Δ. Μαναγούδης, Αντιπρόεδρος, SBC Greece
Για τις κυρίαρχες τάσεις στη χρήση «πράσινων» δομικών υλικών προς βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων στην Ελλάδα μα και τον ρόλο που αυτά μπορούν να παίξουν στη διαδικασία της εφαρμογής στη χώρα μας της αναθεωρημένης ευρωπαϊκής Οδηγίας για την κτιριακή ενεργειακή απόδοση (EPBD) συζήτησε το Build με τον Δημήτρη Μαναγούδη, Αντιπρόεδρο και συνιδρυτή του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece).
«Το SBC Greece παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις της αγοράς και θεσμικού πλαισίου, ως ουδέτερη πλατφόρμα τεχνογνωσίας», έσπευσε αρχικά να τονίσει ο κ. Μαναγούδης.
Οι κύριες τάσεις στα «πράσινα» υλικά στην Ελλάδα
Για να τονίσει ύστερα: «Στην Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, ξεχωρίζουν δύο τάσεις στη χρήση “πράσινων” δομικών υλικών για τη βελτίωση της κτιριακής ενεργειακής απόδοσης». Η πρώτη τάση, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά «στη μετάβαση από την επιλογή υλικών βάσει μεμονωμένων χαρακτηριστικών (λ, U) σε προσέγγιση ολόκληρου του κτιρίου: το υλικό αξιολογείται για τη συνδυασμένη συμβολή του σε λειτουργική ενέργεια και ενσωματωμένο αποτύπωμα άνθρακα». Τώρα, η δεύτερη τάση σχετίζεται με «τη διείσδυση βιο-βασισμένων και υψηλού ανακυκλωμένου περιεχομένου υλικών, μονώσεις φυσικών ινών, ξυλοσυστήματα, σκυροδέματα με δευτερογενή αδρανή, ωθούμενη από τα κριτήρια DNSH της Ταξινομίας ΕΕ και τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις».
Ο κ. Μαναγούδης συμπλήρωσε: «Μία τρίτη, υποτιμημένη, τάση που εκτιμάται ως εξίσου κρίσιμη, είναι η ενσωμάτωση τεχνολογιών BIM και ενεργειακής προσομοίωσης από το στάδιο της προμελέτης, μετατρέποντας την επιλογή υλικών σε τεκμηριωμένη απόφαση, αντί τυπικής συμμόρφωσης. Έτσι, συν τοις άλλοις, διατηρείται αλληλεπίδραση με το LCA από το στάδιο της προμελέτης».
Τα «πράσινα» υλικά και η εφαρμογή της EPBD
Κατόπιν, ο κ. Μαναγούδης υπενθύμισε, ότι «η αναθεωρημένη EPBD (Οδηγία 2024/1275), με προθεσμία εθνικής ενσωμάτωσης την 29η Μαΐου 2026, εισάγει κτίρια μηδενικών εκπομπών για νέες κατασκευές του Δημοσίου, από το 2028 και για όλα τα νέα κτίρια από το 2030, ελάχιστα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης για τα υφιστάμενα (ανακαίνιση 16% των χειρότερων κτιρίων έως το 2030 και 26% έως το 2033) και υποχρεωτική αναφορά αποτυπώματος άνθρακα κύκλου ζωής (WLC) για νέα κτίρια έως το 2030».
Επεσήμανε, έπειτα, ότι «τα βιώσιμα κτίρια είναι στρατηγικής σημασίας, επειδή λειτουργούν ταυτόχρονα σε δύο άξονες: μειώνουν τη λειτουργική κατανάλωση μέσω βελτιωμένου κελύφους και περιορίζουν το ενσωματωμένο αποτύπωμα άνθρακα, που στα σύγχρονα ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, αντιστοιχεί συχνά στο 40% έως 50% του συνολικού αποτυπώματος. Πάντως, παρά τις πρώτες ενθαρρυντικές εγχώριες πρωτοβουλίες στο σκυρόδεμα χαμηλού αποτυπώματος, η αλυσίδα τεκμηριωμένων EPDs παραμένει ελλιπής σε κρίσιμα υλικά, χωρίς τη διεύρυνσή της, η συμμόρφωση θα εξαρτηθεί από εισαγωγές».
Δημόσιες προμήθειες: Καταλύτης για βιώσιμα υλικά
Καταλήγοντας, ο κ. Μαναγούδης υπογράμμισε ότι, στην Ελλάδα, από τους επίσημους δείκτες πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης (ΠΕΑ) των κτιρίων προκύπτει πως «η μετάβαση σε υψηλή ενεργειακή απόδοση παραμένει σε πρώιμο στάδιο έναντι των στόχων του 2030». Για την επιτάχυνση της μετάβασης αυτής, η δημόσια ζήτηση λειτουργεί ως «καθοριστικός μοχλός», σχολίασε.
«Η ενεργοποίηση των “πράσινων” δημοσίων συμβάσεων (GPP), σε συνδυασμό με την προθεσμία του 2028 για κτίρια μηδενικών εκπομπών στα νέα δημόσια κτίρια συνθέτουν ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας. Τρεις μοχλοί φαίνεται να είναι οι πιο καθοριστικοί: ενσωμάτωση ελάχιστων ορίων ανθρακικού αποτυπώματος κύκλου ζωής και υποχρέωσης EPD στα τεύχη δημοπράτησης, πιλοτικά δημόσια έργα επίδειξης βιο-βασισμένων, ανακυκλωμένων και χαμηλού άνθρακα υλικών, που λειτουργούν ως αποδεικτικά παραδείγματα αναφοράς για τον ιδιωτικό τομέα και τέλος, συστηματική κατάρτιση αναθετουσών αρχών και μελετητικών ομάδων, ώστε οι προδιαγραφές να μεταφράζονται σε πραγματική επίδοση. Έτσι, το Δημόσιο δεν “αγοράζει» απλώς, αλλά διαμορφώνει αγορά», δήλωσε ο κ. Μαναγούδης.
Πρωτοβουλίες για EPBD και Whole-Life Carbon
Ο κ. Μαναγούδης υπενθύμισε ότι, στις 9 του τρέχοντος Απριλίου, το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας κατέθεσε, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υπόμνημα με οκτώ προτάσεις για την έγκαιρη ενσωμάτωση της EPBD στην ελληνική νομοθεσία. «Παράλληλα», πρόσθεσε ο Αντιπρόεδρος του SBC Greece, «συνεκπονούμε, με το Υπουργείο και τα μέλη μας, τον Εθνικό Οδικό Χάρτη Whole-Life Carbon, υπό την καθοδήγηση του Europe Regional Network του Παγκόσμιου Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων (World GBC), στο πλαίσιο του προγράμματος #BuildingLife II».