Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας μας αποκαλύπτει το στρατηγικό πλάνο των υποδομών της νέας πενταετίας.

ΟΝεκτάριος Φαρμάκης μιλά στο Construction για τα μεγαλόπνοα έργα της Περιφέρειας που βρίσκονται σε εξέλιξη και αναμένεται να αλλάξουν οριστικά το πρόσωπο της Δυτικής Ελλάδας.

Ποια έργα της προηγούμενης θητείας σας οδήγησαν στην αλλαγή σελίδας σε μία περιφέρεια της χώρας με μεγάλο έλλειμμα υποδομών, όπως αυτή της Δυτικής Ελλάδας, και ποιο είναι το στρατηγικό σας πλάνο για την επόμενη πενταετία;

Αναμφίβολα, η πιο εμβληματική εξέλιξη της περιόδου που πέρασε ήταν η ουσιαστική εκκίνηση – και ταχεία εξέλιξη των έργων – στο νέο αυτοκινητόδρομο της Πατρών – Πύργου, μέσα από την επαναφορά τους στη σύμβαση παραχώρησης της «Ολυμπίας Οδού», από το Υπουργείο Υποδομών.

Επίσης, όμως, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, με τις δικές της δυνάμεις, προχώρησε έργα για την συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού και Επαρχιακού οδικού δικτύου, για την επέκταση και αναβάθμιση του οδοφωτισμού σε όλη την έκταση της Περιφέρειας -με έργα που ξεπερνούν τα 28 εκ. ευρώ- αποκαταστάσεις και βελτιώσεις των εισόδων των πόλεων (Πάτρα, Αγρίνιο, Πύργος, Μεσολόγγι, Αστακός, κ.α.) και εκτεταμένες αναπλάσεις και αναβαθμίσεις στα αστικά κέντρα των τριών περιφερειακών ενοτήτων. Ισχυρή ήταν, επίσης, η παρουσία της Περιφέρειας στα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, με στόχο την αύξηση του βαθμού αντοχής και θωράκισης της Δυτικής Ελλάδας. Το στρατηγικό μας πλάνο για τη νέα πενταετία περιλαμβάνει μικρά και μεγάλα έργα για όλους, που δημιουργούν προστιθέμενη αξία. Σημαντική θέση στον σχεδιασμό μας καταλαμβάνει η εκκίνηση και ολοκλήρωση της μεγάλης αστικής ανάπλασης του «Λαδόπουλου» στην Πάτρα, όπως και η εκκίνηση εφαρμογής των δράσεων του σχεδίου ανασυγκρότησης της Π.Ε. Ηλείας – με επίκεντρο την Αρχαία Ολυμπία- η αναβάθμιση του παλαιού εθνικού οδικού δικτύου από τον δήμο Ναυπακτίας έως τον δήμο Ακτίου Βόνιτσας, της ΕΟ Αγρινίου – Καρπενησίου, της ΕΟ Ναυπάκτου – Θέρμου.

Ποια εκτιμάτε πως θα είναι η συνδρομή των χρηματοδοτικών εργαλείων στην επιπλέον ανάπτυξη της περιφέρειάς σας;

Τα χρηματοδοτικά εργαλεία έχουν μεγάλη αξία για τον τόπο μας, ακόμα και για την ίδια μας την καθημερινότητα. Ωστόσο, αφενός οφείλουμε να τα αξιοποιούμε ορθά και αποτελεσματικά προς όφελος των πολιτών και, αφετέρου, να επιζητούμε ακόμα μεγαλύτερη ευελιξία από το κεντρικό κράτος, ώστε κάθε Περιφέρεια να μπορεί να στρέφει τους πόρους εκεί που έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη. Και το αναφέρω αυτό καθώς ένα σημαντικό τμήμα των πόρων που διατίθεται στις Περιφέρειες τελεί υπό την προτεραιοποίηση των υπουργείων. Επίσης, ένα άλλο -υπαρκτό πάντοτε- ζήτημα είναι η απλοποίηση των διαδικασιών. Λέμε ένα μεγάλο «ναι» στη διαφάνεια και στη χρηστή διαχείριση πόρων. Ταυτόχρονα όμως, πρέπει να μπορούμε να είμαστε γρήγοροι και αποτελεσματικοί.

