Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται στον κατασκευαστικό κλάδο, όπως ακριβώς ειπώθηκαν από διακεκριμένα στελέχη του κλάδου στο ΒΙΜ Conference 2022.

Γιώργος Στασινός, Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος

Τις εργασίες του συνεδρίου άνοιξε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Γιώργος Στασινός, ο οποίος επισήμανε ότι είναι σημαντικό κάθε μηχανικός να ενημερώνεται για τις νέες τεχνολογίες του κλάδου, ώστε αυτός να καταστεί πιο ανταγωνιστικός και αποδοτικός. Είναι απαραίτητο να ενισχυθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην Ελλάδα και να αξιοποιηθούν σωστά οι χρηματοδοτήσεις από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίες θα πρέπει να εστιάσουν στην εκπαίδευση των επαγγελματιών και στην παροχή τεχνικού εξοπλισμού.

Γιάννης Τσακίρης, Υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων

Οι χρηματοδοτήσεις αρωγός της ανάπτυξης
Έπειτα στο βήμα ανέβηκε ο Γιάννης Τσακίρης, Υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ο οποίος τόνισε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί μοχλό ανάπτυξης, ωστόσο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να επενδύσουν πόρους προς αυτή την κατεύθυνση. Για την στήριξή τους υπάρχει το πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα αξίας 4 δις ευρώ, που θα συμβάλλει στην ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, και το πρόγραμμα για το Ανθρώπινο Δυναμικό και την Κοινωνική Συνοχή, ύψους 4,2 δις ευρώ, που στοχεύει στην κατάρτιση των επαγγελματιών του κατασκευαστικού κλάδου.

Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης
Μαρία Έλλη Γεράρδη, Γενική Γραμματέας Υποδομών

ΒΙΜ: Κριτήριο ποιότητας των δημόσιων υποδομών
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε η Μαρία Έλλη Γεράρδη, Γενική Γραμματέας Υποδομών, η οποία υπογράμμισε, ότι με την ΒΙΜ η λειτουργία και η ποιότητα των δημόσιων υποδομών μπορεί να αναβαθμιστεί και για αυτό σκοπός είναι τα επόμενα μεγάλα κρατικά έργα να σχεδιαστούν ψηφιακά. Ήδη έχει ανακοινωθεί, ότι πιλοτικά θα εφαρμοστεί η τεχνολογία στην Γραμμή 4 του μετρό.

Μόλις η αγορά και οι μηχανικοί αφομοιώσουν πλήρως το πρωτοποριακό σχεδιαστικό εργαλείο, θα καταστεί υποχρεωτική η χρήση του σε κάθε νέα κατασκευή. Ακολούθως, ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης, σημείωσε ότι η ΒΙΜ αποτελεί έναν κοινό τόπο πληροφοριών, που επιτρέπει την υλοποίηση πρωτοποριακών έργων. Όλοι οι επαγγελματίες του εργοταξίου μπορούν σε πραγματικό χρόνο να επεξεργάζονται το ψηφιακό μοντέλο, χωρίς τη χρήση χειρόγραφων, που συχνά φθείρονται ή χάνονται. Η ψηφιοποίηση είναι απαραίτητο να ενταχθεί στα δημόσια έργα. Ήδη λειτουργούν με επιτυχία πολλές ηλεκτρονικές υπηρεσίες που διευκολύνουν τη ζωή των πολιτών και ειδικότερα των μηχανικών.

 

Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος

Προ των πυλών ο ψηφιακός χωρικός σχεδιασμός
Κλείνοντας τους χαιρετισμούς των κυβερνητικών εκπροσώπων, ο Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος, τόνισε ότι καίριο ρόλο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας έχουν οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όπως το e – Πολεοδομία. Σύντομα αναμένεται να ολοκληρωθεί ο ψηφιακός χωρικός σχεδιασμός, ώστε οι πολίτες να έχουν διαθέσιμες διαδικτυακά όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για την κατασκευή ενός κτιρίου.

Εξίσου σημαντική για την ψηφιακή ανάπτυξη είναι η εκπαίδευση των επαγγελματιών με επιμορφωτικά σεμινάρια, αλλά και η εισαγωγή σχετικών μαθημάτων στα Πολυτεχνία της χώρας, δράση που εν πολλοίς ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη.


