Μοναδική στο είδος της υποδομή χάρη στο Βuilding Information Modeling. Σημαντική εξοικονόμηση χρόνου και πόρων.

Λίγο έξω από το Όσλο, την πρωτεύουσα της Νορβηγίας, κατασκευάζεται η γέφυρα Randselva. Φαινομενικά, πρόκειται για μια απλή οδογέφυρα, για αυτοκίνητα και φορτηγά και με ήπια καμπυλότητα, που διασχίζει ένα ποτάμι, μια κοιλάδα, μια σιδηροδρομική γραμμή και λόφους. Εκτείνεται σε 634 μέτρα, ή 2.080 πόδια, και βρίσκεται περίπου 54 μέτρα πάνω από το έδαφος στο υψηλότερο σημείο της. Δεν είναι όμως αυτά τα τεχνικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν εντυπωσιακά ασυνήθιστη, αλλά το γεγονός ότι σχεδιάστηκε αποκλειστικά και μόνο σε τρισδιάστατο ψηφιακό περιβάλλον.

Αντί για τα παραδοσιακά δισδιάστατα σχέδια, η σουηδική εταιρεία μηχανικών Sweco ανέπτυξε ένα μοντέλο BIM που περιέχει περίπου 300.000 διαφορετικά εξαρτήματα και όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την υλοποίηση του έργου. Μάλιστα, το έργο κέρδισε το πρώτο βραβείο (μεταξύ 130 υποψηφιοτήτων) σε έναν διεθνή διαγωνισμό έργου BIM που διοργανώθηκε από την εταιρεία παροχής λογισμικού Tekla.

«Αυτό το έργο δείχνει την αποτελεσματικότητα που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της παραμετρικής μοντελοποίησης και της διεπιστημονικής συνεργασίας, μαζί με τη δημιουργικότητα και τις δομικές δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία μοντελοποίησης σε απίστευτα πολύπλοκα και μεγάλα έργα. Με τον παραμετρικό σχεδιασμό είναι εύκολο να κάνετε αλλαγές, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ξανά το σχέδιο, είναι εύκολο να μεταφέρετε πώς θα είναι το τελικό αποτέλεσμα και διευκολύνει μια καλύτερη και στενότερη συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων παραγόντων», τόνισε με αφορμή τη βράβευσή της η εταιρεία Sweco.

Έλεγχος σε πραγματικό χρόνο
Η Sweco λοιπόν επέλεξε μια πλήρως ψηφιακή προσέγγιση, χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο του έργου που θα χρησιμοποιούνταν και θα τροποποιούνταν σε όλη τη διαδικασία σχεδιασμού και κατασκευής. Χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση BIM που ενεργοποιήθηκε από το λογισμικό μοντελοποίησης της Tekla, το έργο κατάφερε να εξαλείψει την ανάγκη για 2D σχέδια και αντ’ αυτού επέτρεψε τη χρήση του τρισδιάστατου μοντέλου από τους εργολάβους για κάθε βήμα της κατασκευής, σύμφωνα με τον Oystein Ulvestad, BIM developer της Sweco.

«Κάθε αντικείμενο στο μοντέλο έχει δεδομένα συνδεδεμένα με αυτό», λέει ο Ulvestad. Καθώς κάθε τμήμα κατασκευάζεται και σαρώνεται, οποιεσδήποτε ανεπαίσθητες αλλαγές στη δομή μπορούν να αντικατοπτρίζονται αμέσως στο μοντέλο, καθιστώντας εύκολη την προσαρμογή των μελλοντικών τμημάτων που θα κατασκευαστούν. Εάν ένα νέο τμήμα πρέπει να ανυψωθεί ή να χαμηλώσει μια ίντσα, το μοντέλο θα δείξει ακριβώς πώς αλλάζει το μέγεθος κάθε τεμαχίου δομικού υλικού για να προσαρμοστεί η αλλαγή. Αντί να χτίζουν σύμφωνα με τις αρχικές προδιαγραφές, οι εργαζόμενοι στις εγκαταστάσεις θα γνωρίζουν να ακολουθούν τα ενημερωμένα σχέδια, χρησιμοποιώντας tablet και επαυξημένη πραγματικότητα για να δουν τι πρέπει να κατασκευαστεί στη συνέχεια και πού. «Είδαμε ότι θα εξοικονομούσαμε αρκετά χρήματα με λιγότερα λάθη», λέει ο Ulvestad.

Σε ένα τυπικό κατασκευαστικό έργο υπάρχουν πολλές πιθανότητες να πάνε τα πράγματα στραβά. Ο Ulvestad λέει ότι η γέφυρα έχει περισσότερα από 250.000 μεμονωμένα τεμάχια ενισχυτικών ράβδων και περίπου 250 χαλύβδινα καλώδια μεγάλου ανοίγματος που χρησιμεύουν για να κρατούν τη γέφυρα στη σωστή τάση. Οι τακτικές τρισδιάστατες σαρώσεις του έργου βοηθούν στη διατήρηση του μοντέλου ενημερωμένο και επισημαίνουν πού χρειάζονται αλλαγές.

Στο 30% η εξοικονόμηση πόρων
Η Sweco έχει σχεδιάσει μικρότερα έργα χρησιμοποιώντας αυτήν την προσέγγιση και ο Ulvestad λέει ότι η εξοικονόμηση κόστους σε αυτά τα έργα ήταν περίπου 10% σε σύγκριση με τις συμβατικές κατασκευές, κυρίως λόγω της αποφυγής των αστοχιών αλλά και των σωστών υπολογισμών στην ποσότητα των υλικών. Λέει ότι τα δεδομένα εξακολουθούν να έρχονται στη γέφυρα Randselva, αλλά αναμένει ότι η εξοικονόμηση θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, ίσως και άνω του 30%.

Άλλες εξοικονομήσεις κόστους είναι επίσης δυνατές, λέει, επειδή τα υλικά μπορούν να παραγγελθούν και να αποθηκευτούν ανάλογα με τις ανάγκες, επιτρέποντας στους εργολάβους να αγοράσουν μόνο τα εξαρτήματα και τα κομμάτια που χρειάζονται με βάση τυχόν ανεπαίσθητες αλλαγές στο έργο καθώς κατασκευάζεται. «Ξέρεις πάντα ακριβώς πόσο χάλυβα, πόσο οπλισμό και πόσο σκυρόδεμα θα χρειαστείς», λέει ο Ulvestad. «Κάνει τη ζωή στο εργοτάξιο πιο ευέλικτη και εύκολη».

Στο κατώφλι του ψηφιακού μετασχηματισμού
Ο Ulvestad λέει ότι η εξάλειψη των 2D σχεδίων είναι μέρος ενός ακόμη μεγαλύτερου μετασχηματισμού που έρχεται στον κατασκευαστικό κλάδο. Χρησιμοποιώντας μοντέλα BIM, υπογραμμίζει, πολλά κατασκευαστικά έργα θα μπορούν σύντομα να κατασκευαστούν σε μεγάλο βαθμό μέσω αυτοματισμού. «Αυτήν τη στιγμή οι άνθρωποι διαβάζουν αυτά τα μοντέλα BIM, αλλά τελικά αυτό που κάνουμε είναι να προετοιμαζόμαστε για ένα μέλλον όπου τα ρομπότ θα τα διαβάζουν», σημειώνει. Κάποτε, δεν θα λείπουν μόνο σχέδια από μεγάλα κατασκευαστικά έργα. Θα λείψει και ο κόσμος…