Ποιες είναι οι εργασίες που απομένουν για την ολοκλήρωση της Αμβρακίας Οδού και κατά πόσο η παράδοσή της θα αλλάξει το οδικό δίκτυο της Περιφέρειας και, συνεπώς, την καθημερινότητα των πολιτών;

Η Αμβρακία Οδός είναι έργο που εκτελεί το υπουργείο Υποδομών, επομένως δεν μπορώ να σας μιλήσω εγώ για το ακριβές χρονοδιάγραμμα, για το οποίο απλώς μαθαίνω – όπως όλοι – ότι είναι μέχρι το τέλος του έτους. Μπορώ, ωστόσο, με μεγάλη βεβαιότητα να σας πω ότι η Αμβρακία οδός, που συνδέει την Ιόνια Οδό με τη Λευκάδα και το Άκτιο, βάζει τέλος σε ένα μεγάλο οδικό έλλειμμα της δυτικής Αιτωλοακαρνανίας, φέρνοντας πολύ πιο κοντά τις δυτικές ακτές του τόπου μας με τα μεγάλα αστικά κέντρα της Πάτρας, αλλά και της Αθήνας. Σταδιακά, ο δυτικός άξονας της χώρας σπάει την πολυετή απομόνωσή του και μπορεί να αναδείξει τις ομορφιές και τις παραγωγικές του δυνατότητες.

Σε μια εποχή που η Ευρώπη επιδιώκει την ενίσχυση των σιδηροδρομικών υποδομών, σε ποια φάση βρίσκεται ο σχεδιασμός του σιδηρόδρομου στην περιφέρειά σας;

Αυτή τη στιγμή έχουμε μία γραμμή που φτάνει από την Αθήνα μέχρι το Αίγιο, ενώ εκτελούνται εργασίες στο υπόλοιπο τμήμα μέχρι τα όρια της Πάτρας. Ωστόσο, δεν έχουν ληφθεί ακόμα οριστικές αποφάσεις σχετικά με το τμήμα της γραμμής που θα διασχίσει την Πάτρα και θα φτάσει στο νέο λιμάνι της πόλης. Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία σιδηροδρομική σύνδεση στην Αιτωλοακαρνανία, ενώ κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί με τον δυτικό σιδηροδοδρομικό άξονα, που μπορεί να φτάνει μέχρι τη Καλαμάτα, δίνει την εικόνα ενός σοβαρού σιδηροδρομικού ελλείμματος, που αντιμετωπίζει ακόμα η Δυτική Ελλάδα.

Σε τι στάδιο βρίσκεται η κατασκευή δικτύου φυσικού αερίου και κατά πόσο πιστεύετε πως η υλοποίηση του καθιερώνει την Ηλεία, και γενικότερα τη Δυτική Ελλάδα, σε ισχυρό ενεργειακό παίκτη;

Αμβρακία Οδός

Με την έναρξη εργασιών τερματίζεται η πολυετής ενεργειακή απομόνωση της Δυτικής Ελλάδας. Σύντομα οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε εναλλακτική, φθηνότερη και πιο φιλική προς το περιβάλλον, ενέργεια.

Τίποτα δεν θα γινόταν εάν σε αυτή την μεγάλη προσπάθεια δεν είχαμε τη στήριξη της ΔΕΠΑ Υποδομών και της ΔΕΔΑ, αλλά και τη συνεργασία του συνόλου των τοπικών φορέων. Σήμερα, κοιτάζουμε προς το μέλλον με μεγαλύτερη αισιοδοξία. Συνεχίζουμε την προσπάθεια για να επιτευχθεί και ο επόμενος μεγάλος στόχος, η σύνδεση της Δυτικής Ελλάδας με αγωγό υψηλής πίεσης και επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της Περιφέρειάς μας.

Πώς προχωράει το έργο αποθήκευσης πράσινης ενέργειας στην Αιτωλοακαρνανία; Θα λέγατε πως η αποθήκευση ενέργειας εξελίσσεται σε επενδυτικό «μαγνήτη» για τη Δυτική Ελλάδα;

Στρατηγικός μας στόχος από το 2019, που εκλεχτήκαμε Περιφερειακή αρχή, ήταν να καταστήσουμε τη Δυτική Ελλάδα ενεργειακό κόμβο και δίαυλο αειφόρου ανάπτυξης. Σε αυτό περιλαμβάνεται και η αποθήκευση ενέργειας, όπου μετατοπίζεται το επενδυτικό ενδιαφέρον για την αγορά ηλεκτρισμού.

Μικρότεροι και μεγαλύτεροι, εγχώριοι και ξένοι επενδυτές καταθέτουν αιτήσεις στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας για μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, είτε με τη μέθοδο των συσσωρευτών (κοινώς μπαταρίες) είτε με τη μέθοδο της αντλησιοταμίευσης (που είναι μια φυσικού τύπου υδροηλεκτρική «μπαταρία»). Την τελευταία διετία έχουμε δημιουργήσει τις συνθήκες προσέλκυσης τέτοιων επενδύσεων, καθώς έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά από εμάς περισσότερες από 30 αντίστοιχες επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Αιτωλοκαρνανία, όπου την παρούσα περίοδο υπάρχουν επενδύσεις συνολικής ισχύος πάνω από 1.000 MW, που είτε έχουν πάρει ήδη άδεια παραγωγής από τη ΡΑΕ, είτε βρίσκονται υπό αξιολόγηση.

