Τα χαρακτηριστικά που ενισχύουν την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα των σύγχρονων ανελκυστήρων και τα βήματα που εξασφαλίζουν στους μηχανικούς ανελκυστήρων την κατάλληλη εκπαίδευση και κατάρτιση.

«Κάθε αξιόλογη πράξη συνιστά μια επίπονη διαδικασία. Η άνοδος είναι πάντα δύσκολη, ενώ η κάθοδος αποδεικνύεται εύκολη και συχνά ολισθηρή» είπε κάποτε ο Ινδός στοχαστής και ακτιβιστής Μαχάτμα Γκάντι και το βέβαιο είναι πως στον σύγχρονο κόσμο, που οι ανελκυστήρες έχουν καταστεί αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας, οι εκπρόσωποι του κατασκευαστικού κλάδου θα χρειαστεί να επινοήσουν ασφαλείς και βιώσιμους τρόπους για να μεταφέρουν τους κατοίκους από το έδαφος στον ουρανό.

Κάθε μέρα, πραγματοποιούνται περισσότερες από επτά δισεκατομμύρια διαδρομές με ανελκυστήρα σε ψηλά κτίρια σε όλο τον κόσμο, ενώ ο μισός πληθυσμός του πλανήτη κατοικεί σε πόλεις -ένας αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί στο 70% μέχρι το 2050. Η ιστορία του σύγχρονου ανελκυστήρα ξεκινά στη Νέα Υόρκη το 1853, με εφευρέτη του συστήματος τον Elisha G. Otis και εκτείνεται μέχρι τους σημερινούς, έξυπνους ανελκυστήρες που, εξοπλισμένοι με προηγμένες τεχνολογίες και συνδεσιμότητα, ενισχύουν την ασφάλεια, την ενεργειακή απόδοση και τη διαχείριση κτιρίων.

Σε τροχιά ανόδου η παγκόσμια αγορά έξυπνων ανελκυστήρων
Η παγκόσμια αγορά των Smart Elevators εκτιμήθηκε σε 17557,86 εκατομμύρια USD και αναμένεται να φτάσει τα 35501,79 εκατομμύρια δολάρια το 2028, με CAGR 12,45% κατά τα προβλεπόμενα έτη. Επιπλέον, σύμφωνα με έκθεση της Research and Markets, από το 2021 ως το 2025 θα έχει σημειωθεί αύξηση με CAGR 16,2%. Αξιοσημείωτο είναι ότι σε έρευνα που διεξήχθη από την Otis Elevator Company, το 75% των ερωτηθέντων θεωρεί την αποτελεσματική υπηρεσία ανελκυστήρα εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα στην απόφασή τους να επιλέξουν ένα κτίριο ή μια εγκατάσταση.

Οι έξυπνοι ανελκυστήρες, σχεδιασμένοι για να χειρίζονται αποτελεσματικά υψηλότερους όγκους επιβατών, εξυπηρετούν την κατακόρυφη κινητικότητα των πυκνών αστικών περιοχών. Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες κτιρίων και οι διαχειριστές εγκαταστάσεων αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την αξία των έξυπνων τεχνολογιών στην υποδομή τους, αφού αυτές ενσωματώνονται άψογα στα συστήματα διαχείρισης κτιρίων, βελτιστοποιούν τον έλεγχο της πρόσβασης, την ενεργειακή απόδοση και τη συντήρηση και, συνεπώς, οδηγούν στην ανάπτυξη της αγοράς τους.

Αναμφισβήτητα, η ραγδαία άνοδος των τεχνολογιών IoT και AI τροφοδοτεί περαιτέρω την αναπτυξιακή τροχιά της αγοράς, παρέχοντας τη δυνατότητα στους ανελκυστήρες να μαθαίνουν, να προσαρμόζονται και να παρέχουν εξατομικευμένες εμπειρίες.

