Σύμφωνα με την Ιουλία Χαϊδά, Αναπληρώτρια Διευθύνουσα Σύμβουλο της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. και Πρόεδρο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας-Θράκης (ΣΕΜΜΘ), η εξωστρέφεια συνιστά τον μόνο τρόπο διασφάλισης βιώσιμης ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις μαρμάρου.

Μικρές, μεσαίες αλλά και μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου συμπεριλαμβάνονται στο δυναμικό του ΣΕΜΜΘ. Δεδομένου του γεγονότος πως οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στην Ευρώπη, θεωρείτε πως βρίσκονται πλέον σε ισότιμη θέση με τις επιχειρήσεις από άλλες προμηθεύτριες χώρες;

Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός είναι υψηλός και οι επιχειρήσεις του κλάδου μας έχουν επενδύσει σε έρευνα και ανάπτυξη, σε νέες τεχνολογίες και στην υιοθέτηση βελτιωμένων μεθόδων διαχείρισης ποιότητας. Είναι γεγονός ότι όλες οι επιχειρήσεις μας ανεξάρτητα από το μέγεθος τους εκσυγχρονίζονται και προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα και πραγματοποιούν επενδύσεις έτσι ώστε να ανταποκρίνονται επάξια στις υψηλές απαιτήσεις των πελατών τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, μια στρατηγική που τις καθιερώνει ως ισχυρούς αντιπάλους στον παγκόσμιο στίβο.

Πόσο καθοριστική υπήρξε, κατά τη γνώμη σας, η συμβολή του κλάδου στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας κατά τη διάρκεια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης και κατά πόσο η εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων μαρμάρου θα αποδειχθεί αρωγός της χώρας στην πρωτοφανή συγκυρία που βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο;

Διαχρονικά, το ελληνικό μάρμαρο χαρακτηρίζεται για την ποιότητα και την λευκότητα του και είναι αυτά τα χαρακτηριστικά που οδηγούν σε συνεχή αύξηση των εξαγωγών του τα τελευταία χρόνια, μια αύξηση που μας κατατάσσει διεθνώς ως χώρα στην 4η θέση παγκοσμίως σε εξαγωγές ακατέργαστου υλικού, και αυτό παρά την ύφεση της ελληνικής οικονομίας την τελευταία δεκαετία. Η βιομηχανία μαρμάρου είναι ένας από τους βασικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, δεδομένου του μεγάλου βαθμού εξωστρέφειάς της. Το μάρμαρο βρίσκεται στην 12η θέση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων και εξάγεται το 76% της παραγωγής του σε περισσότερες από 120 χώρες. Η συνεισφορά του κλάδου μας στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας αποτιμάται σε 1,27 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 0,33% του ΑΕΠ και αντιπροσωπεύοντας το 2% των εθνικών εξαγωγών. Για κάθε 1 ευρώ προϊόντος μαρμάρου το πολλαπλασιαστικό όφελος στην Εθνική οικονομία ανέρχεται σε 2,19 ευρώ.

Ειδικότερα, στην ελληνική μαρμαροβιομηχανία δραστηριοποιούνται 670 επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν άμεσα 6.500 εργαζόμενους ενώ η συνολική συμμετοχή στην απασχόληση φτάνει τους 18.000 εργαζόμενους. Την τελευταία δεκαετία, λόγω της ύφεσης στην Ελληνική Οικονομία, ο κλάδος μας κλήθηκε να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του, να αλλάξει στρατηγική απευθυνόμενος, κυρίως, στην παγκόσμια αγορά. Συνεπώς, επενδύοντας στην καινοτομία και στην εξωστρέφεια ανταποκρίθηκε στην αυξανόμενη ζήτηση των αγορών του εξωτερικού. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν να τριπλασιαστούν οι ελληνικές εξαγωγές μαρμάρων. Τα νούμερα επιβεβαιώνουν την ανοδική πορεία, με τις εξαγωγές μαρμάρων από τα 320 εκατομμύρια δολάρια που βρίσκονταν το 2016 να αναρριχώνται σε 514 εκατ. δολάρια το 2018. Ωστόσο, η αιφνίδια εμφάνιση της πανδημίας του COVID-19, αναχαίτισε την ανοδική αυτή πορεία.