Παράλληλα, δίνεται και μια διέξοδος στο πρόβλημα του κορεσμένου δικτύου, ώστε μελλοντικά να υπάρξουν λιγότερα ζητήματα από άλλες περιοχές της χώρας.

Η χάραξη περιφερειακών ενεργειακών πολιτικών είναι πολυσύνθετη και πολυπαραγοντική, και απαιτείται άμεση προσαρμογή σε όποιες συνθήκες δημιουργούνται.

Στην Αιτωλοακαρνανία δεν υφίσταται αυτή τη στιγμή διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος στο δίκτυο, που θα υποδεχθεί επιπλέον αιτήματα για νέες επενδύσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά πόσο σας προβληματίζει αυτός ο κορεσμός του ηλεκτρικού δίκτυο;

Η έλευση των μπαταριών δεν θα λύσει το πρόβλημα που υπάρχει εδώ και πολύ καιρό με το κορεσμένο ηλεκτρικό δίκτυο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, στην Αιτωλοακαρνανία καταγράφεται αρνητικό περιθώριο 106 ΜW, όταν η εγκατεστημένη ισχύς είναι 481 ΜW και το σύνολο των αιτημάτων 587ΜW. Μάλιστα, μόλις δύο από τους 11 υποσταθμούς υψηλής και μέσης τάσης που εξυπηρετούν την Αιτωλοακαρνανία έχουν διαθεσιμότητα.

Τα έργα για την αναβάθμιση του δικτύου «τρέχουν» με πολύ χαμηλότερες ταχύτητες από τα νέα έργα ΑΠΕ, με αποτέλεσμα αυτός ο ετεροχρονισμός να δημιουργεί πρόβλημα «χώρου» στο δίκτυο, αλλά και μεγάλο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε μπαταρίες. Σαφώς και η Πολιτεία οφείλει να βρει άμεσα λύσεις, καθώς δημιουργούνται τεράστια ζητήματα όχι μόνο στην υλοποίηση ενεργειακών έργων, αλλά και στην καθημερινότητα, αφού ακόμα και δράσεις εξοικονόμησης ή συμψηφισμού ενέργειας αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια.

Τον Ιούνιο υπεγράφη η παραχώρηση της Μαρίνας Παλαίρου στο δήμο Ακτίου- Βόνιτσας. Πώς προχωράει το συγκεκριμένο φιλόδοξο πρότζεκτ και κατά πόσο η ολοκλήρωσή του αναμένεται να εκτοξεύσει την τουριστική δύναμη της περιφέρειάς σας;

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συνδράμει το Δήμο σε μελετητικό επίπεδο, έχοντας εξασφαλίσει χρηματοδότηση για τη συμβουλευτική υποστήριξη που αφορά τη δημιουργία υποδομών αναβάθμισης του από θαλάσσης τουρισμού στη ΔΕ Παλαίρου, μελέτη που υλοποιεί ο Δήμος. Ο σχεδιασμός και οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στον Δήμο. Εκτιμούμε ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν εξελίξεις, οι οποίες προφανώς θα δρομολογηθούν από τη νέα Δημοτική Αρχή που προέκυψε από τις πρόσφατες εκλογές. Εμείς είμαστε εδώ, για να συμβάλλουμε σε οποιαδήποτε κατεύθυνση μας ζητηθεί, όπως άλλωστε πράττουμε και με τους 19 Δήμους της Δυτικής Ελλάδας. Έως τότε συνεχίζουμε με έργα προστασίας του περιβάλλοντος, αναπλάσεις και βελτιώσεις του παράκτιου οδικού δικτύου, λειτουργώντας υποστηρικτικά. Αντιμετωπίζουμε ευρύτερα το Δήμο Ακτίου – Βόνιτσας ως περιοχή με σημαντικές προοπτικές στον θαλάσσιο τουρισμού, εξ ου και χρηματοδοτούμε από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της ΠΔΕ το καταφύγιο τουριστικών σκαφών Βόνιτσας για τον ελλιμενισμό 106 τουριστικών σκαφών.

Με τις νέες λιμενικές εγκαταστάσεις, η περιοχή της Βόνιτσας αποκτά προστιθέμενη αξία και, μέσα από τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό μας, συμβάλλουμε στην ανάπτυξη και ανάδειξη της δυτικής Αιτωλοακαρνανίας, που έχει όλες τις προϋποθέσεις να πετύχει ένα μεγάλο τουριστικό και οικονομικό άλμα.