Επιπλέον, οι έξυπνοι ανελκυστήρες αποδεικνύονται αιχμή του δόρατος της αειφορίας, προσφέροντας φιλικά προς το περιβάλλον χαρακτηριστικά όπως ενεργειακά αποδοτικό φωτισμός και βελτιστοποιημένη κατανομή των επιβατών.

Xρήση «πιο πράσινων» ανελκυστήρων
Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχίζει να αυξάνεται, οι αστικές περιοχές αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις, μεταξύ των οποίων την αυξημένη ρύπανση, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την εξάντλησης των πόρων. Σύμφωνα με το περιοδικό Times, o μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στον κόσμο είναι τα κτίρια, που ευθύνονται για τη χρήση του 40% της ισχύος παγκοσμίως.
Αξιοσημείωτο είναι πως, μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ανελκυστήρες αντιπροσωπεύουν το 2-10% της κατανάλωσης ενέργειας ενός κτιρίου, που ισοδυναμεί με τη σπατάλη εκατομμυρίων κιλοβατώρων ετησίως. Πράγματι, οι παραδοσιακοί ανελκυστήρες καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, ειδικά κατά τις περιόδους αιχμής, συμβάλλουν σε αυξημένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και συχνά οδηγούν σε αναποτελεσματική κάθετη μεταφορά, λόγω της αδυναμίας τους να προσαρμοστούν στις κυκλοφοριακές απαιτήσεις σε πραγματικό χρόνο.
Αξιοποιώντας καινοτόμα χαρακτηριστικά όπως ο έλεγχος προορισμού, η ενεργειακή απόδοση, η απομακρυσμένη παρακολούθηση και η βελτιστοποιημένη χρήση του χώρου, οι έξυπνοι ανελκυστήρες συμβάλλουν σημαντικά σε πιο πράσινες πόλεις, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας κατά 50% σε σύγκριση με τους συμβατικούς ανελκυστήρες, σύμφωνα με το Περιβαλλοντικό και Ενεργειακό Ινστιτούτο. Μάλιστα, όπως αναφέρει το Παγκόσμιο Συμβούλιο Πράσινων Κτιρίων, η εφαρμογή της τεχνολογίας έξυπνου ανελκυστήρα μπορεί να εξοικονομήσει περίπου 1.800 μετρικούς τόνους εκπομπών CO2 ετησίως σε ένα κτίριο 40 ορόφων.

Βάση των νέων ανελκυστήρων η κυκλική οικονομία
«Η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί πλέον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας μας, ισοδυναμώντας με τον καθημερινό τρόπο ζωής και τον σεβασμό της υποχρέωσης που έχει η κάθε γενιά προς τις επόμενες» δηλώνει στο Construction o Παναγιώτης Ζήκος, Πρόεδρος της ΠΕΤΑΚ, διευκρινίζοντας πως η βιώσιμη ανάπτυξη δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά τον άνθρωπο, την ηθική, τα συναισθήματα, την κοινωνία και ολόκληρο το οικοσύστημα.

«Στο οικοσύστημα αυτό, οι ανελκυστήρες συνιστούν αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου τρόπου ζωής, ιδιαίτερα δε αν αναλογιστούμε το διαρκώς αυξανόμενο ύψος των σύγχρονων κτιρίων, στην προσπάθεια να στεγάσουν τον όγκο του πληθυσμού της γης» σημειώνει.

«Η βιωσιμότητα έχει να κάνει με όλο τον κύκλο ζωής του ανελκυστήρα, από τον τρόπο κατασκευής του, τις πρώτες ύλες που θα χρησιμοποιηθούν και τον τρόπο κατεργασίας τους, έως τη διαρκή μέτρηση και συνεχή προσπάθεια μείωσης των εκπομπών CO2, τη χρήση υλικών στη ζωή αυτού, που θα διασφαλίσουν βιώσιμα κτίρια, και φυσικά τις κατάλληλες τεχνικές, που θα επιτρέψουν την πλήρη ανακύκλωση των υλικών, όταν θα έρθει η ώρα ο ανελκυστήρας να αντικατασταθεί ή να εκσυγχρονιστεί» μας εξηγεί ο κος Ζήκος.