Μια επένδυση που θα αποφέρει πολλαπλά κέρδη
Οκατασκευαστικός κλάδος αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα που σχετίζονται με την απουσία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων ειδικοτήτων, την κακή διαχείριση των πληροφοριών και το έλλειπες επενδυτικό πρόγραμμα των επιχειρήσεων προς τις καινοτόμες τεχνολογίες, υπογράμμισε η Λιάνα Αναγνωστάκη, Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής EU BIM Task Group και Επιστημονική Συνεργάτης του Συνεδρίου ΒΙΜ 2022. Σύμφωνα με την ίδια, τα παραπάνω προβλήματα οδηγούν σε δυσλειτουργίες που έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην σχέση ποιότητας – κόστους των έργων, ενώ συχνά προκαλούν μεγάλες καθυστερήσεις στα χρονοδιαγράμματα παράδοσης. Λύση για να ξεπεραστούν οι εν λόγω προκλήσεις αποτελεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ο οποίος θα έρθει στην Ελλάδα μέσω της ΒΙΜ.

Απαραίτητη η αλλαγή κουλτούρας των μηχανικών
Η Λ. Αναγνωστάκη επισήμανε ότι η ΒΙΜ δεν είναι απλώς ένα καινούριο σχεδιαστικό εργαλείο, αλλά μία αλλαγή στην κουλτούρα με την οποία οι μηχανικοί διαχειρίζονται τα έργα τους. Η μοντελοποίηση για να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα, θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε όλες τις φάσεις υλοποίησης, δηλαδή κατά τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρηση ενός έργου. Σε αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει καταστεί υποχρεωτική η χρήση της ΒΙΜ στις δημόσιες συμβάσεις και το ίδιο αναμένεται να γίνει σύντομα στην Ελλάδα.

Λιάνα Αναγνωστάκη, Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής EU BIM Task Group

Τα πλεονεκτήματα της ΒΙΜ στα δημόσια έργα
Η ΒΙΜ είναι ένα ψηφιακό εργαλείο, το οποίο μπορεί να ωφελήσει πολλαπλά τα δημόσια έργα. Αρχικά, συμβάλλει στη μείωση του κόστους και του χρόνου κατασκευής, βελτιώνει την ποιότητα των υποδομών, αποτρέποντας τα σχεδιαστικά λάθη και ενισχύει τον βιώσιμο χαρακτήρα τους εξοικονομώντας ενέργεια και πόρους. Βέβαια, για να εδραιωθεί η ΒΙΜ θα πρέπει να γίνουν θεσμικές αλλαγές, να εξοπλιστεί το δημόσιο και οι ιδιωτικές εταιρείες κατάλληλα και να εκπαιδευτούν τα στελέχη. Καταλυτικό ρόλο για την διεκπεραίωση των άνωθεν δράσεων θα έχουν οι χρηματοδοτήσεις από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης. Μάλιστα, για την ενίσχυση των επιχειρήσεων -κυρίως των μικρομεσαίων- η Λ. Αναγνωστάκη πρότεινε τη δημιουργία μίας μονάδας υποστήριξης (ΒΙΜ Hub) που θα τις βοηθά να γίνουν πιο ανταγωνιστικές μέσω της ψηφιακής μετάβασης.

Ελληνικό: Η αιχμή της ψηφιακής ανάπτυξης
Η ανάπλαση στο Ελληνικό είναι ένα πολυσυζητημένο έργο, το οποίο πρόκειται να αλλάξει ριζικά το πρόσωπο της Αθηναϊκής Ριβιέρας, αλλά και το επιχειρηματικό γίγνεσθαι της χώρας μας. Η ανάπλαση θα καταλαμβάνει, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα σχέδια, συνολική έκταση 6,2 εκατομμύρια τ.μ., ενώ 2 εκατομμύρια τ.μ. αναμένεται να είναι η επιφάνεια του μητροπολιτικού πάρκου. Εντός του Ελληνικού έχουν προγραμματιστεί να κατασκευαστούν περίπου 9.000 πολυτελείς κατοικίες, 2 εμπορικά κέντρα, μαρίνα 400 θέσεων, δεκάδες ξενοδοχεία και πληθώρα αθλητικών εγκαταστάσεων.

Δημήτριος Κίτσιος, Διευθυντής Υποδομών και Ελέγχων, Lamda Development

Ο Δημήτριος Κίτσιος, Διευθυντής Υποδομών και Ελέγχων της Lamda Development, εξήγησε ότι το Ελληνικό θα κατασκευάζεται σταδιακά. Κατά την πρώτη φάση, η οποία θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του 2026, θα έχει ολοκληρωθεί το παραλιακό μέτωπο. Οι ακόλουθες 5-6 φάσεις υπολογίζεται να υλοποιηθούν τα επόμενα 15-20 χρόνια. Για τον σχεδιασμό του συγκεκριμένου έργου έχουν εφαρμοστεί πολλές καινοτόμες τεχνολογίες, ανάμεσα στις οποίες βρίσκεται και η ΒΙΜ. Η ψηφιακή μοντελοποίηση σε ένα τόσο εκτενές έργο, περιορίζει σημαντικά το εκτιμώμενο κόστος κατασκευής, ελαχιστοποιεί τα σχεδιαστικά λάθη και επιτρέπει τη συνεργασία μεταξύ του μεγάλου πλήθους μελετητών και κατασκευαστών, το οποίο προέρχεται κατά βάση από διαφορετικές εταιρείες.

