Η κλιμάκωση των πρωτοπόρων υλικών και ο σχεδιασμός ως εργαλείο βιωσιμότητας και αποδοτικότητας λειτουργίας κτιρίου, μεταξύ άλλων, είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο Φόρουμ.

Ηέννοια του Architectural Technology, δηλαδή το πώς έξυπνα κτίρια δομημένα με καινοτόμα και έξυπνα υλικά στα σημαντικότερα έργα του σήμερα δημιουργούν τις πόλεις του μέλλοντος, αποτέλεσε τον πυρήνα του φετινού Building Materials Forum της BOUSSIAS Events.

Για ακόμη μία χρονιά, το Building Materials Forum πρωτοπόρησε, καθώς επικεντρώθηκε σε ερευνητικά hotspot όπως computational design, robotic fabrication, and data driven design to augment building performance, using AI, IoT etc αλλά και παραδοσιακά οικοδομικά υλικά, ημιαγώγιμα υλικά, οργανικά/πολυμερή υλικά, νανοϋλικά, σύνθετα υλικά, βιο-υλικά κ.λπ. για ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας, και τη δημιουργία επιχειρηματικών ή ερευνητικών σχέσεων και την εύρεση συνεργατών για μελλοντική συνεργασία.

Κορυφαίοι επαγγελματίες της αρχιτεκτονικής και κατασκευαστικής αγοράς, καθώς και στελέχη της βιομηχανίας δομικών υλικών τοποθετήθηκαν για τα καινοτόμα και βιώσιμα κατασκευαστικά υλικά που κάνουν πραγματικότητα τις κατασκευές του μέλλοντος. Το Building Materials Forum 2024 διεξήχθη υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και της Ελληνικής Ένωσης Αλουμινίου (ΕΕΑ). Επίσης, είχε την τιμητική υποστήριξη του Πανελληνίου Συνδέσμου Διογκωμένης Πολυστερίνης, του Πανελληνίου Συνδέσμου Εταιριών Μόνωσης, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εμπόρων Βιοτεχνών Υαλοπινάκων, της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αλουμινίου Σιδήρου, του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών και του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων.

Μεγάλος Χορηγός του συνεδρίου ήταν η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά Α.Ε., Χορηγός η ISOMAT, ενώ οι MeduSoil, ΡΙΖΑΚΟΣ και ΣΑΝΚΕ Μ.Ε.Π.Ε. συγκαταλέγονται στους Υποστηρικτές του BMF.

Α. Μοροπούλου: «Καινοτομία, η απάντηση στις μεγάλες προκλήσεις»
«Η παραγωγή δομικών έργων σε όλο το φάσμα, μετά από μια κάμψη την εποχή της οικονομικής κρίσης, του μνημονίου και της πανδημίας, ξαναβρίσκεται σταθερά σε υψηλότερο επίπεδο από τότε, γεγονός που εγκαινιάζει μια νέα εποχή και καινούργιες προοπτικές για τα υλικά και τον αρχιτεκτονικό και τον δομοστατικό σχεδιασμό», δήλωσε η Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής, Oμότιμη Καθηγήτρια και μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Αντωνία Μοροπούλου.

Καταλήγοντας, η κ. Μοροπούλου σημείωσε: «Η καινοτομία συνιστά την απάντηση στις μεγάλες προκλήσεις, αφού οδηγεί σε λύσεις αναβάθμισης της ενεργειακής απόδοσης των κατασκευών και συνολικά της ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος, σε μια εποχή όπου υπάρχει και κοινωνική κρίση, γιατί απαιτείται η συναντίληψη του κάθε πολίτη για τα προβλήματα που δημιουργεί η κατασκευή που τον αφορά».

Γ. Μεντζελόπουλος (ΕΕΑ): «Φυσικός εταίρος της οικοδομής το αλουμίνιο»
«Το αλουμίνιο απαντά σχεδόν σε κάθε σύγχρονο αίτημα για τη βιωσιμότητα και την κυκλική οικονομία αλλά και στις διαχρονικές απαιτήσεις της αντοχής, προστασίας, αισθητικής των κατασκευών», τόνισε ο Γιώργος Μεντζελόπουλος, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Αλουμινίου (ΕΕΑ). «Λόγω των ιδιοτήτων του, το αλουμίνιο αποτελεί φυσικό εταίρο για την οικοδομή και συμβάλλει στην κατασκευή βιώσιμων κτιρίων. Τα προϊόντα του δίνουν λύσεις σε κατασκευές σύγχρονων κτιρίων ή στις ανακαινίσεις και συντηρήσεις παλαιών κτιρίων ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξία, επιτρέποντας την ενεργειακή αναβάθμιση, την ανακυκλωσιμότητα, την άνεση, την ασφάλεια και την προστασία κτιρίων και κατασκευών», συνέχισε. «Είναι, επίσης, το αγαπημένο υλικό του αρχιτέκτονα, γιατί μπορεί να μορφοποιηθεί σχεδόν σε όλα τα σχήματα δίνοντας απεριόριστες λύσεις σχεδίασης. Μπορεί να ανοδιωθεί ή να βαφτεί σε οποιοδήποτε χρώμα βελτιώνοντας περαιτέρω την ανθεκτικότητά του και την αντίσταση στη διάβρωση, με αποτέλεσμα ελαχιστοποίηση ή και μηδενισμό της ανάγκης συντήρησης. Η επένδυση των κτιρίων με σύνθετα πάνελ αλουμινίου τα προστατεύει και βοηθά στη μόνωσή τους, οι αεριζόμενες προσόψεις συντελούν στη βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου».

Η χρήση του αλουμινίου θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως και 39 εκατ. τόνους ετησίως, ή 46% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα έως το 2050, επεσήμανε ο κ. Μεντζελόπουλος και πρόσθεσε πως το αλουμίνιο στις κτιριακές προσόψεις μειώνει την κατανάλωση ενέργειας έως και 50%. Τη θέση του αλουμινίου στην κυκλική οικονομία την χαρακτήρισε ως θεμελιώδη, «εάν αναλογιστούμε πως με την ανακύκλωσή του χρειάζεται μόνο το 5% της ενέργειας που δαπανήθηκε κατά την πρωτογενή παραγωγή του. Το αλουμίνιο παράγει αξία, ανταποκρίνεται πλήρως στις αιτήσεις της αειφορίας».

Γ. Νικήτας: «Έρχονται σκυροδέματα με δραματικά χαμηλό αποτύπωμα»
Στη διάρκεια του Building Materials Forum ο Γρηγόρης Νικήτας, Marketing Manager της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά ΑΕ, θυγατρικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ στην Ελλάδα και Μεγάλου Χορηγού του συνεδρίου, τόνισε πως το σκυρόδεμα βρίσκεται στο επίκεντρο της αρχιτεκτονικής και κατασκευαστικής αγοράς, χάρη στη διαδεδομένη χρήση του και την «πράσινη» ταυτότητα που έχει αποκτήσει με τις συντονισμένες δράσεις του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και της υπόλοιπης τσιμεντοβιομηχανίας. «Πρόκειται για υλικό με προοπτική να αποκτήσει μηδενικές εκπομπές άνθρακα. Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και της τσιμεντοβιομηχανίας είναι, ως το 2030, το ανθρακικό αποτύπωμα των προϊόντων μας να μειωθεί κατά 35% και μέχρι το 2050 να παραδώσουμε net zero concrete για πραγματικά βιώσιμες κατασκευές. Ήδη έχει μειωθεί δραστικά το ανθρακικό αποτύπωμα των προϊόντων μας, ενώ στην τρέχουσα δεκαετία καταγράφεται μείωση περίπου 25,1%», είπε ο κ. Νικήτας. «Γιατί έτοιμο σκυρόδεμα;», αναρωτήθηκε επίσης, τονίζοντας πως είναι τοπικά διαθέσιμο, εύκολο στη χρήση και εφαρμογή, διακρίνεται για την τρομερή ανθεκτικότητά του, είναι ευέλικτο για κάθε έργο και αισθητικά προσαρμόσιμο. Με το σκυρόδεμα γενικότερα και με τις προϊοντικές σειρές της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά ΑΕ, είναι εγγυημένη η ελευθερία του σχεδιασμού για τις αισθητικές του παραμετροποιήσεις και για να χρησιμοποιηθεί σε λεπτότερες διατομές, κάτι που μεταφράζεται σε μείωση της κατανάλωσης πολύτιμων φυσικών πόρων και ανθεκτικότερες κατασκευές. Τέλος, είναι 100% ανακυκλώσιμο, δίνει πόντους για την πιστοποίηση LEED, συμβάλλει στην καταπολέμηση της αστικής θερμικής νησίδας, βοηθά στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και συντελεί στην πράσινη πιστοποίηση των κατασκευών.

Στη συνέχεια, ο κ. Νικήτας παρουσίασε τις κατηγορίες των σκυροδεμάτων της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά ΑΕ, που μπορούν να ικανοποιήσουν κάθε αρχιτεκτονική ή μελετητική απαίτηση. Αναφέρθηκε, συγκεκριμένα, στο Ecopave Cement Bound Material, για χαμηλής κυκλοφορίας συστήματα, υδατοπερατότητα και χαμηλού κόστους εφαρμογή, στην κατηγορία Intertop για αρχιτεκτονικά σκυροδέματα δαπέδων, στην κατηγορία Lumina με εμφανή σκυροδέματα που συμβάλλουν στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, στην κατηγορία Antaeus, που είναι υψηλών επιδόσεων σκυρόδεμα για πολυλειτουργικές κατασκευές μειωμένου ανθρακικού αποτυπώματος και στην κατηγορία Viridia για κατασκευές ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας. Μάλιστα, ο κ. Νικήτας αποκάλυψε πως σύντομα η ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά ΑΕ θα κυκλοφορήσει «μια νέα σειρά σκυροδεμάτων δραματικά χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος σε σύγκριση με όσα κυκλοφορούν στην αγορά. Μιλάμε για προϊόντα με αναγνώριση EPD και μειωμένο ανθρακικό αποτύπωμα ως και 25%, συμβάλλοντας έτσι στη βιώσιμη κατασκευή και την τεκμηρίωση για πιστοποίηση LEED των έργων real estate».

Έπειτα, ο κ. Νικήτας σημείωσε πως «στην ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά Α.Ε. μειώνουμε το ανθρακικό αποτύπωμα και σχεδιάζουμε τα σκυροδέματα για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των κατασκευών». Είπε, δε, πως προτεραιότητα της ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Δομικά Υλικά Α.Ε. είναι «να συνεργαζόμαστε με τους αρχιτέκτονες και τους μελετητές από την αρχή του κάθε έργου. Όσο πιο νωρίς εμπλακούμε στη σχεδιαστική φάση, τόσο το καλύτερο, καθώς έχουμε την τεχνογνωσία και τις λύσεις που ζητούν οι αρχιτέκτονες».

Κ. Ασλάνης: «Για να καινοτομήσεις, πρέπει να βρεις την ανάγκη»
«Η αλήθεια είναι πως η λέξη καινοτομία μου προκαλεί μια αμηχανία, αφού έχει χρησιμοποιηθεί από πολύ κόσμο πάρα πολλές φορές και, κατ’ εμέ, έχει και λίγο κακοποιηθεί», ανέφερε ο Κωνσταντίνος Ασλάνης, Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης και Τεχνικής Υποστήριξης στην ISOMAT. «Αλλά, προσπαθώντας να δώσω έναν ορισμό του τι αντιλαμβάνομαι ως καινοτομία, σκέπτομαι πως πρόκειται για μια ιδέα που έρχεται να επιλύσει μια ανάγκη», σημειώνει.

«Σε μια εταιρεία δομικών υλικών για να καινοτομήσεις, πρέπει να βρεις την ανάγκη. Στη σύγχρονη εποχή, αυτή η ανάγκη αντιστοιχεί στη βιωσιμότητα», υπογραμμίζει ο κ. Ασλάνης. Πώς, όμως, η καινοτομία αλληλοεπιδρά με μια βιομηχανία δομικών υλικών; «Στην ISOMAT έχουμε εντοπίσει τους εξής τέσσερις πυλώνες: σχεδιασμός, παραγωγή, διακίνηση και αποθήκευση, κύκλος ζωής προϊόντος» περιγράφει, τονίζοντας πως ο καθένας τους συμμετέχει με τον δικό του τρόπο. «Στον σχεδιασμό, καίριας σημασίας για εμάς είναι η ενσωμάτωση ανακυκλωμένων υλικών που προέρχονται, π.χ., από βιομηχανικά συμπαράγωγα. Μέχρι στιγμής, έχουμε καταφέρει να χρησιμοποιήσουμε τριμμένο ελαστικό, γυαλί, κάποια δομικά απορρίμματα και τώρα προσπαθούμε φλοιό ρυζιού», μας ενημερώνει, σημειώνοντας πως η ιπτάμενη τεφρά ούτως η άλλως χρησιμοποιείται, απλώς σε τέτοιου τύπου βιομηχανικά συμπαράγωγα χρειάζεται πολύ μεγάλη ενέργεια για να έρθει σε επεξεργάσιμη μορφή. «Τα προϊόντα πρέπει να έχουν μεγάλη διάρκεια στον χρόνο, αφού ένα υλικό που χρειάζεται πολύ λιγότερη συντήρηση και έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τη φύση του, σαφέστατα διαθέτει και πολύ μικρότερο ενεργειακό αποτύπωμα» αναφέρει ο κος Ασλάνης, υπογραμμίζοντας πως όλα αυτά προφανώς δίνουν προηγμένες ιδιότητες και χαρακτηριστικά και αποτυπώνονται στο ESG. Όπως τονίζει, στο κομμάτι της παραγωγής προϊόντων εξελίσσεται σε επιτακτική ανάγκη η χρήση ηπίων μορφών ενέργειας. «Το 50% της ενεργειακής ανάγκης της ISOMAT στα εργοστάσια παραγωγής καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι περισσότερες φωτοβολταϊκά» μας πληροφορεί, σημειώνοντας πως πρόκειται για επίτευγμα. «Στο κομμάτι αποθήκευσης και διακίνησης, αν τα υλικά είναι πιο ανθεκτικά στη μεταφορά τους, το κόστος μειώνεται πάρα πολύ και σαν κόστος μεταφοράς αλλά και σαν ανθρακικό αποτύπωμα» δηλώνει, συμπληρώνοντας πως, και πάλι, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης έχει αρχίσει να μπαίνει στο κομμάτι της λειτουργικότητας. «Για την παρακολούθηση του χρόνου ζωής, τα προϊόντα παίζουν σημαντικό ρολό.

