Κατά τη χρήση εξειδικευμένου μηχανολογικού εξοπλισμού σημειώνονται αρκετά εργατικά ατυχήματα, τα οποία μπορούν να εκμηδενιστούν με τη λήψη κατάλληλων μέτρων πρόληψης.

Σε συνέντευξή του, o Nίκος Καρανίκας, Διευθυντής Τμήματος Τεχνικών Έργων & Κατασκευών της ErgoProlipsis, μιλά στο Construction για κρίσιμα θέματα που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια μέσα στο εργοτάξιο. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται στα συνηθέστερα αίτια που προκαλούν σοβαρούς τραυματισμούς κατά την εκτέλεση επικίνδυνων εργασιών ή κατά την χρήση εξειδικευμένου μηχανολογικού εξοπλισμού, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει τη σημασία της ορθής κατάρτισης του προσωπικού, αλλά και της σωστής επίβλεψης του εργοταξίου. Η χρήση πιστοποιημένου εξοπλισμού, η σχολαστική τήρηση των κανόνων ασφαλείας και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, αποτελούν το κλειδί για την μείωση των ατυχημάτων στον κατασκευαστικό κλάδο.

Βάσει των ερευνητικών δεδομένων, πολλά ατυχήματα σημειώνονται κατά τη χρήση του μηχανολογικού εξοπλισμού. Ποια είναι τα κυριότερα αίτια που οδηγούν σε αυτό το αποτέλεσμα;

Η διεθνής, αλλά και η εγχώρια εμπειρία δείχνει ότι τα ατυχήματα σε χώρους εργασίας που αφορούν σε χρήση εργαλείων και μηχανημάτων, δηλαδή μηχανολογικού εξοπλισμού, είναι πράγματι από τα συχνότερα. Αυτά οφείλονται κυρίως σε λόγους, όπως η άγνοια ή ελλιπής γνώση λειτουργίας και χειρισμού του εξοπλισμού, η μη τήρηση του εγχειριδίου λειτουργίας των εργαλείων, ενδεχομένως ελαττωματικός ή και όχι καλά συντηρημένος εξοπλισμός, η μη χρήση των ενδεικνυόμενων κατάλληλων Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ), καθώς και η μη ασφαλής παροχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος ή η έλλειψη ρελέ.

Ποια μέτρα ασφαλείας – πρόληψης μπορούν να παρθούν, ώστε να περιοριστούν τέτοια συμβάντα;

Είναι σαφές και εύλογο ότι η λήψη των κατάλληλων μέτρων και η τήρηση συγκεκριμένων διαδικασιών, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στη μείωση των ατυχημάτων, που οφείλονται από την χρήση του μηχανολογικού εξοπλισμού. Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει να γίνεται χρήση πιστοποιημένου και καλά συντηρημένου εξοπλισμού. Επιπλέον, απαραίτητη είναι η ευταξία του χώρου εργασιών (υλικά, άχρηστα αντικείμενα, εργαλεία, διάσπαρτα καλώδια κλπ) και, φυσικά, η τοποθέτηση κατάλληλων σημάνσεων (προειδοποίησης, αποτροπής κλπ), η οποία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

Κρίνεται δε, απολύτως απαραίτητη η χρήση των κατάλληλων για κάθε εξοπλισμό ΜΑΠ, ενώ οι εργαζόμενοι που κάνουν χρήση του εξοπλισμού θα πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη εκπαίδευση.

Τέλος, η ηλεκτρική παροχέτευση θα πρέπει να γίνεται από πιστοποιημένους πίνακες με ρελέ, ενώ θα πρέπει να υπάρχει πάντοτε κατάλληλος πυροσβεστήρας όταν πραγματοποιούνται θερμές εργασίες, όπως συγκολλήσεις, τροχίσματα κλπ.

Πώς η ορθή κατάρτιση του τεχνικού προσωπικού μπορεί να συμβάλλει στον περιορισμό των ατυχημάτων; Ποιοι φορείς, κατά τη γνώμη σας, θα πρέπει να αναλαμβάνουν την εκπαιδευτική διαδικασία;

Είναι γεγονός ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση παίζουν κομβικό ρόλο σε ό,τι αφορά στην ενίσχυση της ασφάλειας των εργαζομένων.

Οι εργαζόμενοι οφείλουν να λαμβάνουν άρτια και ολοκληρωμένη εκπαίδευση, ιδιαίτερα στη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού, με σκοπό τη σωστή και ασφαλή λειτουργία των εργαλείων και την αποφυγή ατυχημάτων από ελλιπή γνώση ή άγνοια κινδύνων. Είναι δε σαφές, ότι η εκπαίδευση πρέπει να διενεργείται από εξειδικευμένους και πιστοποιημένους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Τα στελέχη των Ε.Ξ.Υ.Π.Π., δηλαδή των εταιρειών παροχής εξωτερικών υπηρεσιών προστασίας και πρόληψης, διαθέτουν την κατάρτιση και την επάρκεια, ώστε να παράσχουν την κατάλληλη εκπαίδευση στους εργαζόμενους.

Οι νέες τεχνολογίες, κατά γενική ομολογία, προσφέρουν νέες προοπτικές ανάπτυξης στον κατασκευαστικό κλάδο. Ωστόσο, πώς συντελούν στην σωματική ακεραιότητα των εργαζομένων εντός του εργοταξίου;

Οι νέες τεχνολογίες ενσωματώνουν ως προτεραιότητα προϋποθέσεις ασφαλούς χρήσης των εξοπλισμών σε αντίθεση με παλαιότερο εξοπλισμό, όπου δεν ήταν άμεση προτεραιότητα η ασφάλεια (πχ χρήση παλιού τροχού με νέο που διαθέτει προστατευτικό κάλυμμα και προσθετή λαβή κλπ). Επίσης, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών σαφώς μπορεί να συμβάλλει τα μέγιστα στην εμπέδωση των πρωτοκόλλων ασφάλειας.

Η εποπτεία των εργασιών μέσα στο εργοτάξιο βρίσκεται στον πυρήνα των ενδεδειγμένων μέτρων ασφάλειάς. Με ποιους τρόπους μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική η επίβλεψη;

Η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, αναφορικά με την εποπτεία στα εργοτάξια, είναι απαραίτητα προϋπόθεση για την ενίσχυση της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Προς αυτή την κατεύθυνση, η εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου για κάθε εργασία είναι πολύ σημαντική. Επιπλέον, απαιτείται συνεχής εποπτεία από έναν υπεύθυνο εργασιών, για παράδειγμα εργοδηγός, Τεχνικός Ασφαλείας, Συντονιστής Ασφαλείας, όπου σε αυτό το σημείο κυρίως εμπλέκονται λόγω του αντικειμένού τους οι Ε.Ξ.Υ.Π.Π., όπως είναι και η ErgoProlipsis.

Τέλος, είναι πολύ σημαντικό η εκπαίδευση να μην γίνεται μία φορά, εφάπαξ, αλλά να επαναλαμβάνεται ανά χρονικά διαστήματα και να επικαιροποιείται το περιεχόμενο των εκπαιδεύσεων τακτικά, ειδικότερα όταν αλλάζουν οι προϋποθέσεις και οι συνθήκες, όπως για παράδειγμα σε περίπτωση αλλαγής θέσεων εργασίας και δυσμενών καιρικών συνθηκών.