Σε πρώτο επίπεδο ο σχεδιασμός του κάθε project γίνεται ψηφιακά σε 3D, ενώ ακολουθεί 4D απεικόνιση, η οποία παρουσιάζει την εξέλιξη του έργου με την πάροδο του χρόνου. Κατά αυτό τον τρόπο, εντοπίζονται πιθανές ατέλειες και προτείνονται έγκαιρα βελτιωτικές αλλαγές. Επιπλέον, η ΒΙΜ διαθέτει προγράμματα υπολογισμού των ποσοτήτων των δομικών υλικών που απαιτούνται και διαμορφώνει με ακρίβεια τα χρονοδιαγράμματα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν ασυνέπειες και υπερβάσεις του προϋπολογισμού. Στο τελευταίο στάδιο, μέσω της ψηφιακής επεξεργασίας προκύπτει ένα ΒΙΜ αρχείο, που περιέχει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται ο developer για την ορθή λειτουργία και συντήρηση των ακινήτων του.


Γιώργος Κοντόπουλος, Manager της PWC και Team Leader του έργου ανάπτυξης Εθνικής Στρατηγικής BIM

Προϋποθέσεις εφαρμογής της τεχνολογίας στην Ελλάδα
Ο Γιώργος Κοντόπουλος, Manager της PWC και Team Leader του έργου ανάπτυξης Εθνικής Στρατηγικής BIM, μίλησε για τα στάδια που περιλαμβάνει το εν λόγω εγχείρημα. Αρχικά, εκπονήθηκε μία έρευνα που αναλύει την υφιστάμενη ωριμότητα της Ελλάδος πάνω σε ζητήματα ψηφιακού μετασχηματισμού. Βάσει των δεδομένων που προέκυψαν διαμορφώθηκε η Εθνική Στρατηγική, η οποία παραδόθηκε τον Ιούνιο του 2022. Υπό διαμόρφωση, βρίσκονται οι πιο εξειδικευμένες οδηγίες που θα εντάσσονται στον Οδικό Χάρτη.

Θα ακολουθήσει υποστήριξη εφαρμογής και εκπαιδευτικές δράσεις, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα για την επιμόρφωση και την εξειδίκευση των επαγγελματιών στην ΒΙΜ.

Η υφιστάμενη κατάσταση και οι προκλήσεις του μέλλοντος
Στην Ανάλυση Υφιστάμενης Κατάστασης, που κοινοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2022, έλαβαν μέρος 442 άτομα από 246 διαφορετικές επιχειρήσεις του κλάδου. Οι συμμετέχοντες εργάζονται σε μελετητικά ή κατασκευαστικά γραφεία, είτε σε εταιρείες project management ή real estate. To 83% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι γνωρίζει τις βασικές αρχές του ΒΙΜ, ενώ το 66% θεωρεί ότι το εν λόγω ψηφιακό εργαλείο επηρεάζει ήδη τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Στη συνέχεια, το 47% που συμπλήρωσε το ερωτηματολόγιο απάντησε ότι χρησιμοποιεί την ΒΙΜ (σε όποιο επίπεδο) και το 49% ότι κατέχει υψηλές δεξιότητες στην εφαρμογή του. Μόλις το 23% των επιχειρήσεων ανέφερε ότι διαθέτει προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων και μόνο το 11% ότι διαθέτει στελέχη με εκπαίδευση ή πιστοποίηση στην ΒΙΜ. Το 60% χρησιμοποιεί προγράμματα συμβατά με την ΒΙΜ και το 40% αξιοποιεί τις δυνατότητες της τεχνολογίας cloud. Με εντυπωσιακό ποσοστό 75% οι συμμετέχοντες πιστεύουν ότι η μοντελοποίηση πρέπει να εφαρμόζεται στα δημόσια έργα, ενώ το 57% υπογραμμίζει ότι η ΒΙΜ θα πρέπει να αξιοποιείται και σε μικρότερου βεληνεκούς projects.

Ως κύριες αιτίες που εμποδίζουν την ευρεία υιοθέτηση του λογισμικού αναδείχθηκαν το υψηλό κόστος εξοπλισμού, η απουσία συνεργασίας μεταξύ των συντελεστών του εκάστοτε έργου και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των μεγάλων εταιρειών στην απόκτηση νέων τεχνολογιών.

Από τα ερωτηματολόγια που δόθηκαν στους δημόσιους φορείς προέκυψε ότι το 83% των στελεχών δεν έχει καμία απολύτως εμπειρία στην ΒΙΜ, ενώ το 84% δεν έχει παρακολουθήσει κάποιο αντίστοιχο επιμορφωτικό πρόγραμμα.