Όταν παράγεις κάτι αυτό χρειάζεται να παρακολουθεί τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα προϊόντα για τη βιωσιμότητα που δεν είναι ακόμη ασφυκτικά αλλά έχουν αρχίσει να αποκτούν μια σημαντικότητα», αναφέρει. Αυτή τη στιγμή o έλεγχος του κύκλου ζωής αποτιμά τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος αλλά δεν αξιολογείται, μας ενημερώνει.

«Στην ISOMAT, έχουμε 7 διαφορετικά χημεία ερευνάς και ανάπτυξης και 3 εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου, ενώ αναπτύσσουμε μεγάλο αριθμό προϊόντων, η πληθώρα των οποίων αναφέρεται σε τροποποιήσεις, επικαιροποιήσεις και βελτιώσεις χαρακτηριστικών, για οικονομικούς λογούς αλλά και για λόγους ενεργειακού αποτυπώματος», μας πληροφορεί ο κ. Ασλάνης.

Οι τεχνολογίες προϊόντων που πρωταγωνιστούν
Στο πλαίσιο του Building Materials Forum, εξέχοντες ομιλητές με πολυετή εμπειρία στην αγορά, παρουσίασαν την ραγδαία εξέλιξη των δομικών υλικών.

Η Ρία Βογιατζή, Founder & CEO του γραφείου Elastic Architects, παρουσίασε με σειρά έργων, τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα υλικά σε ένα design που αφορά την ελαστικότητα (organic forms). Όπως ανέφερε η ίδια, «πρέπει να υπάρχει διαρκής συνομιλία του εσωτερικού χώρου με τον εξωτερικό».

«Η σύγχρονη αρχιτεκτονική ποιότητα και εμπειρία θα πρέπει να συνδεθεί με την επανεύρεση μίας νέας αφήγησης γύρω από το ζήτημα της βιωσιμότητας» είπε ανεβαίνοντας στο βήμα ο Δημήτρης Ποτηρόπουλος, επικεφαλής του γραφείου Potiropoulos + Partners.

«Με τη χρήση καινοτόμων δομικών υλικών και με την βοήθεια της ψηφιοποίησης, μπορούν να υλοποιηθούν εντυπωσιακά κτίρια, τα οποία θα έχουν μεγάλη αντοχή και θα ανταποκρίνονται πλήρως στις επιταγές της βιωσιμότητας» υπογράμμισε ο Shajay Bhooshan Associate Director των Zaha Hadid Architects.

«Οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να κάνουν τις απλές εργασίες πιο εύκολες, ενώ κάνουν εφικτές τις πιο πολύπλοκες μελέτες» εξήγησε ο Μάριος Τσιλιάκος, Partner, Applied R+D του γραφείου Foster+Partners.

«Αν και υπάρχουν πολλά “πράσινα” δομικά υλικά με μειωμένες εκπομπές άνθρακα, πολλά από αυτά είναι παράγωγα του πετρελαίου και υπεισέρχονται στο υπέδαφος, κάνοντάς το μη διαπερατό», ανέφερε από την πλευρά του ο Δημήτρης Τερζής, CEO/co-founder της MeduSoil SA. Σύμφωνα με τον ίδιο, για την επίτευξη της βιωσιμότητας πρέπει να μειωθεί η χρήση των συνθετικών υλικών και η παραγωγή των κονιαμάτων, ενώ ταυτόχρονα να χρησιμοποιούνται στις κατασκευές υλικά που δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Η εταιρεία MeduSoil διαθέτει στην αγορά ένα καινοτόμο προϊόν μηδενικών ρύπων, η παραγωγή του οποίου βασίζεται σε κάποιους μικροοργανισμούς που με φυσικό τρόπο προκαλούν τη τσιμεντοποίηση.