--> 

Τι αλλάζειστις δημόσιες συμβάσεις

Όπως αναφέρεται στη σχετική απόφαση που αναρτήθηκε στη Διαύγεια, με βάση τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί για τη διετία, ετοιμάζεται νομοθετική ρύθμιση για νέες απλοποιήσεις και βελτιώσεις, προβλέπεται η λειτουργία πληροφοριακού συστήματος για τη συστηματοποίηση των διαδικασιών προετοιμασίας και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων για την κάλυψη των αναγκών της γενικής διεύθυνσης δημοσίων συμβάσεων και επικαιροποιείται και ο κανονισμός διενέργειας ελέγχων.

Σχετικά με τις δράσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη και τις νέες που εντάχθηκαν, το υπουργείο Ανάπτυξης έχει αναλάβει, ως επισπεύδων ή συντονιστής, τη συγκρότηση και τη λειτουργία ομάδας εργασίας για την αποτίμηση του ρυθμιστικού πλαισίου, τη σύνταξη έκθεσης αποτίμησης και διατύπωσης προτάσεων αναθεώρησης, την έκδοση εγκυκλίων που αφορούν σε διαδικασίες ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων, στα πρότυπα έγγραφα που πρέπει να τηρούνται και στις προτάσεις εφαρμογής, ενώ θα γίνει και μία μελέτη μέτρησης του διοικητικού βάρους των διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων με σκοπό την απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου.

Επιπλέον, έχει συσταθεί ομάδα εργασίας για την εφαρμογή του κανονισμού eForms (για συμβάσεις άνω και κάτω των Ορίων), διερευνά την ετοιμότητα του τραπεζικού συστήματος για την ηλεκτρονική έκδοση εγγυήσεων ενώ έχει αναλάβει και την υλοποίηση (επικαιροποίηση – αναθεώρηση) του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις. Τελικά, ως νέο μέτρο προβλέπεται ότι το υπουργείο Ανάπτυξης θα καταθέσει πρόταση για ψήφιση νομοσχεδίου με τις αναγκαίες νέες απλοποιήσεις και βελτιώσεις του ρυθμιστικού πλαισίου και θα εκπονήσει Εθνικό Σχέδιο Δράσης του Κέντρου Αριστείας για τις Δημόσιες Συμβάσεις Καινοτομίας.

Σημειώνεται πως για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις δημόσιες συμβάσεις, μέσω προκαταρκτικών διαβουλεύσεων και έρευνα αγοράς σε κεντρικούς διαγωνισμούς, το υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με τα επιμελητήρια προχωρούν σε επιμορφωτικά σεμινάρια.

Ως νέα δράση στο υπουργείο Ανάπτυξης ορίζεται ότι θα λειτουργεί πληροφοριακό σύστημα για την συστηματοποίηση των διαδικασιών προετοιμασίας και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων για τις ανάγκες της γενικής διεύθυνσης Δημοσίων Συμβάσεων ως Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών (ΕΚΑΑ) για δημόσιες συμβάσεις προμήθειας αγαθών και γενικών υπηρεσιών, εξαιρουμένων των δημοσίων συμβάσεων προμήθειας ιατροτεχνολογικών, υγειονομικών, φαρμακευτικών αγαθών και συναφών υπηρεσιών.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων αυξάνει τη στρατηγική της συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε θέματα εποπτείας του συστήματος και ενίσχυσης της διαφάνειας μέσω ελεγκτικών μηχανισμών.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα δημιουργήσει ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών και έχει αναλάβει τα υποδείγματα τευχών τεχνικού περιεχομένου. Επιπλέον για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών σε εξέλιξη βρίσκονται δράσεις που αφορούν στην βελτίωση της κοστολόγησης δημοσίων έργων και εργαλείων, στην προώθηση έργων υποδομής για την ανάπτυξη έξυπνων πόλεων με έμφαση στην προσβασιμότητα των ΑμΕΑ και στην αντικατάσταση του στόλου αστικών των λεωφορείων με λεωφορεία αντιρρυπαντικής τεχνολογίας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη καθώς και στην συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την παραγωγή έργων και μελετών / Μητρώο ελεγκτών μηχανικών/Μητρώο Συντελεστών Παραγωγής Δημοσίων και Ιδιωτικών Έργων, Μελετών, Τεχνικών και λοιπών συναφών Επιστημονικών Υπηρεσιών (ΜΗΤΕ).

Αντ. Ματσούρης: Η SALFO δίνει το «παρών» σε εμβληματικά έργα εντός και εκτός Ελλάδας

Η SALFO είναι μία από τις λίγες ελληνικές επιχειρήσεις συμβούλων μηχανικών που έχουν εδραιωθεί σε δύσκολες αγορές του εξωτερικού. Ποια μεγάλα οδικά έργα έχετε αναλάβει εντός και εκτός συνόρων;

Συμπληρώνοντας φέτος τα 30 μας χρόνια, νιώθουμε ιδιαίτερα χαρούμενοι για τα εμβληματικά έργα που έχουμε υλοποιήσει, τους φορείς που έχουμε συνεργαστεί και το αποτύπωμα που έχουμε αφήσει στο τεχνικό, αλλά και κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον της χώρας. Από μεγάλα έργα μεταφορών, κτιριακές εγκαταστάσεις, έργα υποδομών, περιβάλλοντος και ενέργειας, η SALFO αποτελεί βασικό συντελεστή στις εξελίξεις του τεχνικού κόσμου.

Συγκεκριμένα, στον τομέα οδικών μεταφορών, στη χώρα μας έχουμε εμπλακεί σε όλους τους αυτοκινητόδρομους που κατασκευάστηκαν από τα μέσα της δεκαετίας του ‘90 και μετά, ως Construction Manager (Εγνατία Οδός), Project Manager (Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης), ως Ανεξάρτητος Μηχανικός (Ολυμπία Οδός, Mωρέας, Αυτοκινητόδρομοι Αιγαίου), είτε ως Τεχνικός Σύμβουλος του Παραχωρησιούχου (Νέα Οδός, Ιονία Οδός, Ε65). Επιπλέον, η SALFO έχει αναλάβει τον ρόλο του Ανεξάρτητου Ελεγκτή στα πλαίσια της Σύμβασης ΣΔΙΤ του οδικού άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος και του τμήματος Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ. Ταυτόχρονα, είμαστε Τεχνικός Σύμβουλος του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τη δημοπράτηση και παρακολούθηση μιας σειράς νέων οδικών υποδομών. Ενδεικτικά, αναφέρουμε την Αναβάθμιση της Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης (Flyover), τον οδικό άξονα Ιωάννινα – Κακαβιά και το τμήμα του ΒΟΑΚ μεταξύ Νεάπολης και Αγίου Νικολάου. Είναι, λοιπόν, γεγονός ότι η SALFO με τον έναν ή τον άλλο τρόπο έχει αποτελέσει, συνεχίζει να αποτελεί και είμαστε αισιόδοξοι ότι θα συνεχίσει και στο μέλλον να αποτελεί έναν βασικό και αξιόπιστο εταίρο σε όλο το φάσμα των οδικών υποδομών της πατρίδας μας.

Εκτός Ελλάδας, η εταιρεία μας δραστηριοποιείται από το 2006 στις περισσότερες από τις χώρες της Μέσης Ανατολής, με γραφεία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (Ντουμπάι και Αμπού Ντάμπι), στο Κατάρ, στη Σαουδική Αραβία, στο Ομάν και στο Μπαχρέιν, όχι μόνο στον τομέα των συγκοινωνιακών υποδομών, αλλά και σε ένα μεγάλο εύρος κατηγοριών έργων και υπηρεσιών, όπως PM/CM σε μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα, malls, data centers, αλλά και σε επίπεδο χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, σχεδιασμού αστικών υποδομών, έργων περιβάλλοντος, κ.λπ.

Συγκεκριμένα, σε σχέση με τα οδικά έργα, αναφέρω ενδεικτικά ότι ήμασταν Τεχνικοί Σύμβουλοι της Ashgal (Υπηρεσία Δημόσιων Έργων) στο Κατάρ από το 2015 έως το 2020 για όλο το οδικό δίκτυο της χώρας, καθώς και Τεχνικοί Σύμβουλοι του Υπουργείου Μεταφορών του Αμπού Ντάμπι (Department of Transportation) για τη μελέτη και ωρίμανση οδικών έργων του Εμιράτου.

Ιδιαίτερη μνεία, όμως, θα ήθελα να κάνω στη Σαουδική Αραβία, όπου τα τελευταία χρόνια έχουμε αναλάβει εμβληματικά έργα σε συνεργασία με το Υπουργείο Μεταφορών για τα οποία είμαστε ιδιαιτέρως περήφανοι, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγονται ο σχεδιασμός και η λειτουργία του Εθνικού Κέντρου Οδικής Ασφάλειας, η σύνταξη σύγχρονων πρότυπων οδικών προδιαγραφών για όλες τις φάσεις υλοποίησης ενός οδικού έργου και η εκπόνηση ελέγχων οδικής ασφάλειας σε διάφορα τμήματα του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου του βασιλείου.

Επιπρόσθετα, αξίζει να σημειωθεί ότι η εταιρεία μας ανέλαβε τον σχεδιασμό του συστήματος στάθμευσης για 184 πόλεις της Σαουδικής Αραβίας υπό την αιγίδα του Υπουργείου Δήμων και Περιφερειών (ΜοΜRA).

Ποιο είναι το επίπεδο σχεδιαστικής ωριμότητας, καινοτομίας και αειφορίας των ελληνικών αυτοκινητόδρομων;

Πριν απαντήσω στην ερώτησή σας, θα ήθελα να κάνω μια σημαντική παρατήρηση. Πρέπει να ειπωθεί ένα μεγάλο μπράβο στο σύνολο του τεχνικού κόσμου της χώρας για το γεγονός ότι είμαστε σε θέση να μιλάμε για «ελληνικούς αυτοκινητόδρομους», μάλιστα ιδιαιτέρα υψηλών προδιαγραφών. Ας μην ξεχνάμε ότι η προηγούμενη δεκαετία ήταν μια δεκαετία όπου ο τομέας των κατασκευών, αλλά και όλη η χώρα, πέρασε μέσα από συμπληγάδες και κατάφερε στο τέλος να βγει νικητής. Και σε αυτό το αποτέλεσμα έχουμε συνεισφέρει όλοι, κατασκευαστές, μελετητές, σύμβουλοι, εργατικό δυναμικό, δημόσιες αρχές κ.ο.κ. Σε σχέση με την ερώτησή σας, πρέπει να επισημάνουμε ότι το ιδιαίτερο ανάγλυφο του φυσικού περιβάλλοντος του ελληνικού χώρου, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς που προκύπτουν λόγω περιβαλλοντικών, αρχαιολογικών, γεωλογικών/γεωτεχνικών απαιτήσεων επιβάλλουν την εγγενή σχεδιαστική ωριμότητα, σε συνδυασμό πάντα με τις κυκλοφοριακές προβλέψεις. Για τους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους, το παραπάνω ζητούμενο είχε επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό εξαρχής, αλλά έγινε σημαντική βελτιστοποίηση και κατά τη διάρκεια της κατασκευής τους. Καινοτομίες έχουν αρχίσει κυρίως να εμφανίζονται με τη λειτουργία τους μέσω των Παραχωρήσεων, οι οποίες μάλιστα αυξάνονται με τη συσσώρευση εμπειρίας, και αφορούν κυρίως σε θέματα ενεργειακής απόδοσης (π.χ. χρήση φωτοβολταϊκών, LED κ.λπ.), βέλτιστης διαχείρισης πόρων, επίτευξη αρμονίας και συνέχειας στις λειτουργικές ταχύτητες, στοιχείων ασφάλισης, ενδοεπικοινωνίας και εξυπηρέτησης χρηστών, μέσω «έξυπνων συστημάτων». Σίγουρα οι αυτοκινητόδρομοί μας έχουν «γεννήσει ταξίδια» για τους χρήστες, τα οποία σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις τοπικού χαρακτήρα αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για την διασφάλιση της αειφορίας, ενώ ταυτόχρονα συνεισφέρουν καταλυτικά στην οικονομική ανάπτυξη των περιοχών που επηρεάζουν.

Με ποιες ενέργειες διασφαλίζονται η συντήρηση, η ορθή λειτουργία και η ασφάλεια των αυτοκινητοδρόμων ειδικά αν λάβουμε υπόψη τις ακραίες καιρικές συνθήκες που επικρατούν εξαιτίας της κλιματικής κρίσης;

Καταρχάς, και τα τρία σημεία που θίγετε αποτέλεσαν βασικές παραμέτρους που ελήφθησαν υπόψη κατά τον σχεδιασμό των αυτοκινητόδρομων. Πέραν τούτου, μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής τους και την απόδοσή τους στους χρήστες, ο εκάστοτε Λειτουργός, είτε αυτός είναι Ιδιώτης – Παραχωρησιούχος, είτε το Ελληνικό Δημόσιο- εκτελεί καθημερινές επιθεωρήσεις διασφαλίζοντας το επιθυμητό επίπεδο λειτουργίας, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιούνται εργασίες συνήθους και βαριάς συντήρησης, προς αποκατάσταση βλαβών.

Ταυτόχρονα, η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας δημιουργεί συνεχώς νέα εργαλεία, τα οποία υιοθετούνται σταδιακά συνεισφέροντας ακόμα περισσότερο στην επίτευξη κρίσιμων ζητούμενων, όπως είναι η οδική ασφάλεια, η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, η εξοικονόμηση χρόνου κ.λπ. Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, η κλιματική κρίση έχει πλέον αλλάξει τα δεδομένα και τις παραδοχές βάσει των οποίων καλούμαστε να σχεδιάζουμε τα νέα έργα, αλλά και να προκρίνουμε κατάλληλες παρεμβάσεις στα υφιστάμενα.

Πλέον, θα πρέπει όχι μόνο να προσπαθούμε να ελαχιστοποιήσουμε τον κίνδυνο αυτόν καθ’ αυτόν, αλλά και να τον διαχειριζόμαστε με τέτοιον τρόπο που να μετριάζουμε τις συνέπειές του.

Η παραπάνω προσέγγιση θα μπορούσε να είναι μια σύνοψη της έννοιας της ανθεκτικότητας των έργων, που ακούγεται όλο και περισσότερο τελευταία, ή μάλλον τμήμα αυτής.

Τέτοιου τύπου παρεμβάσεις έχουν ήδη αρχίσει να δρομολογούνται, με τη συνεργασία ιδιωτών και δημοσίου, κυρίως υπό τη μορφή αντιπλημμυρικών έργων και παρεμβάσεων για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.

BIG 5 Global: Στο επίκεντρο η πράσινη μεταστροφή των κατασκευών

Η44η συνεχής διοργάνωση της Big 5 Global, του μεγαλύτερου και του πιο σημαντικού κατασκευαστικού γεγονότος, ολοκληρώθηκε στο Ντουμπάι, καταγράφοντας επισκεψιμότητα-ρεκόρ. Περισσότεροι από 81.000 επισκέπτες-επαγγελματίες των κατασκευών από 166 χώρες έδωσαν το «παρών» στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου του Ντουμπάι στην έκθεση-σταθμό της διεθνούς βιομηχανίας, από τις 4 έως τις 7 Δεκεμβρίου 2023.

Πρόκειται για τη σπουδαιότερη Διεθνή Έκθεση στη Μέση Ανατολή, η οποία προβάλλει τη μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών στον τομέα των κατασκευών, σε εμπορικούς επισκέπτες, όχι μόνο από την περιοχή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Μέσης Ανατολής, αλλά και από τις γειτονικές χώρες της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράν, του Ιράκ, της Ινδίας και της Υποσαχάριας και Βόρειας Αφρικής. «Φέτος η Big 5 Global ξεπέρασε τις προσδοκίες, προσελκύοντας τον μεγαλύτερο αριθμό επαγγελματιών κατασκευών από διάφορες γωνιές του κόσμου, ενισχύοντας ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης, την ανάπτυξη παγκόσμιων συνεργασιών και την προβολή νέων τάσεων και πρακτικών στην κατασκευαστική τεχνολογία», δήλωσε η Josine Heijmans, Αντιπρόεδρος της dmg events, που διοργανώνει την Big 5 Global.

«Αυτό το ορόσημο επιβεβαιώνει τη δέσμευσή μας να προσφέρουμε απαράμιλλη αξία στους συμμετέχοντες, τους εκθέτες και τους συνεργάτες μας, που επιδιώκουν να συμμετάσχουν σε επιχειρηματικές δραστηριότητες στο κατασκευαστικό τοπίο της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας», συμπλήρωσε.

Οι συνεργασίες που τράβηξαν την προσοχή
Συγκεντρώνοντας τα μεγαλύτερα ονόματα των κατασκευών στο Ντουμπάι για τέσσερις ημέρες, η Big 5 Global χρησίμευσε ως κόμβος για μεγάλες συμφωνίες και συνεργασίες, ενισχύοντας περαιτέρω τη σημασία των εκθέσεων για τη διευκόλυνση ισχυρών επιχειρηματικών σχέσεων.

Σε μια τέτοια συνεργασία, η Abu Dhabi Airport Free Zone (ADAFZ), ένας από τους εκθέτες στην Big 5 Global, υπέγραψε συμφωνία με την Grand Move, για την ανάπτυξη ενός εμπορικού πάρκου αξίας 17,8 εκατομμυρίων δολαρίων, που θα εκτείνεται σε 35.000 τ.μ. στη νέα συνοικία Al Falah. Το γενικό σχέδιο του έργου περιλαμβάνει μια υπεραγορά που θα διαθέτει ιατρικό κέντρο και αθλητικό κλαμπ και άλλες εγκαταστάσεις λιανικής και F&B. Η Maureen Bannerman, Chief Commercial Officer, Abu Dhabi Airports, δήλωσε: «Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι αυτή η συμφωνία MoU θα συμβάλει στην ανάπτυξη της νέας περιοχής Al Falah, φέρνοντας τις κοινότητες κοντά».

Ένας άλλος εκθέτης, η Floors & Walls εξασφάλισε συνεργάτες διανομής για τα προϊόντα της, συγκεκριμένα τη Richmond και τη Sintrich, στην Ινδία, τη Συρία, το Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία. Οι συμφωνίες διανομής θα αποφέρουν περισσότερα από 20 εκατομμύρια δολάρια ετησίως. «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που συμμετείχαμε στην Big 5 Global φέτος και έχουμε ήδη κλείσει το περίπτερό μας για την έκδοση του 2024», δήλωσε ο Valy Ossman, Διευθύνων Σύμβουλος, Floors & Walls. Εκτός από νέες συνεργασίες, φέτος η εκδήλωση έγινε πεδίο λανσαρίσματος πολλών νέων προϊόντων. Η United Motors & Heavy Equipment Company με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα λάνσαρε καινοτόμα προϊόντα (Wacker Neuson Zero Emission, ACBe) που επαναπροσδιορίζουν τη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα στην κατασκευή.

Το μέλλον του κλάδου έχει… τεχνολογία
Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ημερών, η Big 5 Global έγινε μια σημαντική πλατφόρμα στο επίκεντρο της οποίας βρέθηκε το μέλλον του κλάδου. Μια σειρά από οξυδερκείς διαλόγους και συζητήσεις διαμορφώθηκαν στην Big 5 Global Leaders’ Summit, όπου συζητήθηκε το κάλεσμα της βιομηχανίας για μετασχηματισμό της βιομηχανίας. Επίσης στην εκδήλωση Big 5 FutureTech Summit οι ομιλητές συμμετείχαν σε κρίσιμους διαλόγους για τη μελλοντική προστασία του κλάδου σε ένα μέλλον με πρωταγωνιστή την κυβερνοασφάλεια. Το πρόγραμμα της Big 5 Global φιλοξένησε επίσης μια ημέρα συνομιλιών σχετικά με τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στον σχεδιασμό και την αρχιτεκτονική υπό τον τίτλο «Everything Architecture».