Όλοι περιμένουμε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και για την επανεκκίνηση της θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα, για τις επιχειρήσεις που έχουν επωμιστεί τις συνέπειες της πανδημίας και της νέας ενεργειακής κρίσης, αλλά και γενικά για τον επιχειρηματικό κόσμο. Ο κλάδος μας έχει επιδείξει δυναμική και ανθεκτικότητα όλα αυτά τα χρόνια και πιστεύουμε ότι με τις πρωτοβουλίες του ΣΕΜΜΘ και με συντονισμένες ενέργειες θα καταφέρουμε να σταθούμε στο ύψος των νέων απαιτήσεων.

Δεδομένου του γεγονότος ότι οι εξαγωγές της ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. στην Κίνα το 2020 αντιστοιχούσαν στο 60% του συνολικού κύκλου εργασιών και το 2022 έπεσαν στο 30%, πώς καταφέρατε να καλύψετε τη μεγάλη μείωση των εξαγωγών σας στη βασικότερη αγορά-πελάτη σας και σε ποιες καινούργιες αγορές απευθυνθήκατε για τον σκοπό αυτό;

Είναι γεγονός ότι η Κίνα κατά τα προηγούμενα έτη απορροφούσε το 60% περίπου των εξαγωγών της εταιρείας και περιορίστηκε στο 45% το 2021 και ακόμη περισσότερο το Α’ εξάμηνο του 2022, σε ποσοστό μόλις 25%. Τα προβλήματα της πρόσφατης παγκόσμιας κρίσης σε συνδυασμό με την πανδημία που έχει προκαλέσει μόνιμο lock down στην αγορά της Κίνας, περιορίζουν τις εξαγωγές μας στην μεγαλύτερη αγορά ελληνικών μαρμάρων. Παράλληλα, μειώνοντας τον κίνδυνο εξάρτησης της από την αγορά της Κίνας και επικεντρώνοντας τη στρατηγική της στην αύξηση της διασποράς, η εταιρεία αποκομίζει και ορισμένα οφέλη. Η αύξηση των πωλήσεων ημικατεργασμένων και τελικών προϊόντων κατά 30% στο πρώτο εξάμηνο του 2022, έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου, έχει τροποποιήσει το μίγμα πωλήσεων. H εταιρεία συνεχίζει να επενδύει σε αναβάθμιση της παραγωγής της, επεκτείνοντας την διασπορά της, αφενός σε νέες αγορές, αφετέρου στις αγορές που φέρνουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, όπως οι ΗΠΑ και οι χώρες του Περσικού Κόλπου οι οποίες και αποτελούν τις μεγαλύτερες αγορές κατεργασμένων ελληνικών μαρμάρων. Επίσης, η εταιρεία έχει στραφεί και σε αγορές που απορροφούν μεγάλες ποσότητες ακατέργαστων προϊόντων χαμηλότερης ποιότητας, όπως οι χώρες της Β. Αφρικής, Τυνησία, Αλγερία, Αίγυπτο και Μαρόκο.

Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, απόρροια της πρωτοφανούς διεθνούς κρίσης, σχετίζεται με μια επιδημία λουκέτων στα ελληνικά λατομεία. Εκτιμάτε πως το ράλι αυξήσεων θα συνεχιστεί; Με ποιον τρόπο σκοπεύει ο κλάδος να διαχειριστεί αυτήν την πρόκληση;

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ στον τομέα της ενέργειας είναι πολλαπλές και το σχέδιο αντιμετώπισης τους είναι ακόμη ασαφές. Τα κόστη πλέον είναι πολύ υψηλά και η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για το εμπόριο και τις ελληνικές εξαγωγές, όταν δίπλα στο ενεργειακό κόστος έχουμε τις υψηλές τιμές σε βασικά αγαθά, καθώς επίσης και την έλλειψη προμήθειας σημαντικών υλικών αλλά και την ακρίβεια υπηρεσιών των θαλασσίων μεταφορών. Επίσης οι γεωπολιτικές αλλά και κοινωνικές αναταραχές δημιουργούν και διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, με σοβαρές επιπτώσεις στις εμπορικές μας ροές. Κάποιες επιχειρήσεις δεν θα αντέξουν το βάρος των αυξανόμενων τιμών κι αυτό αποτελεί έναν τεράστιο προβληματισμό για εμάς. Η προετοιμασία για την επόμενη μέρα καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, αφού η εύρεση εναλλακτικών λύσεων και η κατάρτισή business plan είναι σχεδόν αδύνατες, εξαιτίας των ταχύτατα μεταβαλλόμενων εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά. Σε επίπεδο ΣΕΜΜΘ παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις, εστιάζοντας στην ευελιξία και στην γρήγορη προσαρμοστικότητα στις αλλαγές που φέρνουν απρόσμενοι εξωγενείς παράγοντες.

Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. διαθέτει σήμερα 10 ενεργά λατομεία, τα οποία βρίσκονται κατά πλειοψηφία στη Βόρεια Ελλάδα. Ποια είναι τα οφέλη που πιστεύετε πως θα αποκομίσετε ως εταιρεία από το νέο επενδυτικό σας σχέδιο, ύψους 8. εκατ. ευρώ, στο κύριο λατομείο σας στον Βώλακα της Δράμας;

Στο στρατηγικό μας σχέδιο προβλέπεται η αναβάθμιση της παράγωγης μας ποιοτικά και ποσοτικά σε όλα μας τα λατομεία, εφαρμόζοντας προηγμένες μεθόδους εξόρυξης με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Το λατομείο του Βώλακα αποτελεί τη ναυαρχίδα των πωλήσεων μας και έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα επενδυτικό πρόγραμμα που είναι πολύ σημαντικό αφού θα αυξηθεί η παραγωγική ικανότητα με ταυτόχρονη μείωση των κοστολογίων μας. Η Ικτίνος έχει εφαρμόσει υπόγεια εξόρυξη εδώ και τέσσερα έτη, με την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση του τοπίου.

Ο Άγγλος συγγραφέας Άλντους Χάξλεϋ είχε πει κάποτε πως σε κάθε αγώνα δρόμου ανάμεσα στον ανθρώπινο πληθυσμό και στους φυσικούς πόρους, ο χρόνος είναι εναντίον μας. Ποιες είναι οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. για την προστασία του περιβάλλοντος;

Η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε., συμπληρώνει φέτος 46 χρόνια, αποτελώντας μια εκ των κορυφαίων εταιριών της χώρας μας στον τομέα της εξόρυξης του μαρμάρου. Αυτές τις πέντε δεκαετίες, η επιχείρηση στήριξε ενεργά την ελληνική κοινωνία άμεσα και έμμεσα μέσω ποικίλων δράσεων, δωρεών και χορηγιών και προσέφερε σημαντικά στην εθνική οικονομία. Προς την κατεύθυνση αυτή, για πρώτη φορά το 2021 η ΙΚΤΙΝΟΣ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. εξέδωσε την 1η Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης και ήδη από το 2021 συμμετέχει στον χρηματιστηριακό δείκτη ATHEX ESG του χρηματιστηρίου Αθηνών, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να παρακολουθούν την χρηματιστηριακή μας απόδοση σχετικά με την υιοθέτηση και προβολή των πρακτικών μας σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG). Θέσαμε στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων μας την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος, ώστε να υποστηρίξουμε έμπρακτα την παγκόσμια αλλά και την εθνική προσπάθεια αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Η μετάβασή μας στη φιλική προς το περιβάλλον δραστηριοποίηση, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, αποτελεί την πυξίδα των δραστηριοτήτων μας. Υποστηρίζουμε μία κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.

Επενδύσαμε σε καινοτόμα προϊόντα/υπηρεσίες και τεχνολογίες, ώστε να γίνουμε μέρος της Ελλάδας που βαδίζει στην ψηφιακή και πράσινη εποχή . Το στοίχημα του ψηφιακού µετασχηµατισµού και η ενίσχυση πρωτοβουλιών καινοτομίας έχουν ήδη τοποθετηθεί σε τροχιά προτεραιότητας. Και φυσικά, γίναμε «ένα» με τις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιούμαστε. Στο ίδιο πλαίσιο, είναι αδιάκοπες οι προσπάθειές μας για να βελτιωθούμε ως ένα οργανισμός στον οποίο το ανθρώπινο κεφάλαιο συνεχώς αναπτύσσεται και ευημερεί σε ατομικό αλλά και σε συλλογικό επίπεδο.