«Πρόκειται για μια κυκλική οικονομία που αποτελεί τη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης και του καινούργιοθ μοντέλου κατασκευής, εγκατάστασης και συντήρησης ανελκυστήρων στο νέο τρόπο ζωής και η οποία, σε κάθε περίπτωση, συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της εθνικής αλλά και ευρωπαϊκής νομοθεσίας» καταλήγει.

Επιταχυντής της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού η πανδημία
Λόγω της πανδημίας COVID-19, το παγκόσμιο μέγεθος της αγοράς Έξυπνων Ανελκυστήρων και Κυλιόμενων Σκαλοπατιών εκτιμάται ότι ανερχόταν σε 6634,5 εκατομμύρια USD το 2022 και προβλέπεται να αγγίξει τα 8492 εκατομμύρια USD έως το 2028, με CAGR 4,2% κατά την περίοδο ανασκόπησης.

«Η πανδημία του COVID-19 έπαιξε έναν σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού στη βιομηχανία των ανελκυστήρων» επιβεβαιώνει ο Αγγελος Αλτσιτζιόγλου, Mechanical Engineer B.Sc. και Operation Supervisor στη MORIS HELLAS ΕΠΕ, εξηγώντας μας πως η ανάγκη για αποφυγή φυσικής επαφής οδήγησε στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών που βελτιώνουν την ασφάλεια των ανελκυστήρων.

«Αισθητήρες, κάμερες και λοιπές τεχνολογίες ανιχνεύουν αυτόματα την παρουσία ατόμων και επιτρέπουν την αποστολή ενημερώσεων και ελέγχων μέσω ψηφιακών διασυνδέσεων» μας λέει.

«Οι εταιρείες επιδίωξαν την ενσωμάτωση ψηφιακών πλατφορμών και αισθητήρων για την παρακολούθηση της κατάστασης των ανελκυστήρων και την προληπτική συντήρηση.

Οι τεχνολογίες διαγνωστικού και προβλεπτικού συντονισμού βελτιώνουν την απόδοση και μειώνουν τον χρόνο αδράνειας» συνεχίζει.

«Η αύξηση της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών επέτρεψε τη δημιουργία εξατομικευμένων εμπειριών χρήστη στους ανελκυστήρες.

Οι εφαρμογές κινητών και άλλες ψηφιακές διασυνδέσεις προσφέρουν επιλογές όπως η προεπιλογή προορισμού, εξατομικευμένες προτάσεις και αυξημένη ασφάλεια» υπογραμμίζει.
«Νέα υλικά και τεχνολογίες κατασκευής, όπως ελαφριά υλικά, αισθητήρες έξυπνης ύλης και άλλα, βελτιώνουν την απόδοση, την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των ανελκυστήρων, ενώ η συνδεδεμένη τεχνολογία IoT επιτρέπει τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων. που βοηθούν στην πρόβλεψη προβλημάτων και τη βελτίωση της απόδοσης» αναφέρει.

Παναγιώτης Ζήκος, Πρόεδρος ΠΕΤΑΚ

Ο καταλυτικός παράγοντας της τηλεργασίας
«Η πανδημία ανέδειξε περίτρανα την ανάγκη για απομακρυσμένη εργασία. Μάθαμε όλοι μας ότι οι μισές από τις εργασίες που «απαιτούσαν» φυσική παρουσία, θα μπορούσαν να γίνουν και απομακρυσμένα, χωρίς καμία έκπτωση στην ποιότητα. Αυτό επηρέασε και τη βιομηχανία του ανελκυστήρα», παρατηρεί ο Παναγιώτης Ζήκος.

«Οι εταιρείες άρχισαν να υιοθετούν μοντέλα απομακρυσμένης παρέμβασης και πλέον οι ανελκυστήρες, τουλάχιστον των γνωστών και μεγάλων οίκων, παρέχουν εργαλεία που επιτρέπουν στους τεχνικούς απομακρυσμένη πρόσβαση και έλεγχο καλής λειτουργίας του εξοπλισμού» μας πληροφορεί.