Οι χρηματοδοτήσεις, οι οποίες έχουν δρομολογηθεί από την κυβέρνηση, διατυπώθηκε ότι μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού όσο και σε επίπεδο στελέχωσης. Οι συμμετέχοντες κρίνουν ότι για την ώρα το δημόσιο μπορεί να ανταποκριθεί στην υλοποίηση των πιλοτικών έργων, αλλά ο περιορισμός στις προσλήψεις θα αποτελέσει μακροπρόθεσμα μεγάλο πρόβλημα.

Αξιολογώντας τα δεδομένα που προκύπτουν από τις χώρες της Ευρώπης που χρησιμοποιούν για χρόνια την ΒΙΜ, έγινε μία λίστα «καλών πρακτικών».

Σύμφωνα με αυτή, πρέπει να διαμορφωθεί μία εθνική στρατηγική για την προώθηση της ΒΙΜ και την ορθή διαχείριση των χρηματοδοτήσεων, να γίνουν νομοθετικές τροποποιήσεις, να συνταχθούν πρότυπα, να δρομολογηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα, να ληφθούν μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και να προκηρυχθούν πιλοτικά έργα.


Βασιλική Καλαμποκίδου, Vice President System Certification, TÜV Nord Hellas

Η ψηφιοποιήσει στην Ελλάδα: Τι χρειάζεται να κάνει η αγορά;
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, διεξήχθη πάνελ με θέμα το κατά πόσο η Ελλάδα είναι έτοιμη να υποδεχθεί την ΒΙΜ. Στον εν λόγω διάλογο συμμετείχαν ο Μιχαήλ Δακτυλίδης, Πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ, ο Εμμανουήλ Βράιλας, Γενικός Γραμματέας του ΣΤΕΑΤ, ο Ιωάννης Λαδόπουλος, Αντιπρόεδρος του ΣΕΓΜ, και η Μαρία Τσιομπάνου, Πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ, ενώ συντονιστής του πάνελ ήταν ο Γιάννης Πισπιρίγκος, αρχισυντάκτης των περιοδικών Architect και Construction.

Ο καταλυτικός ρόλος των πανεπιστημίων
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί μία μεγάλη μετάβαση η οποία προκαλεί αντιδράσεις, αναφέρει ο Ι. Λαδόπουλος. Προς ώρας ως κράτος, είμαστε πίσω σε υλικοτεχνική υποδομή και εκπαίδευση, αλλά υπάρχει χρόνος να καλυφθούν οι ελλείψεις, εξηγεί ο Αντιπρόεδρος του ΣΕΓΜ. Δεν γίνεται να εφαρμοστεί άμεσα η υποχρεωτικότητα της ΒΙΜ στην Ελλάδα, διότι ο κλάδος δεν είναι καταρτισμένος επαρκώς. Πρέπει να ξεκινήσει από τα μεγάλα έργα και σταδιακά, ανάλογα με την ωρίμανση της αγοράς, να προχωρήσει και στις μικρότερες κατασκευές. Καταλυτικό ρόλο στο ζήτημα της εκπαίδευσης έχουν τα πανεπιστήμια, τα οποία πρέπει να εντάξουν μαθήματα ψηφιακού μετασχηματισμού στο πρόγραμμα σπουδών τους.

Η Ελλάδα είναι πολύ πίσω σε ζητήματα ψηφιακού μετασχηματισμού σημείωσε ο Μ. Δακτυλίδης. Το δημόσιο κινείται με αργούς ρυθμούς και ο ιδιωτικός τομέας κινεί τα νήματα του εκσυγχρονισμού. Σπουδαίο βήμα για τη χώρα μας αποτελούν τα σιδηροδρομικά έργα του ΟΣΕ, τα οποία θα σχεδιαστούν και θα κατασκευαστούν με ΒΙΜ. Η μοντελοποίηση δεν πρέπει να γίνει άμεσα υποχρεωτική, διότι πρέπει πρώτα να καταρτιστούν αρκετές γενιές μηχανικών. O ίδιος πρόσθεσε, ότι σημαντικό μέρος των χρηματοδοτήσεων πρέπει να επενδυθεί στην εκπαίδευση των μηχανικών και οι φορείς του κατασκευαστικού τομέα να έχουν άμεσο λόγο για το περιεχόμενο των προγραμμάτων.

Στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Οι μεγάλες ελληνικές κατασκευαστικές έχουν ξεκινήσει και χρησιμοποιούν την ΒΙΜ, βέβαια όχι στον ίδιο βαθμό με τις αντίστοιχες επιχειρήσεις του εξωτερικού, υπογράμμισε ο Ε. Βράιλας. Εγχώρια, αν και οι ηγέτιδες εταιρείες έχουν εκπαιδεύσει το προσωπικό τους, δεν υπάρχουν αρκετές μελέτες σε ΒΙΜ.

