Τα μεγάλα ενεργειακά έργα που γίνονται στην Περιφέρεια Κρήτης αναμένεται να επιφέρουν σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη για την τοπική κοινωνία και την χώρα εν γένει.

Ακολουθώντας τις επιταγές και τους στόχους βιωσιμότητας που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το 2050, η Ελλάδα προβαίνει σε πλήθος έργων που θα την καταστήσουν ενεργειακά πιο αυτόνομη, παράγοντας παράλληλα λιγότερους ρύπους. Ένα από τα σημαντικότερα έργα αυτού του είδους αφορά την Περιφέρεια Κρήτης, με στόχο να άρει τον ενεργειακό αποκλεισμό του νησιού και να κάνει την ηλεκτροδότηση πιο φθηνή και «πράσινη». Ο λόγος για την ηλεκτρική διασύνδεση Αττικής – Κρήτης που βρίσκεται υπό εξέλιξη.

Το έργο
H Ηλεκτρική Διασύνδεση Αττικής – Κρήτης αποτελεί τη δεύτερη φάση της ζεύξης του μεγαλύτερου και πολυπληθέστερου ελληνικού νησιού με το ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο υλοποιεί η θυγατρική εταιρεία ειδικού σκοπού του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειες (ΑΔΜΗΕ), Ariadne Interconnection. Το 2021 ο Διαχειριστής ολοκλήρωσε και έθεσε σε λειτουργία την πρώτη διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική χώρα (α’ φάση), μέσω Πελοποννήσου, τερματίζοντας την ηλεκτρική απομόνωση του νησιού. Όπως σημειώνει στο Construction ο Άγγελος Σταματέλος, Διευθυντής Έργου της Ariadne Interconnection, «το έργο περιλαμβάνει μια διπολική υποβρύχια ηλεκτρική διασύνδεση, υπερυψηλής τάσης, τεχνολογίας συνεχούς ρεύματος (HVDC). Στα δύο άκρα της διασύνδεσης (Ασπρόπυργος Αττικής και Δαμάστα Ηρακλείου Κρήτης), χρησιμοποιούνται μετατροπείς τεχνολογίας Voltage Source Converter (VSC) για την μετατροπή του συνεχούς ρεύματος (DC) σε εναλλασσόμενο (AC). Η μεταφορική ικανότητα του συνδέσμου είναι 1.000MW -500MW/πόλο (καλώδιο)- και η ονομαστική τάση λειτουργίας είναι 525 kV».

Tο μήκος της υποβρύχιας όδευσης των 2 καλωδίων είναι 336 χλμ. ενώ η χερσαία όδευση ανέρχεται σε 32 χλμ. στην Αττική και 11 χλμ. στην Κρήτη, καταλήγοντας στους Σταθμούς Μετατροπής Κουμουνδούρου και Δαμάστας, αντίστοιχα. «Τα δυο καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι δύο ενεργειακοί πόλοι, συνοδεύονται καθ’ όλη την όδευσή τους και από δύο καλώδια οπτικών ινών που εξυπηρετούν τον βέλτιστο έλεγχο της διασύνδεσης ενώ πρόκειται να ενισχύσουν και τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές της Κρήτης», συμπληρώνει ο ίδιος.

Προκλήσεις για τη μεγαλύτερη νησιωτική σύνδεση
Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα τεχνικά δύσκολο project, καθώς το έργο διασύνδεσης της Κρήτης αποτελεί τη μεγαλύτερη νησιωτική διασύνδεση παγκοσμίως μαζί με τη διασύνδεση της Σαρδηνίας με την ηπειρωτική Ιταλία (SAPEI project), με βάση τη μεταφορική της ισχύ (1.000 MW).

Επίσης, όπως τονίζει ο κ. Σταματέλος, «το μέγιστο βάθος πόντισης που φθάνει τα 1.190 μέτρα, την τοποθετεί στις 3 βαθύτερες ηλεκτρικές διασυνδέσεις στον κόσμο, κάτι που αναδεικνύει και τις μεγάλες προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν κατά τη διαδικασία της πόντισης των καλωδίων».

Σχετικά με τις προκλήσεις σε τεχνικό επίπεδο, ο Διευθυντής Έργου της Ariadne Interconnection υπογραμμίζει τις ιδιαιτερότητες των καινοτόμων τεχνολογιών (High Voltage Direct Current – Voltage Source Converter) που χρησιμοποιούνται στο έργο αλλά και την ίδια την ένταξή τους στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), όταν η διασύνδεση ολοκληρωθεί και είναι έτοιμη να λειτουργήσει. «H χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας (HVDC – VSC), που βρίσκεται στην αιχμή των εξελίξεων στον τομέα της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθιστούν αυτή την ηλεκτρική διασύνδεση εμβληματική ως έργο και με μια απλουστευμένη προσέγγιση θα μπορούσε να προσομοιωθεί με ένα σύγχρονο και ευέλικτο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», σημειώνει.

Τι έχει ολοκληρωθεί και τα επόμενα βήματα
Χαρτογραφώντας τη μέχρι τώρα πορεία εξέλιξης του έργου, ο κ. Σταματέλος αναφέρει: «Η κατασκευή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στους σταθμούς μετατροπής και στα υπόγεια καλώδια σε Αττική και Κρήτη. Το υποβρύχιο τμήμα του έργου έχει ήδη ολοκληρωθεί με την πόντιση 672 χλμ. και την προστασία περίπου 280 χλμ. καλωδίων 500 kV καθώς και την πόντιση 672 χλμ. οπτικών ινών». Η ηλέκτριση και έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας προγραμματίζεται για το τέλος του 2024.

Νέα εποχή για την Κρήτη
Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί ένα έργο εθνικής σημασίας. Στο πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας της ΗVDC ηλεκτρικής διασύνδεσης, και σε συνδυασμό με τη διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου, όλοι οι καταναλωτές της χώρας θα εξοικονομήσουν κατ’ εκτίμηση περίπου 550 εκατ. ευρώ μέσω των ΥΚΩ στους λογαριασμούς ρεύματος ετησίως. Παράλληλα, οι εκπομπές CO2 θα μειωθούν κατά περίπου 450.000 τ., ενώ η ολοκλήρωση του έργου θα έχει ως αποτέλεσμα τη σταθεροποίηση του ηλεκτρικού συστήματος της Κρήτης και την αξιόπιστη τροφοδότησή του με ηλεκτρική ενέργεια όλες τις εποχές του χρόνου. Τέλος, η διασύνδεση θα δώσει τη δυνατότητα ανάπτυξης έργων ΑΠΕ.