Όπως μας εξηγεί, ο τεχνικός μπορεί από το σπίτι ή το γραφείο του να συνδεθεί απομακρυσμένα με τον πίνακα του ανελκυστήρα και να δει σε πραγματικό χρόνο μετρήσεις που αφορούν την ποιοτική, ασφαλή και ανεμπόδιστη λειτουργία του, ενώ σε περίπτωση δυσλειτουργίας δύναται να λαμβάνει ειδοποιήσεις για πιθανές βλάβες, πριν καν αυτές προκύψουν, απλώς με τον κατάλληλο συνδυασμό παραμέτρων και χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης.

«Με τον συγκεκριμένο τρόπο, σε πολλές περιπτώσεις, ο τεχνικός μπορεί να επέμβει απομακρυσμένα, αλλάζοντας τις παραμέτρους που απαιτούνται ώστε να επαναφέρει την ορθή λειτουργία του ανελκυστήρα» σημειώνει.

«Ακόμα και στην περίπτωση που δεν είναι εφικτή η απομακρυσμένη επέμβασή του, η γνώση της δυσλειτουργίας που εμφανίζει ο ανελκυστήρας, πριν εκείνος φτάσει στο σημείο της εγκατάστασης, του επιτρέπει να είναι κατάλληλα εξοπλισμένος ώστε να επέμβει ολιστικά και να αποφευχθούν χρονοβόρες και άσκοπες μετακινήσεις από και προς τον ανελκυστήρα» υπογραμμίζει ο κος Ζήκος.

Εκπαίδευση και κατάρτιση του μηχανικού ανελκυστήρων
«Η αποτελεσματική εκπαίδευση και κατάρτιση του μηχανικού ανελκυστήρων, σε μια εποχή διαρκών μεταβολών που αναζητά πλούσια τεχνογνωσία και agility, απαιτεί έναν ολοκληρωμένο και ευέλικτο, προσαρμοσμένο στον ρυθμό των αλλαγών, πρόγραμμα εκπαίδευσης» αναφέρει ο Άγγελος Αλτσιτζιογλου.

Όπως μας εξηγεί, αυτό επιτυγχάνεται με τη συνεχή εκπαίδευση, που είναι κρίσιμη σε έναν χώρο όπου οι τεχνολογικές καινοτομίες εξελίσσονται συνεχώς.

«Εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται online, σεμινάρια και σεμινάρια web, και συνεχείς επαγγελματικές επικοινωνίες με ειδικούς στον τομέα βοηθούν τους μηχανικούς να παρακολουθούν τις τελευταίες εξελίξεις» συνεχίζει.

«Οι μηχανικοί ανελκυστήρων χρειάζονται όχι μόνο θεωρητική γνώση, αλλά και πρακτικές δεξιότητες.

Προγράμματα εκπαίδευσης που περιλαμβάνουν πρακτικές άσκησης, είτε σε εργαστηριακό περιβάλλον είτε σε πραγματικά περιβάλλοντα, μπορούν να ενισχύσουν τις δεξιότητες των μηχανικών» περιγράφει.

«Η συνεργασία με άλλους επαγγελματίες στον τομέα, η συμμετοχή σε κοινότητες μάθησης, και η συμμετοχή σε επαγγελματικούς συνδέσμους παρέχουν πολύτιμες ευκαιρίες μάθησης και ανταλλαγής γνώσεων, ενώ η γνώση της νομοθεσίας σε βάθος θα πρέπει να καταστεί επιτακτική, έτσι ώστε να ενημερώνουν τους πελάτες για τις απαραίτητες προδιαγραφών των ανελκυστήρων τους» σημειώνει ο κος Ζήκος. Σημαντικό είναι να γνωρίζουν τη μετάβαση από μια παλαιότερη εγκατάσταση σε μια μορφή ανελκυστήρα που να πληροί όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας, μας λέει υπογραμμίζοντας πως, συνολικά, η συνδυασμένη προσέγγιση των παραπάνω στοιχείων θα βοηθήσει στην προετοιμασία των μηχανικών ανελκυστήρων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων μιας εποχής διαρκών μεταβολών.