Σήμερα, γίνεται μία προσπάθεια χρήσης της σε σπουδαία έργα, όπως στο Ελληνικό. Καίριο ρόλο για την ενίσχυση των επιχειρήσεων θα έχουν οι χρηματοδοτήσεις, καθώς οι μικρομεσαίες κατασκευαστικές δεν έχουν ούτε την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή, ούτε την απαιτούμενη τεχνογνωσία. Μέσα στην επόμενη πενταετία θα φανούν τα πρώτα αποτελέσματα της ΒΙΜ, κυρίως στην συντήρηση των υποδομών.

Προαπαιτούμενο η αλλαγή κουλτούρας
Στον ιδιωτικό τομέα, ο τεχνικός κόσμος ενημερώνεται διαρκώς και προσαρμόζεται στις νέες τάσεις της εποχής, θέλοντας να πετύχει πιο ποιοτικά έργα στον απαιτούμενο χρόνο, επισήμανε η Μ. Τσιομπάνου. Η πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ συμπλήρωσε ότι η υποχρεωτικότητα της ΒΙΜ πρέπει να γίνει, αφού προηγηθεί συστηματική επιμόρφωση των ειδικοτήτων του κατασκευαστικού κλάδου, γεγονός που προϋποθέτει χρόνο και στρατηγικό σχέδιο.Βασικό πρόβλημα για την εξέλιξη του ψηφιακού μετασχηματισμού αποτελεί η ελληνική κουλτούρα, που φαίνεται να μην είναι δεκτική στις καινοτόμες τεχνολογίες.

Η πανδημία συνέβαλε στην ψηφιοποίηση πολλών διαδικασιών, όμως χρειάζονται περαιτέρω δράσεις. Χωρίς την απαιτούμενη κουλτούρα η μετάβαση στην ΒΙΜ θα είναι εξαιρετικά δύσκολη, έκλεισε η Μ. Τσιομπάνου.

Πιστοποίηση των επιχειρήσεων κατά ISO 19650
H TÜV Nord Hellas, ως Τεχνικός Φορέας Ελέγχου, αναλαμβάνει on site επιθεωρήσεις δεύτερου μέρους, που αφορούν την ποιότητα των εγκαταστάσεων, των έργων και του μηχανολογικού εξοπλισμού, ενώ σε επόμενο στάδιο γίνονται επιθεωρήσεις τρίτου μέρους που καταλήγουν σε πιστοποιήσεις, επεξήγησε η Βασιλική Καλαμποκίδου, Vice President System Certification, TÜV HELLAS.

Εδώ και έναν χρόνο, η εταιρεία αναλαμβάνει την επιθεώρηση και την πιστοποίηση επιχειρήσεων κατά ISO 19650, ενώ έχει αναπτύξει 5 σχήματα για την πιστοποίηση φυσικών προσώπων – στελεχών, τα οποία είναι χωρισμένα σε κατηγορίες ανά δυσκολία και ειδικότητα.

Η ίδια συμπλήρωσε, πως ο κατασκευαστικός κλάδος πάσχει στην επικοινωνία μεταξύ των στελεχών, γεγονός που επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα των έργων, στον χρόνο παράδοσής τους και στο κόστος κατασκευής. Με την υιοθέτηση του προτύπου ISO 19650 και της τεχνολογίας ΒΙΜ, υλοποιούνται κτίρια πιο φιλικά προς το περιβάλλον, δεν υπάρχουν καθυστερήσεις, περιορίζονται τα σχεδιαστικά λάθη και λαμβάνονται στρατηγικές αποφάσεις με ελάχιστο ρίσκο.

Παράλληλα, μέσω της πιστοποίησης από έναν αντικειμενικό φορέα, βελτιώνεται το κύρος της εκάστοτε επιχείρησης στην αγορά και ανοίγονται ευκαιρίες για νέες συνεργασίες εντός και εκτός Ελλάδος.


Εμπειρίες από την ελληνική και διεθνή κοινότητα
Στην παρούσα ενότητα, παρουσιάστηκαν από εταιρείες και αναγνωρισμένους επαγγελματίες του κλάδου έργα, τα οποία υλοποιήθηκαν με την βοήθεια της ΒΙΜ, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Μέσω απτών παραδειγμάτων, διαφαίνονται τα οφέλη του ψηφιακού σχεδιασμού και γίνεται φανερός ο λόγος για τον οποίο η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να επιτευχθεί στη χώρα μας το συντομότερο δυνατό.

Η ΒΙΜ είναι ένα εργαλείο που μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ποιότητα των υποδομών, ζητούμενο που γίνεται όλο και πιο επιτακτικό στις μέρες μας.

Άκης Ουζούνης, ΒΙΜ Manager, ALSTOM

Φάρος καινοτομίας η Γραμμή 4 του μετρό
Ο Άκης Ουζούνης ΒΙΜ Manager της ALSTOM, ξεκινώντας την ομιλία του εξήγησε ότι η ΒΙΜ δεν είναι μόνο ένα εργαλείο, αλλά μία διαδικασία που ξεκινά από τη φάση σχεδιασμού ενός έργου και συνεχίζει μέχρι το τελικό στάδιο λειτουργίας και συντήρησής του.

Συνεχίζοντας τον λόγο του, ανέφερε ότι όλα τα μεγάλα έργα της ALSTOM, έχουν σχεδιαστεί τρισδιάστατα και ψηφιακά, αποκτώντας από νωρίς μία ρεαλιστική εικόνα των επικείμενων project.
Αναμφίβολα, το πιο πολυσυζητημένο έργο της εταιρείας τροχαίου υλικού είναι η Γραμμή 4 του μετρό, που το έχει αναλάβει σε συνεργασία με την AVAX και την Ghella και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 8 χρόνια. Πρόκειται για μία υποδομή μήκους 13 χιλιομέτρων, η οποία θα περιλαμβάνει 15 σταθμούς με πλευρικές αποβάθρες, υπόγειους σταθμούς για τη συντήρηση της, διπλή τροχιά στα τούνελ και 20 αμαξοστοιχίες χωρίς οδηγούς, με χωρητικότητα 720 επιβατών το κάθε βαγόνι.

Η ΒΙΜ θα συμβάλλει σημαντικά στην ποιότητα του έργου, στη σωστή λειτουργία και συντήρησή του, στη λήψη πιστοποιήσεων, καθώς και στον περιορισμό του κόστους και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Νίκος Δήμος, ΑΒΑΞ, Μέλος της Συντονιστικής Ομάδας Μετρό Γραμμή 4

Τεχνογνωσία σε έργα μεγάλου βεληνεκούς
Ο Νίκος Δήμος, στέλεχος της ΑΒΑΞ και Μέλος της Συντονιστικής Ομάδας Μετρό Γραμμή 4, μίλησε για το Education City Stadium, ένα γήπεδο συνολικής επιφάνειας 292.000 τ.μ., που υλοποιήθηκε στο Κατάρ εν όψη του παγκοσμίου κυπέλλου ποδοσφαίρου 2022. Η AVAX εφάρμοσε την ΒΙΜ από τη φάση του διαγωνισμού και κατάφερε έτσι να μειώσει την προσφορά της έως και 45%. Βελτιστοποίησε μέσω της μοντελοποίησης την οροφή του σταδίου, μειώνοντας αισθητά το βάρος της και τον χώρο των θεατών, διατηρώντας παράλληλα τις αυστηρές προδιαγραφές της FIFA. Επιπλέον, με την ΒΙΜ οργανώθηκαν οι διαδικασίες logistics, περιορίστηκαν τα λάθη κατασκευής και δημιουργήθηκε ένα κοινός τόπος πληροφοριών. Στο τέλος, παραδόθηκε ένα αρχείο με όλα τα απαραίτητα δεδομένα για την ορθή λειτουργία και συντήρηση του γηπέδου. Αναφορικά με τη Γραμμή 4 του μετρό, η AVAX έχει αναλάβει τα ηλεκτρομηχανολογικά, τις σήραγγες και τον μετροπόντικα. Σημαντική πρωτοβουλία ήταν να δημιουργηθεί μέσω της ΒΙΜ ένα common data center, διαθέσιμο σε όλους καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκευής. Τρίτη περίπτωση έργου αποτελεί το καζίνο της Κύπρου ΙCR, όπου η εταιρεία χρησιμοποίησε την μοντελοποίηση για τον συντονισμό των σχεδίων.

Εμμανουήλ Μπόγρης, Διευθύνων Σύμβουλος, Κύριος Αρχιτέκτονας – Εμπειρογνώμονας BIM, E/B Architects

Η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ μηχανικών και τεχνολογίας
Ο Εμμανουήλ Μπόγρης, Διευθύνων Σύμβουλος και Κύριος Αρχιτέκτονας – Εμπειρογνώμονας BIM των E/B Architects, υπογράμμισε το χάσμα που υπάρχει μεταξύ των νεότερων μηχανικών, οι οποίοι ασπάζονται τις νέες τεχνολογίες και των παλαιότερων, που είναι προσκολλημένοι στις παραδοσιακές μεθόδους. Το γραφείο Ε/Β Αrchitects διαμόρφωσε ένα σύστημα που συνδέει τα δεδομένα excel με το ψηφιακό σχέδιο ΒΙΜ, ώστε να είναι τα στοιχεία πιο κατανοητά από τους μη εξοικειωμένους με το ψηφιακό εργαλείο.

