Στο πλαίσιο της μαινόμενης περιβαλλοντικής κρίσης, η βιομηχανία κατασκευών καλείται να υιοθετήσει βιώσιμες μεθόδους παραγωγής σκυροδέματος και να προάγει προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον με μεγάλο κύκλο ζωής.

Ο κατασκευαστικός κλάδος έχει μια περίπλοκη σχέση με την τεχνολογία, και αυτό σίγουρα φαίνεται περισσότερο από ποτέ στο θέμα της εφαρμογής της ρομποτικής στα τεχνικά έργα. Ο κλάδος, εξαιτίας της πανδημίας, θα έρθει αντιμέτωπος με σοβαρότερες ελλείψεις όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, ενώ παράλληλα οι εταιρείες θα πρέπει να γίνουν πιο καινοτόμες.

Το ερώτημα που βασανίζει τους εκπροσώπους του κλάδου και τους αναλυτές της αγοράς είναι ο αντίκτυπος της ρομποτικής στην απασχόληση. Δηλαδή, εάν και κατά πόσο η αλματώδης ανάπτυξη της ρομποτικής και παρόμοιων εργαλείων θα μειώσει τις θέσεις εργασίας που καταλαμβάνονται από τους ανθρώπους.

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι τόσο απλή, καθώς υπάρχουν ορισμένες θέσεις εργασίας που μπορούν να αντικατασταθούν από αυτόνομα ρομποτικά συστήματα – κάτι που έχει γίνει ήδη σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους, όπως η μεταποίηση. Ωστόσο, πάντοτε θα υπήρχε η ανάγκη της ανθρώπινης παρουσίας και του ελέγχου. Οι υποδομές θα συνεχίσουν να εξαρτώνται από την ανθρώπινη εφευρετικότητα, ενώ και τα ίδια τα ρομποτικά συστήματα θα απαιτούν την ανθρώπινη παρουσία, για να διασφαλίζεται η σωστή και ασφαλής λειτουργία τους.

Παρά τον σκεπτικισμό που υπάρχει, κάποιες εταιρείες διεθνούς βεληνεκούς έχουν ξεκινήσει σταδιακά να εφαρμόζουν τη ρομποτική σε εργοτάξιά τους. Από τη μέχρι τώρα εμπειρία, συγκεντρώσαμε πέντε τρόπους με τους οποίους μπορεί η ρομποτική τεχνολογία να αναμορφώσει την κατασκευαστική αγορά.

Ανθρώπινο δυναμικό
Η πανδημία έφερε στο φως τη σοβαρότερη έλλειψη με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπος ο κατασκευαστικός κλάδος, όλα αυτά τα χρόνια: την απουσία κατάλληλα εκπαιδευμένου εργατοτεχνικού προσωπικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία ενώσεων και κρατικών φορέων από όλο τον κόσμο, έως το τέλος αυτής της δεκαετίας αναμένεται πτώση του εργατικού δυναμικού στις κατασκευές σε έως και 41%. Και αυτό καθώς, όπως υπολογίζεται, πάνω από τους μισούς εργαζόμενους σήμερα στον κλάδο, πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν έως το 2031.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο αν λάβουμε υπόψη ότι δεν υπάρχει προθυμία από τις νεότερες γενιές να εργαστούν στο περιβάλλον της οικοδομής, καθιστώντας έτσι άκρως δυσοίωνο το μέλλον της κατασκευής.

Η κοινωνία όμως θα συνεχίσει να έχει ανάγκες τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιήσει η κατασκευαστική αγορά και τα ρομπότ αποτελούν μια λύση. Τα εν λόγω συστήματα δεν απαιτούν διαλείμματα, δεν παίρνουν μισθό και μπορούν να εργάζονται συνεχώς όλη τη νύχτα.

Χρησιμοποιώντας την αυτόνομη ρομποτική για ορισμένες εργασίες, οι εταιρείες μπορούν να ανακατευθύνουν το ανθρώπινο δυναμικό τους πιο αποτελεσματικά, επιτρέποντάς στους εργαζομένους να αντιμετωπίζουν πιο κρίσιμες τεχνικές εργασίες.

Εξοικονόμηση
Το κόστος της απόκτησης των ρομπότ είναι αρκετά υψηλό, ωστόσο δεν συγκρίνεται με το μακροπρόθεσμο κόστος του ανθρώπινου δυναμικού, στο οποίο περιλαμβάνονται οι αμοιβές, η ασφάλιση, τυχόν επιδόματα κ.λπ. σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, δηλαδή, τα ρομπότ είναι πιο οικονομικά σε σχέση με τους ανθρώπους.

Αναπτύσσοντας ρομπότ για να χειρίζονται πιο επαναλαμβανόμενες εργασίες, όπως η τοιχοποιία ή η ανάρτηση γυψοσανίδων, οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώσουν την ποσότητα εργασίας που απαιτείται για ένα έργο.

Δεδομένου ότι τα ρομπότ μπορούν συνήθως να εκτελούν τις εργασίες τους πιο γρήγορα από τα αντίστοιχα ανθρώπινα, η δουλειά γίνεται γρήγορα και με λιγότερα λάθη. Με τις περισσότερες κατασκευαστικές εταιρείες να λειτουργούν ήδη με περιθώρια κέρδους, κάθε ευκαιρία για μείωση του κόστους κάνει μεγάλη διαφορά στο τελικό αποτέλεσμα.