Ποια είναι τα έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στη Δυτική Ελλάδα και ποια αναμένεται να λάβουν σύντομα το πράσινο φως; Εκτιμάτε πως τα συγκεκριμένα έργα θα θωρακίσουν επαρκώς την περιφέρεια σας έναντι του πλημμυρικού κινδύνου;

Έχουμε διαθέσει πάνω από 70 εκ. ευρώ σε αντιπλημμυρικά έργα και έργα αποκατάστασης, καθαρισμού και οριοθετήσεων για ποτάμια, χειμάρρους και υδατορέματα. Εκτελούνται στοχευμένες παρεμβάσεις και στις τρεις Περιφερειακές Ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας.

Επίσης πάνω από 54 εκ. ευρώ επενδύονται στον τομέα της ύδρευσης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ποιότητα και ποσότητα του νερού για την κάλυψη των συνεχώς αυξανόμενων αναγκών μας. Ενδεικτικά έργα είναι:

  • Ολοκλήρωση των υπολειπόμενων εργασιών, λειτουργία και συντήρηση του έργου «Ύδρευση Πάτρας από τους ποταμούς Πείρο και Παραπείρο – Δίκτυα υδροδότησης υπόλοιπων οικισμών Ν. Αχαΐας. (σε εξέλιξη)
  • Υδροδότηση της Βουπρασίας, με προϋπολογισμό 9 εκ.ευρώ. ,
  • Κατασκευή του εσωτερικού δικτύου ύδρευσης του Μεσολογγίου με προϋπολογισμό 6,7 εκ.ευρώ
  • Βελτίωση του δικτύου ύδρευσης στον Ερύμανθο, με προϋπολογισμό 1,5 εκ. ευρώ.

Προχωράμε ακόμη σε εργασίες για την κατασκευή, αποκατάσταση και εκσυγχρονισμό του δικτύου αποχέτευσης, με έμφαση στην καλύτερη διανομή, την ελαχιστοποίηση των απωλειών/ διαρροών και τη βελτίωση της ποιότητας του νερού, με συνολικό προϋπολογισμό πάνω από 26,5 εκ. ευρώ Επειδή όμως έχουμε να διαχειριστούμε το μεγάλο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής,προχωρήσαμε έγκαιρα στην ολοκλήρωση του Περιφερειακού Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ) της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και την εξειδίκευση της στρατηγικής μας, με διεκδίκηση πόρων από ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

Το ΠεΣΠΚΑ περιλαμβάνει 166 μέτρα και δράσεις ενδεικτικού κόστους 193 εκ. ευρώ και αποτελεί τον στρατηγικό οδηγό για τον μετριασμό των επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή και τη θωράκιση των τοπικών κοινωνιών.

Η αδειοδότηση για το αιολικό στη θέση “Σκιαδοβούνι” συνάντησε τις σφοδρές αντιδράσεις της κοινής γνώμης και, μάλιστα, υπήρξε προσφυγή πολιτών και φορέων στο ΣτΕ εναντίον της κατασκευής του. Έχει πλέον οριστικά δρομολογηθεί το συγκεκριμένο έργο; Εκτιμάτε πως θα λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης για τη Δυτική Ελλάδα;

Το Ειδικό χωροταξικό των ΑΠΕ, με το οποίο εγκρίνονται τα ανάλογα έργα, είναι σε ισχύ εδώ και μια 15ετία περίπου, χωρίς όμως να έχει αναπροσαρμοστεί, πράγμα που το καθιστά αναχρονιστικό. Στην περίπτωση του Σκιαδοβουνίου συνδράμαμε και εμείς στο αίτημα των φορέων, καθώς το συλλογικό μας όργανο είχε εκφράσει ξεκάθαρα την αρνητική του γνωμοδότηση για αυτό το έργο. Πάγια θέση μας είναι ότι θα πρέπει να υπάρξουν αλλαγές επί της χωροθέτησης τέτοιων έργων, λαμβάνοντας υπόψιν την ιδιαίτερη ανθρωπογεωγραφία κάθε περιοχής, το φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον, την τοπική οικονομία κτλ.

Παράλληλα, τα συγκεκριμένα έργα εγκρίνονται από τους κρατικούς φορείς και όχι από την αυτοδιοίκηση, η οποία έχει μόνο ρόλο γνωμοδοτικό, ενώ θα έπρεπε να συμβάλει καθοριστικά στη λήψη αποφάσεων.

Η αιολική ενέργεια συνιστά σαφώς μια χρήσιμη μορφή ενέργειας και ανάλογες επενδύσεις είναι επωφελείς για την ανάπτυξη στους τόπους που εγκαθίστανται, αλλά ο τρόπος έγκρισης και εγκατάστασης αυτών των έργων θα πρέπει να αναδιαμορφωθεί άμεσα, με σεβασμό προς τις τοπικές κοινωνίες και τους τοπικούς θεσμούς, ιδίως τώρα που έρχεται στο προσκήνιο η χωροθέτηση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων.