Το προσωπικό που δεν υπάρχει, η νομοθεσία που δεν έχει προχωρήσει ακόμα και όλες οι χρόνιες παθογένειες του κλάδου. Πώς θα προαχθεί η υγιής επιχειρηματικότητα. Οι θέσεις των φορέων και των πολιτικών.

Την Τετάρτη 10 Μαΐου έλαβε χώρα ένα αλλιώτικο ντιμπέιτ από αυτά που έχουμε συνηθίσει. Φυσικά ο λόγος για την πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ), και προσωπικά του νέου προέδρου, Ανδρέα Γερακάκη, να προσκληθούν εκπρόσωποι των κομμάτων της Βουλής για να τοποθετηθούν απέναντι στα προβλήματα του κατασκευαστικού κλάδου.

Όπως φάνηκε από τη συζήτηση, οι εκκρεμότητες είναι πολλές, αλλά οι φορείς των ενώσεων της κατασκευαστικής αγοράς είχαν και τις προτεινόμενες, ενδεδειγμένες λύσεις.
Δεν αναλώθηκαν σε μια ατέρμονη κριτική για όσα δεν έχει κάνει το πολιτικό σύστημα, αλλά σε όσα μπορούν και πρέπει να γίνουν για να μπει η ελληνική κατασκευαστική αγορά σε αναπτυξιακή πορεία και να εκμεταλλευθεί πλήρως τα εργαλεία και τους ευρωπαϊκούς-εθνικούς πόρους.

Κωνσταντίνος Μακέδος, Πρόεδρος ΤΜΕΔΕ

Κ. Μακέδος: Κομβικός ο ρόλος του RFF, να στηριχθεί ο τεχνικός κόσμος
Αρχικά, ο Πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Μακέδος, τόνισε ότι ο τεχνικός κόσμος έχει άποψη και προσδοκίες από την εκλογική διαδικασία της 21ης Μαΐου. Δεν είναι μόνο οι νομοθετικές ρυθμίσεις που εξαγγέλθηκαν ή που δεν πραγματοποιήθηκαν, ή αυτές που έγιναν νόμος του κράτους και καταστρατηγήθηκαν. Ποτέ η οικονομία και οι επενδύσεις δεν ήταν ένας ανέφελος δρόμος. Χρειάζονται νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη σύντμηση των διαδικασιών, σύγχρονα τιμολόγια έργων και συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού, καθώς και πρόσβαση σε ελκυστική χρηματοδότηση με όρους ισότητας.

Η οικονομία καλπάζει και θα έχει αναπτυξιακή πορεία, με δύο σημαντικές προϋποθέσεις: πολιτική σταθερότητα και ακλόνητη πίστη στην εφαρμογή-υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων.

Επεσήμανε τον κομβικό ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης, «οι εκταμιεύσεις-δάνεια του οποίου όμως οφείλουν να προχωρούν με ταχύτητα και στον προγραμματισμένο χρόνο». Μόνο έτσι θα εντάξουμε τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε ένα νέο, βιώσιμο, παραγωγικό μοντέλο. Παράλληλα με τις μεγάλες και στρατηγικές επενδύσεις. Παράλληλα, είπε, «οι τεχνικές εταιρείες χρειάζονται κάθε στήριξη ώστε να εκσυγχρονισθούν και να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες μελέτης, κατασκευής και επίβλεψης των νέων υποδομών και συντήρησης, ελέγχου και ενίσχυσης των υφισταμένων, αλλά και να θέσουν ως προτεραιότητα και να εντάξουν στον σχεδιασμό τους τα κριτήρια ESG, τα οποία προσεχώς δεν θα αποτελούν απλώς επιλογή καλής εταιρικής συμπεριφοράς αλλά αναγκαία συνθήκη χρηματοδότησης».

Αναφερόμενος στην Attica Bank είπε ότι «αφήνει πίσω της μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας, και μπορεί να προχωρήσει με επιτυχία στα επόμενα βήματά της.

Ως ΤΜΕΔΕ συμβάλαμε καθοριστικά στη διάσωση και εξυγίανσή της, και ανοίξαμε τον δρόμο για τον πέμπτο τραπεζικό πόλο από κοινού με την Παγκρήτια Τράπεζα.