Μοντέλα εκπαίδευσης που συνδυάζουν την καινοτομία με την εμπειρία
«Όλα τα μοντέλα εκπαίδευσης, εμπλουτισμένα με σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό και μεθόδους εκπαίδευσης βασισμένες σε νέες τεχνολογίες, πρέπει να δομηθούν πάνω στην εμπειρία των τεχνιτών του παρελθόντος» τονίζει ο Παναγιώτης Ζήκος.

«Πλέον η εκπαίδευση που γίνεται στο γραφείο δεν είναι στείρα, ο τεχνικός καλείται με χρήση επαυξημένης πραγματικότητας να περιηγηθεί σε εικονικό περιβάλλον φρεατίου, όπου μπορεί να δει και να αντιμετωπίσει βλάβες και δυσκολίες, με τρόπο όμως τέτοιο που θα εξασφαλίσει την απόλυτη εξοικείωσή του με το αντικείμενο» σημειώνει.

«Παράλληλα, όντας δίπλα στον έμπειρο τεχνίτη, που συνδύασε για πολλά συναπτά έτη τη γνώση με την εμπειρία και τη διαίσθηση, κάτι που χαρακτηρίζει ιδιαιτέρως τον κλάδο μας, ο μηχανικός ανελκυστήρων μαθαίνει πώς να αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις στο πεδίο, πώς να μετουσιώνει τη θεωρία σε πράξη, αλλά και να προστατεύει τον εαυτό του σε πραγματικές συνθήκες» συμπληρώνει.

«Είναι αυτή ακριβώς η διαίσθηση που θα κάνει πάντα τον άνθρωπο τεχνίτη να βρίσκεται ένα βήμα μπροστά από την οποιαδήποτε τεχνητή νοημοσύνη» μας εξηγεί ο κος Ζήκος.

« Δεν αναιρούμε το ρόλο του ΑΙ στην εκπαίδευση και αντιμετώπιση σφαλμάτων, όμως δεν πρέπει να ξεχνούμε την ανθρώπινη διαίσθηση και τη σημασία της στη διάγνωση και επίλυση προβλημάτων» διευκρινίζει.

Κομβικός ο ρόλος της πολιτείας
«Οφείλουμε να τονίσουμε και τη σημασία της Πολιτείας στη διαρκή εκπαίδευση των υποψήφιων τεχνικών και στη συνεχή διάχυση του επαγγέλματος στις τεχνικές σχολές, τα ΕΠΑΛ και τα σχετικά ΙΕΚ» μας λέει ο κος Ζήκος.

Όπως αναφέρει, ενώ στο παρελθόν τα πράγματα ήταν πολύ πιο δύσκολα, πλέον, και με τη διαρκή συμβολή της ΠΕΤΑΚ, η Πολιτεία έχει αγκαλιάσει πολύ περισσότερο το επάγγελμα του τεχνικού ανελκυστήρα, ενδιαφέρεται για την αναβάθμιση των σχετικών συγγραμμάτων και κύκλων σπουδών και τονίζει την αξία του επαγγέλματος και του κλάδου.

«Είμαστε ακόμα μακριά από το στόχο μας, αλλά χαιρετίζουμε και στηρίζουμε τις ενέργειες βελτίωσης και εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού πλαισίου του επαγγέλματος του τεχνικού ανελκυστήρων, που η Πολιτεία προάγει με γνώμονα πρωτίστως την ασφάλεια τόσο των εργαζομένων τεχνικών του κλάδου όσο και του επιβατικού κοινού, που μας εμπιστεύεται καθημερινά για τις μετακινήσεις του» καταλήγει.