Επιπλέον, έφτιαξε μία πλατφόρμα που ιεραρχεί τα προβλήματα τα οποία προκύπτουν από την ψηφιακή ανάλυση, κάνοντας παράλληλα εφικτή την παρακολούθηση της εξέλιξής τους.
Παγκόσμια καινοτομία αποτελεί η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την απάντηση ερωτημάτων, πάνω σε ζητήματα συντονισμού. Ακόμη, ο Ε. Μπόγρης έκανε λόγο για ένα σύστημα ενιαίας τυπολογίας και ενιαίας βιβλιοθήκης, η οποία θα διευκολύνει την επικοινωνία και την συνεργασία των διάφορων ειδικοτήτων. Κλείνοντας την ομιλία του, τόνισε ότι σημαντικό πλεονέκτημα της ΒΙΜ είναι η βιωματική αντίληψη των σχεδίων, μέσω της τρισδιάστατης απεικόνισης.

Φαίδων Περράκης, Project Manager Healthcare Projects, Hill International

Ο ρόλος της ΒΙΜ στο project management
Η ΒΙΜ επιτρέπει την ψηφιακή απεικόνιση ενός κτιρίου, ενσωματώνοντας παράλληλα πλήθος χρήσιμων πληροφοριών, είπε χαρακτηριστικά ο Φαίδων Περράκης, Project Manager της Hill International.

Με το εν λόγω εργαλείο, μπορεί να οργανωθεί καλύτερα κάθε φάση του κύκλου ζωής μίας κατασκευής μέχρι και το στάδιο κατεδάφισής του.

Ο άρτιος ΒΙΜ σχεδιασμός ενός έργου, μπορεί να προσφέρει οικονομία χρόνου και πόρων, να περιορίσει τα λάθη υλοποίησης και να βοηθήσει στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.

Με την μοντελοποίηση μπορεί να ελεγχθεί καλύτερα το value engineering και να αξιολογηθούν εις βάθος οι προσφορές ενός διαγωνισμού. Επιπλέον, γίνεται καλύτερη εποπτεία κατά την φάση της κατασκευής, ενώ μετά την ολοκλήρωσή της, παρέχεται πλήθος έγκυρων πληροφοριών στον project manager για την σωστή λειτουργία και συντήρηση του έργου. Η ΒΙΜ είναι συμβατή και με άλλες καινοτόμες τεχνολογίες, όπως είναι το cloud, το VR και το ΑR, διευκολύνοντας τόσο τη δουλειά των μηχανικών όσο και των διαχειριστών ενός ακινήτου.

Αστέριος Τζίργας, IsZEB Coordinator, Mech. Engineer AUTH, MSc In Energy, CEAI

Πιστοποιήσεις για έξυπνα και ενεργειακά κτίρια
Στόχος της IsZEB είναι η κατασκευή έξυπνων και ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων, διευκρίνισε ο Αστέριος Τζίργας, IsZEB Coordinator.

Προτεραιότητα για την εταιρεία αποτελεί η ωριμότητα του κλάδου στην ψηφιακή πραγματικότητα.

Η εταιρεία σε συνεργασία με το ΤΕΕ διοργάνωσε ημερίδα για την ΒΙΜ, ενώ ετοιμάζει σεμινάρια για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των μηχανικών, που θα ξεκινήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2023. Η IsZEB πιστοποιεί τα κτίρια, χρησιμοποιώντας στο αξιολογικό της μοντέλο ΒΙΜ αρχεία, για να προσδιορίσει με ακρίβεια το επίπεδο ευφυίας και ενεργειακής αποδοτικότητας των κατασκευών.

Τo IsZEB certify προκύπτει από το συνολικό IsZEB score που θα λάβει ένα έργο, μετά την αξιολόγηση του σε 8 τομείς. Όλα τα λογισμικά της εταιρείας έχουν δοκιμαστεί πρώτα σε ένα πιλοτικό σπίτι, ώστε να ελεγχθεί η αξιοπιστία τους.


Εκπαίδευση – κατάρτιση στην BIM
Στο πάνελ που ακολουθεί, συζητήθηκε το κατά πόσο τα ελληνικά πανεπιστήμια αλλάζουν και προσαρμόζουν το εκπαιδευτικό τους έργο στις νέες τεχνολογικές ανάγκες του κατασκευαστικού κλάδου. Στο διάλογο συμμετείχαν ο Νίκος Λαγαρός, Κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ, ο Στέλιος Ζερεφός, Καθηγητής στη «Σχολή εφαρμοσμένων τεχνών και βιώσιμου σχεδιασμού» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου και η Κατερίνα Τσικαλουδάκη, Δρ. πολιτικός μηχανικός, καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ, ενώ συντονιστής του πάνελ ήταν ο Σέργιος Λαμπρόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ και Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Βιομηχανίας Υποδομών και Κατασκευών.