Ανδρέας Γερακάκης, Πρόεδρος ΣΑΤΕ

Α. Γερακάκης: Να δοθεί λύσει στις αναλύσεις τιμών
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ανδρέας Γερακάκης, σχολίασε, αρχικά, ότι «για τις μη μεγάλες εταιρείες το φλέγον ζήτημα είναι τα παλιά έργα που έχουν υπογραφεί με μεγάλες εκπτώσεις, με αποτέλεσμα κατά κάποιον τρόπο να έχουν καταστεί ζημιογόνα λόγω των τελευταίων αυξήσεων.

Αυτό προσπάθησε η πολιτεία να το ρυθμίσει με την αναθεώρηση, η οποία όμως είναι εν μέρει λειψή, εν μέρει ετεροχρονισμένη, ενώ απουσιάζει το νομοθετικό πλαίσιο για την εργασία, καθώς μέχρι στιγμής αφορά μόνο τα υλικά. Δοθέντος του ότι έχουμε έλλειψη προσωπικού, σύμφωνα με την προσφορά και τη ζήτηση οι τιμές της εργασίας έχουν αυξηθεί πολύ. Πώς μπορεί, λοιπόν, να αμβλυνθεί η αύξηση του εργατικού κόστους σε σχέση με τις υπάρχουσες συμβάσεις;». Ένα από τα θέματα λοιπόν που θα μπορούσε να υπάρξει είναι η διάλυση των ζημιογόνων συμβάσεων ή αν μπορεί το τραπεζικό σύστημα, με τη συμβολή της πολιτείας, να στηρίξει τις επιχειρήσεις, για χρηματοδότηση ή εγγυητικές.

Κατόπιν, ο κ. Γερακάκης υπογράμμισε πως «κάποια πράγματα που προβλέπονται δεν έχουν ακόμα υλοποιηθεί, λ.χ., η ιδιωτική επίβλεψη ή το Προεδρικό Διάταγμα 71». Κατά τον ίδιο, το μεγαλύτερο πρόβλημα αποτελούν οι λεγόμενες αναλύσεις τιμών: «Αυτή τη στιγμή τα έργα δημοπρατούνται με έναν παλιό τιμοκατάλογο. Πρέπει να συγκροτηθεί το συντομότερο το Δ.Σ. της εταιρείας που ήδη υπάρχει από τη νομοθεσία και, πατώντας πάνω στο υπάρχον σύστημα αναλύσεων τιμών, θα δοθεί λύση». Καταλήγοντας, ο κ. Γερακάκης συμπεριέλαβε στα χρονίζοντα προβλήματα του κλάδου την γραφειοκρατία, την πολυνομία και το πώς αποδίδεται δικαιοσύνη, προτείνοντας «να υπάρχει διαιτησία ή να δημιουργηθεί ειδικό καταρτισμένο σώμα δικαστών που θα γνωρίζει άριστα τη νομοθεσία των δημοσίων έργων. Γενικότερα, το κράτος πρέπει να κάνει έναν στρατηγικό σχεδιασμό δεκαετίας για τις υποδομές».

Γιώργος Στασινός, Πρόεδρος ΤΕΕ

Γ. Στασινός: Έρχεται η πρόταση του ΤΕΕ για τα εργατικά χέρια
Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση παρέδωσε ένα μεγάλο έργο, και συγκεκριμένα αυτό της δημοπράτησης πολλών έργων, που ήταν και ο κυρίαρχος στόχος της. Ωστόσο, παρέμειναν άλυτα πολλά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ στάθηκε επίσης στο πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού, αναγνωρίζοντάς το ως το κυριότερο του κλάδου επί του παρόντος. «Δεν είναι δυνατόν να γίνουν τόσα πολυδάπανα έργα με το προσωπικό που υπάρχει διαθέσιμο αυτή τη στιγμή. Θα μας κοστίζουν επί τρία αυτά τα έργα.

Ακόμα και με εκπτώσεις χαμηλές μπορούμε να βγούμε εκτός προϋπολογισμού, διότι οι τιμές για το προσωπικό θα είναι εξωπραγματικές.

Μπορεί να φτάσουμε στο σημείο ένας εργάτης να στοιχίζει περισσότερο από τον μηχανικό». Επιπροσθέτως, ο κ. Στασινός σχολίασε πως «έπρεπε το παρατηρητήριο τιμών να έχει αρχίσει να λειτουργεί», ενώ επεσήμανε ότι, μεταξύ των εκλογικών αναμετρήσεων που επίκεινται, «εμείς ως ΤΕΕ θα ετοιμάσουμε νομοθεσία για το πώς θα έρχεται γρήγορα προσωπικό και πώς θα πληρώνεται και θα την παρουσιάσουμε στη νέα κυβέρνηση αμέσως μετά τις εκλογές».

Σέργιος Λαμπρόπουλος, Πρόεδρος ΕΣΒΥΚ

Σ. Λαμπρόπουλος: Να γίνει απονομοθέτηση
Ο Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Βιομηχανίας Υποδομών και Κατασκευών, Σέργιος Λαμπρόπουλος, ξεκινώντας στάθηκε στην ελληνική νομοθεσία, χαρακτηρίζοντάς την «πολύπλοκη, με ανισοβαρή δομή, ανεπαρκή στόχευση όσον αφορά τα θέματα του στρατηγικού σχεδιασμού και του value engineering και στενή οπτική σε θέματα περιβαλλοντικά.
Δεν προάγει την υγιή επιχειρηματικότητα και αλλάζει κάθε τόσο.

Υπάρχει λύση; Ναι, πρέπει να κάνουμε απονομοθέτηση. Όλο το πλέγμα να είναι σε επίπεδα – νόμος, κανονισμοί, πρότυπα τεύχη. Χωρίς να αλλάξουμε καθόλου τον νόμο, τα πράγματα θα τρέχουν πολύ καλύτερα».

Ο πρόεδρος του ΕΣΒΥΚ στάθηκε χαρακτηριστικά στις Προτάσεις Καινοτομίας, σχολιάζοντας πως «πολύ σωστά νομοθετήθηκαν, αλλά δεν έγινε σωστά ένα σημείο: Η πρόταση δεν αφορά όλους, εξαιτίας του ορίου των 200 εκατ. Φυσικά και θα γίνουν έργα με αυτό το μοντέλο, αλλά με το κατώφλι που τέθηκε δεν προωθείται η επιχειρηματικότητα».
Κατόπιν, τόνισε, μεταξύ άλλων και την ανάγκη κατάρτισης μεσομακροπρόθεσμου εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού υποδομών, ο οποίος «θα υπόκειται στις αρχές του κύκλου ζωής των έργων, της διαχείρισης των κινδύνων και αξίας, θα ενσωματώνει ευέλικτες πρακτικές και, το κυριότερο, θα ενεργοποιεί όλους τους διαθέσιμους πόρους, τις δομές και τους οικονομικούς φορείς».


Οι θέσεις των κομμάτων
Το «παρών» στη συζήτηση έδωσαν φυσικά εκπρόσωποι των κομμάτων. Στο προεκλογικό ντιμπέιτ κατάφεραν να συμμετάσχουν η Μαρία Γεράρδη, Γενική Γραμματέας Υποδομών (ΝΔ), και ο Δημήτρης Σαρηγιάννης από τον Τομέα Υποδομών του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Και οι δύο πολιτικοί αναγνώρισαν τα προβλήματα με τα οποία βρίσκεται αντιμέτωπος ο κατασκευαστικός κλάδος και δεσμεύτηκαν για την άμεση επίλυσή τους.

Μ. Γεράρδη: Στην τελική ευθεία Παρατηρητήριο, Μητρώο και Π.Δ. 71
«Επικεντρωθήκαμε σε πρώτη φάση να δημοπρατήσουμε έργα, γιατί μετά τη δεκαετή αποεπένδυση στον κλάδο των κατασκευών έπρεπε να υπάρξει ένας ικανός αριθμός έργων, έτσι ώστε να αναζωογονηθεί ο κλάδος μας που πάντοτε αποτελούσε κινητήρια δύναμη για την ελληνική οικονομία», ανέφερε η Μαρία Έλλη Γεράρδη, Γενική Γραμματέας Υποδομών, εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας.

«Καταφέραμε σε αυτό το διάστημα να δημοπρατήσουμε έργα 14 δισ., από αυτά έχουν συμβασιοποιηθεί έργα 5,5 δισ., και τώρα ξεκινά το στάδιο της υλοποίησης των έργων – που αποτελεί πρόκληση και για εμάς την πολιτεία αλλά και για τον τεχνικό κόσμο, εντός των χρονοδιαγραμμάτων.

Το προσωπικό είναι το βασικό πρόβλημα για πετύχουμε αυτόν τον στόχο. Τη χρηματοδότηση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης κ.λπ.) την έχουμε εξασφαλισμένη, αλλά πρέπει να βρούμε τον κόσμο για να τα υλοποιήσουμε.

Υπάρχει μια σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών στις οποίες καταλήξαμε συζητώντας με όλους τους φορείς, όπως είναι το Ενιαίο Σύστημα Τιμών/Παρατηρητήριο Τιμών, για το οποίο έχουμε φτάσει λίγο πριν από την έναρξη λειτουργίας του. Θεωρώ ότι η νέα διοίκηση του Υπουργείου Υποδομών, σε συνεργασία με το ΤΕΕ, θα ξεκινήσει τη λειτουργία του Παρατηρητηρίου, για να δοθεί οριστική λύση στο θέμα των τιμών. Έτσι, δεν θα χρειάζονται πλέον οι αναθεωρήσεις.

Όσον αφορά το Μητρώο και το Π.Δ. 71, που επίσης έχουν καθυστερήσει, βρίσκονται στην τελική ευθεία της εφαρμογής τους. Ειδικά το Π.Δ. 71 αν εφαρμοζόταν όταν ψηφίστηκε, θα είχαμε πολύ περισσότερα προβλήματα απ’ ό,τι τώρα. Μετά από μακρές συζητήσεις, έχουμε καταλήξει σε μια μορφή που θα υλοποιήσει η νέα διοίκηση.

Πάντα στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων μας, προχωρήσαμε σε ένα πλέγμα ενεργειών, όπως οι συντελεστές αναθεώρησης τιμών στα υλικά ή το πριμ έγκαιρης υλοποίησης έργων, υποστηρίζοντας τον κατασκευαστικό κλάδο».

Δ. Σαρηγιάννης: Το θέμα του προσωπικού είναι ευρύτερο πολιτικά
«Η παραγωγή των έργων περνάει διεθνώς σε μια νέα εποχή – της ψηφιοποίησης, των σύγχρονων εργαλείων, της ανταποδοτικότητας και της περιβαλλοντικής εναρμόνισης. Με τα τελευταία δραματικά γεγονότα, προέκυψε και το θέμα της ασφάλειας των υποδομών, όπου αναδείχθηκε πώς η ανεπάρκεια του κράτους και οι παθογένειες του συστήματος μπορεί να στοιχίσουν ανθρώπινες ζωές. Πρέπει λοιπόν να θέσουμε προτεραιότητα το πώς θα κάνουμε τις υποδομές ασφαλέστερες για τον πολίτη και την κοινωνία», τόνισε ο Δημήτρης Σαρηγιάννης, εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για τον Τομέα Υποδομών. «Τα τελευταία χρόνια είχαμε μια πρωτοβουλία νομοθετικών ρυθμίσεων οι οποίες δεν συνέβαλαν στη βελτίωση του 4412. Επιμένουν οι καθυστερήσεις, παραμένουν οι παθογένειες. Έχουμε, ακόμη, το πολιτικό φαινόμενο η κυβέρνηση να εξαγγέλλει πρωτοβουλίες, να τις θεσμοθετεί αλλά τελικά να μην τις υλοποιεί. Εμφανίζεται λοιπόν μια παραγωγικότητα έργου που δεν εκφράζει απολύτως τίποτα. Τα όποια βήματα εκσυγχρονισμού είτε εγκαταλείφθηκαν ή δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Συνεχίζουμε να έχουμε αυστηρά κριτήρια ανάθεσης, πολλές φορές άνευ ουσίας, φωτογραφικούς όρους και κατάχρηση της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης», ανέφερε. Για το θέμα των εργατών, σημείωσε ότι όντως χρειάζονται εργάτες, αλλά το θέμα είναι ευρύτερο πολιτικά. «Χρειάζονται και άλλα πράγματα, όπως κατοικίες να μείνουν. Εμείς το βλέπουμε ευρύτερα το θέμα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι ήδη έχει καθυστερήσει πολύ η εφαρμογή του Παρατηρητήριου.

Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ αναφέρθηκε πολλές φορές σε κυβερνητικά νομοθετήματα που όμως είτε καθυστέρησαν είτε δεν εφαρμόστηκαν καν, στηλιτεύοντας μάλιστα και το μοντέλο ΣΔΙΤ που προωθεί η κυβέρνηση, όχι τόσο ως γενική φιλοσοφία, όσο ως προς το ότι, όπως ανέφερε, δεν υπάρχει πρόσβαση δημόσια σε συμβάσεις, τιμές, όρους κ.α. όταν οι διαδικασίες προχωρούν. «Θα φορτωθεί η πολιτεία συμβάσεις για τα επόμενα 30 χρόνια χωρίς να ξέρουμε τους όρους», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι πλέον το 30%-40% των διαγωνισμών αφορούν σε ΣΔΙΤ και Παραχωρήσεις, και μάλιστα, δίχως κοινωνικό ανταποδοτικό όφελος.