Προστασία του περιβάλλοντος
Μια ακόμη πτυχή της λειτουργίας των ρομπότ στον κατασκευαστικό κλάδο είναι ότι συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, μειώνοντας σημαντικά τα απόβλητα και απορρίμματα των κατασκευών και ανακαινίσεων.

Μέθοδοι όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση και η συναρμολόγηση προκατασκευασμένων τεμαχίων κάνουν χρήση της ακριβούς ποσότητας υλικού που απαιτείται για το έργο, με αποτέλεσμα να μειώνονται σημαντικά τα απόβλητα, ενώ παράλληλα εξοικονομούνται χρήματα και ενισχύεται η προστασία του περιβάλλοντος.

Η τεχνολογία της αυτόνομης ρομποτικής είναι ακόμα αρκετά νέα, οπότε η μακροπρόθεσμη θέση της στον κατασκευαστικό τομέα είναι άγνωστη.

Ωστόσο, η σταδιακή εμφάνιση και διάδοσή της στον κλάδο είναι ένα σημάδι ότι παρά τις διαρκώς παρούσες εργασιακές προκλήσεις, οι επιχειρήσεις θα βρίσκουν τρόπους να παραδίδουν τις εργασίες έγκαιρα και με συγκρατημένους προϋπολογισμούς.

Δεν είναι μια τέλεια λύση, αλλά ένα αυτόνομο πρόγραμμα ρομποτικής μπορεί να βοηθήσει πολύ τις εταιρείες να φτάσουν στους στόχους τους με μεγαλύτερη συνέπεια.

Ασφάλεια
Τα ρομπότ μπορεί να χρειάζονται επισκευές ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αλλά ποτέ δεν θα… πληγωθούν σε ένα ατύχημα στο εργοτάξιο. Σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ (BLS), το 21% όλων των θανάτων στον χώρο εργασίας το 2018 σημειώθηκαν στον κατασκευαστικό κλάδο. Το ανθρώπινο σώμα είναι εύθραυστο και υπόκειται σε κόπωση ή τραυματισμό. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ειδικότερα, προκαλούν άγχος στο ανθρώπινο σώμα στο οποίο τα ρομπότ έχουν ανοσία. Εάν ένας βασικός ανθρώπινος εργάτης μείνει εκτός εργασίας λόγω τραυματισμού, μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη ενός ολόκληρου έργου.

Από την άλλη πλευρά, τα ρομπότ μπορούν να κάνουν την ίδια κίνηση 24 ώρες το 24ωρο. Μάλιστα, όσες εταιρείες έχουν ξεκινήσει να εφαρμόζουν ρομποτικά συστήματα, το κάνουν σε βασικές επαναλαμβανόμενες εργασίες, καθώς οι άνθρωποι επικεντρώνονται σε καθήκοντα που απαιτούν περισσότερη εφευρετικότητα και σκέψη.

Ευελιξία και προσαρμοστικότητα
Καθώς το εργατικό δυναμικό είναι εξαπλωμένο σε όλο το εργοτάξιο, οι κατασκευαστικές εταιρείες έχουν πολύ λίγα περιθώρια όσον αφορά την ανάπτυξη εργαζομένων. Οποιαδήποτε διακοπή στη διαθεσιμότητα των εργαζομένων τους μπορεί να δημιουργήσει μια αλυσιδωτή αντίδραση που να θέσει σε κίνδυνο ολόκληρο το χρονοδιάγραμμα του έργου. Η χρήση λοιπόν αυτοματοποιημένων ρομπότ για τη συμπλήρωση του εργατικού τους δυναμικού, επιτρέπει στις εταιρείες μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τους πόρους εργασίας τους, καθιστώντας ευκολότερη την προσαρμογή τους σε απροσδόκητες απουσίες.

Καθώς οι προτεραιότητες ή οι εργασίες αλλάζουν στα μέσα του έργου, οι εταιρείες που χρησιμοποιούν αυτόνομα ρομπότ μπορούν γρήγορα να μετατοπίσουν πόρους για να ικανοποιήσουν τέτοιες ανάγκες. Η προσθήκη ενός αυτόνομου βοηθού στο δυναμικό μιας κατασκευαστικής εταιρείας μπορεί να προσφέρει την αναγκαία ευελιξία προκειμένου να συνεχιστούν απρόσκοπτα οι εργασίες.


Γιατί καθυστερεί η υιοθέτηση της ρομποτικής στο εργοτάξιο;

  • Σε αντίθεση με τη γραμμή παραγωγής σε ένα εργοστάσιο που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες κινήσεις, οι εργασίες που εκτελούνται σε ένα εργοτάξιο απαιτούν προσαρμοστικότητα και αλλαγές σχεδίων. Κάθε έργο είναι διαφορετικό και απαιτεί τη συνεχή ανθρώπινη αξιολόγηση-παρέμβαση. Παρ’ όλα αυτά, η επανάσταση που φέρει η τεχνολογία και το οικοσύστημα του Building Information Modelling (BIM) πρόκειται να ανοίξει τον δρόμο στη ρομποτική.
  • Μπορεί να υπάρχει μακροπρόθεσμη απόσβεση του αρχικού κόστους απόκτησης των ρομπότ, αλλά δεν παύουν να είναι ακριβά. Σε μια εποχή μάλιστα όπου οι περισσότερες εταιρείες λειτουργούν με μικρά περιθώρια κέρδους.
  • Υπάρχουν νομικά και ασφαλιστικά κωλύματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για να διαδοθεί η χρήση των ρομπότ στις κατασκευές, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που ενέχει η λειτουργία ενός μεγάλων διαστάσεων ρομπότ.