Η Ελλάδα αναδείχθηκε ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγέας μαρμάρου και πλακών στον κόσμο, και μάλιστα το 2021 η ελληνική βιομηχανία μαρμάρου σημείωσε άνοδο 25% στις εξαγωγές σε σύγκριση με το 2020. Θα λέγατε πως το ελληνικό μάρμαρο εξελίσσεται σε ένα διεθνές brand; Ποια είναι η μέχρι στιγμής αποτίμηση των επιδόσεων του σε ό,τι αφορά το 2022;

Η ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας το 2021 βοήθησε τις ελληνικές εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένου του κλάδου του μαρμάρου, με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί βελτίωση κατά 25% σε αυτές σε σύγκριση με το 2020, χωρίς φυσικά να ανέλθει το ποσοστό τους στα επίπεδα προηγουμένων ετών. Ωστόσο αντιμετωπίζουμε ακόμη αρκετά ζητήματα περιορισμών λόγω Covid-19 και η κατάσταση επηρεάζει τις επιδόσεις του κλάδου μας. Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2022 παρουσιάστηκε μια ύφεση της τάξης του 18% στις ελληνικές εξαγωγές μαρμάρων ενώ η πτώση των ελληνικών εξαγωγών μαρμάρου προς την Κίνα στο αντίστοιχο διάστημα ήταν 48%. Συνολικά, οι ελληνικές εταιρείες στον κλάδο μας έχουν συνειδητοποιήσει ότι η εξωστρέφεια είναι ο μόνος τρόπος διασφάλισης της βιώσιμη ανάπτυξη για αυτό και προσπαθούμε ως ΣΕΜΜΘ να ανοίξουμε και να αναπτύξουμε νέες αγορές, με υψηλή ζήτηση για ελληνικά μάρμαρα.

Έχουμε λοιπόν έρθει σε επαφή με το Υπουργείο Εξωτερικών αλλά και με τη διοίκηση του Enterprise Greece , ζητώντας από το κράτος να χρηματοδοτήσει το Στρατηγικό Σχέδιο Προβολής και Προώθησης του Ελληνικού Μαρμάρου που ετοιμάσαμε σε συνεργασία με την ICAP και την εταιρεία DK MARKETING. Είμαστε βέβαιοι πως η στήριξη αυτή θα έχει άμεσα αποτελέσματα στην αύξηση των πωλήσεων και εξαγωγών του Ελληνικού Μαρμάρου, στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας του και κατ’ επέκτασιν την αύξηση των εσόδων και θέσεων εργασίας για τη χώρα.

Προτείναμε την εισαγωγή του Ελληνικού Μαρμάρου στην ατζέντα, στο προωθητικό υλικό και στο portfolio του Enterprise Greece. Ήδη έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα, καθώς ξεκινάμε ως ΣΕΜΜΘ μια σειρά χρηματοδοτούμενων συμμετοχών σε εκθέσεις εξωτερικού με ατομικό μας περίπτερο, για να αναδείξουμε το ελληνικό μάρμαρο σε στοχευμένους επισκέπτες και διαμορφωτές γνώμης και τάσεων από το χώρο της αρχιτεκτονικής, του design και των κατασκευών. Θέλουμε να προβάλουμε το ελληνικό μάρμαρο, να τονίσουμε την ιστορία του αλλά και τη σύγχρονη και μοντέρνα εικόνα του και τη δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν σε υψηλών προδιαγραφών έργα. Στα πλαίσια αυτά, οργανώσαμε μια αντίστοιχη παρουσία και στην Έκθεση ΟΙΚΟΔΟΜΗ, παρέχοντας ενημέρωση στους ενδιαφερόμενους, ώστε να αποκτήσουν ιδιαίτερες γνώσεις γύρω από το ελληνικό μάρμαρο μέσα από τις συζητήσεις που θα διεξαχθούν στην εκδήλωση που διοργανώνεται κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης έκθεσης.