Το πανεπιστήμιο προσαρμόζεται στα νέα ψηφιακά δεδομένα
Το πανεπιστήμιο αλλάζει συνεχώς, καθώς υποχρεούται να προσαρμόζει το πρόγραμμα σπουδών του στις τρέχουσες εξελίξεις του κλάδου, αλλά και στις καινοτόμες τεχνολογίες που συνεχώς παρουσιάζονται στην αγορά, διευκρίνισε η Κ. Τσικαλουδάκη. Στο τμήμα πολιτικών μηχανικών του ΑΠΘ, οι φοιτητές αποκτούν όλες τις απαραίτητες γνώσεις για την μελέτη ενός σύγχρονου κτιρίου, την διαχείριση των έργων και την κοστολόγησή τους, ενώ διδάσκονται ενότητες για την ενεργειακή απόδοση των εγκαταστάσεων. Οι παραπάνω γνώσεις εντάσσονται στο αντικείμενο της ΒΙΜ και μάλιστα έχει προστεθεί πρόσφατα καινούριο προπτυχιακό μάθημα πάνω στην ψηφιακή μοντελοποίηση. Κλείνοντας, ανέφερε ότι στην Ευρώπη συνεχώς προωθούνται οι καινοτόμες τεχνολογίες και ο κατασκευαστικός τομέας φαίνεται να εστιάζει στη χρήση της ΒΙΜ και των Digital Twins.

Το πανεπιστήμιο έχει ήδη προσαρμόσει τον τρόπο λειτουργίας του και αυτό φάνηκε ιδιαίτερα κατά την περίοδο της πανδημίας. Βέβαια, για να ξεπεραστούν οι εκάστοτε προκλήσεις και να προκύψει ένα αξιόλογο αποτέλεσμα, πρέπει να υπάρχει οργάνωση και ενιαία δομή, σημείωσε ο Σ. Ζερεφός. Το κλειδί για την ολόπλευρη εκπαίδευση των νεών μηχανικών είναι η συνεργασία της αγοράς, που έχει εμπειρία και υψηλή τεχνογνωσία, με την ακαδημαϊκή κοινότητα. Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης του Ανοικτού Πανεπιστημίου, προχωρά στην ανάπτυξη προγράμματος κατάρτισης στην ΒΙΜ, το οποίο θα έχει διάρκεια 10 εβδομάδες και θα παρέχει τις βασικές γνώσεις για τη διαχείριση της ψηφιακής πλατφόρμας. Η ΒΙΜ υπογράμμισε ο καθηγητής, δεν είναι απλώς ένα εργαλείο, αλλά μία κοινή γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ των ειδικοτήτων, που βασίζεται στην συνεργασία.

Βασική εκπαίδευση και δια βίου μάθηση
Ο Ν. Λαγαρός δήλωσε, ότι το ΕΜΠ μέσα από τις δράσεις του, στοχεύει στην ενίσχυση της ψηφιοποίησης του κατασκευαστικού κλάδου. Ήδη στο πρόγραμμα σπουδών υπάρχει το εργαστήριο «δομικών μηχανών και διαχείρισης τεχνικών έργων», ενώ σύντομα θα προστεθεί και το εργαστήριο «ψηφιακής τεχνολογίας στα τεχνικά έργα». Το τελευταίο θα καταρτίσει τους φοιτητές στις εφαρμογές της μηχανικής μάθησης και της τεχνητής νοημοσύνης, στην τεχνολογία Βlockchain, στη ΒΙΜ, στο Value Engineering, στα Digital Twins, στο 3D scanning και στο 3D printing. Επιπρόσθετα, έχει ενταχθεί η ΒΙΜ ως επιλογής προπτυχιακό μάθημα, στο οποίο διακεκριμένα στελέχη της αγοράς παρουσιάζουν τα έργα τους. Πρόσφατα, ιδρύθηκε στο ΕΜΠ το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης, το οποίο αναμένεται σύντομα να αρχίσει τις εκπαιδευτικές του δράσεις. Συνοψίζοντας, ο Ν. Λαγαρός σημείωσε ότι η ψηφιακή μοντελοποίηση δεν μαθαίνεται μονομιάς, αλλά χρειάζεται συνεχή εκπαίδευση και ενασχόληση από την πλευρά των μηχανικών.

Το πάνελ για την εκπαίδευση με συντονιστή τον Σέργιο Λαμπρόπουλο και τους Νίκο Λαγαρό, Στέλιο Ζερεφό και Κατερίνα Τσικαλουδάκη