Με την υποστήριξη του Επιμελητηρίου Ψηφιακής Οικονομίας του Ντουμπάι (DCDE), η καινοτομία στον τομέα των κατασκευών πήρε σάρκα και οστά στο Start-up City. Ο Saeed Al Gergawi, Αντιπρόεδρος του DCDE, σχολίασε: «Η Start-up City δημιουργεί μια πολύτιμη πλατφόρμα που φέρνει κοντά τους αναδυόμενους φορείς του κλάδου για να επιδείξουν τις καινοτόμες ιδέες τους και να διαμορφώσουν το μέλλον της κατασκευής. Η υποστήριξη του επιμελητηρίου για αυτήν την επίκαιρη εκδήλωση έρχεται ως μέρος της προσπάθειάς μας να καλλιεργήσουμε πολλά υποσχόμενες εταιρείες τεχνολογίας και να προωθήσουμε την ατζέντα ψηφιακού μετασχηματισμού του εμιράτου. Παραμένουμε προσηλωμένοι στην εδραίωση της θέσης του Ντουμπάι ως κορυφαίου παγκόσμιου κόμβου για την ψηφιακή οικονομία σύμφωνα με τους στόχους της Οικονομικής Ατζέντας του Ντουμπάι».

Απέναντι στην κλιματική κρίση
Ένας ακόμη μείζων πυλώνας της Big 5 Global ήταν η αντιμετώπιση των συνεπειών και του ίδιου του φαινομένου της κλιματικής κρίσης. Στις περισσότερες από 130 θεματικές ενότητες που διεξήχθησαν στη διεθνή εκδήλωση, οι ομιλητές τόνισαν την υιοθέτηση τεχνολογίας, τις βιώσιμες μεθόδους δόμησης, την εφαρμογή της γεωθερμικής ενέργειας και τις επείγουσες ανάγκες της βιομηχανίας για αποτελεσματική βελτίωση των υλικών για τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

«Όλοι γνωρίζουμε για την έκτακτη ανάγκη της κλιματικής κρίσης. Πρέπει να είμαστε σε θέση να κάνουμε καλές επιλογές υλικών για να μειώσουμε τον αντίκτυπο. Και για όλα αυτά, τα ψηφιακά εργαλεία θα είναι πολύ χρήσιμα», δήλωσε ο Belarmino Cordero, Διευθύνων Σύμβουλος της Eumada, ο οποίος μίλησε στο Facade Talks. Απηχώντας το κοινό αίσθημα για την υιοθέτηση του BIM στις συνομιλίες τεχνολογίας, ο Δρ. Ing.

Ο Ali Ismail, ειδικός BIM από το Ντουμπάι, σημείωσε: «Κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να δημιουργήσουμε μια κοινότητα, μια ενδιαφέρουσα ομάδα ανθρώπων και εταιρειών που πιστεύουν στην αξία της χρήσης ανοιχτών προτύπων BIM και πιστεύουν στη βελτίωση της βιομηχανίας μας εμβαθύνοντας τη συνεργασία ως άτομα και εταιρείες».


Εντυπωσίασε η Ελλάδα
Πιο εντυπωσιακή από κάθε άλλη χρονιά ήταν η συμμετοχή των 57 ελληνικών εταιρειών του κλάδου των δομικών υλικών και κατασκευών στην Big 5 Global που διοργάνωσε και φέτος η Ελληνική Εταιρεία Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου (Enterprise Greece).

Κατά τη διάρκεια της Big 5 Global, η Enterprise Greece, με δικό της γραφείο στον κεντρικό διάδρομο της έκθεσης, στήριξε την εθνική συμμετοχή, η οποία χαρακτηρίστηκε από τη δυναμική παρουσία των ελληνικών εταιρειών με τα καινοτόμα προϊόντα τους αλλά και την πιο έντονη διαφημιστική έως σήμερα προβολή της χώρας στα κεντρικά σημεία εντός και εκτός εκθεσιακού χώρου.

H Ελλάδα είχε για 4η συνεχόμενη χρονιά τη μεγαλύτερη εθνική παρουσία στον χώρο Startup City της «Big 5 Global», με τη συμμετοχή 8 ελληνικών Startups, οι οποίες προέβαλαν τις καινοτόμες τεχνολογίες τους στον τομέα της βιομηχανίας των δομικών υλικών και κατασκευών. Επίσης για δεύτερη φορά, δημιουργήθηκε χώρος υψηλής αρχιτεκτονικής αισθητικής για την προβολή του Ελληνικού Μαρμάρου, καθώς η Enterprise Greece σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας – Θράκης (ΣΕΜΜΘ) ξεκίνησαν από το 2022 συντονισμένες δράσεις για την προώθηση του εξαιρετικού αυτού προϊόντος στο εξωτερικό, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου 3ετίας στου κλάδου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εξαγωγές του των δομικών υλικών προς την Μ. Ανατολή το 2022, ανήλθαν στο 0,18% (102,1 εκ. δολάρια) του συνολικού όγκου των ελληνικών εξαγωγών και είχαν αύξηση 3.9% σε σχέση με τις εξαγωγές του κλάδου για το 2021.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης διοργανώθηκαν δύο σημαντικές εκδηλώσεις:
α) Στο περίπτερο προβολής του ελληνικού μαρμάρου, πραγματοποιήθηκε την πρώτη ημέρα της έκθεσης, παρουσία της Διοίκησης του Οργανισμού, Welcome Reception προς τιμή των 57 ελληνικών επιχειρήσεων της εθνικής συμμετοχής. Την εκδήλωση μεταξύ άλλων τίμησαν με την παρουσία τους ο Πρέσβης της Ελλάδας στα H.A.E., κ. Αντώνιος Αλεξανδρίδης , ο Σύμβουλος της Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παναγιώτης Λεμπέσης, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, κ. Δημήτριος Βουρδάνος, καθώς και η Σύμβουλος επιχειρηματικότητας και εξωστρέφειας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, κ. Ελευθερία Τσαγκαράκη.
β) Στο χώρο του Start-Up City, πραγματοποιήθηκε παρουσίαση του οικοσυστήματος των νεοφυών εταιριών του κατασκευαστικού τομέα στις χώρες του Κόλπου. Στο πάνελ των ομιλητών συμμετείχε η Εντεταλμένη Σύμβουλος και Εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της Εnterprise Greece, κα Μπέττυ Αλεξανδροπούλου, η οποία μίλησε για το οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων και τις δράσεις υποστήριξης της Enterprise Greece, καθώς και για τις δυνατότητες εμπλοκής τους σε έργα στη Μέση Ανατολή.

Σε δηλώσεις του ο Διευθύνων Σύμβουλος της Enterprise Greece, κ. Μαρίνος Γιαννόπουλος, ανέφερε: «Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η εθνική συμμετοχή της Ελλάδας στη φετινή Big 5 Global και θέλω να συγχαρώ όσους συνέβαλαν σε αυτή τη μεγάλη επιτυχία. Στόχος ήταν να οργανωθεί μια ακόμα πιο δυναμική εθνική συμμετοχή σε σχέση με την περσινή, στην οποία η χώρα μας είχε κερδίσει τις εντυπώσεις, και να αναδειχθούν για άλλη μια φορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ελληνικών προϊόντων, όλων των κλάδων των δομικών υλικών και υπηρεσιών. Με τη φετινή μας παρουσία, ανεβάσαμε πολύ ψηλά τον πήχη των προσδοκιών και είμαι σίγουρος ότι στην επόμενη διοργάνωση, η Ελλάδα θα μια έχει μια πιο δυναμική παρουσία».

Η Εντεταλμένη Σύμβουλος και Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ της Enterprise Greece, κα. Μπέττυ Αλεξανδροπούλου από την πλευρά της δήλωσε τα εξής: «Η φετινή εθνική συμμετοχή στη Big 5 Global 2023, μας γεμίζει αισιοδοξία για τις τεράστιες προοπτικές που εμφανίζονται για τον συγκεκριμένο κλάδο τα επόμενα χρόνια. Και στη φετινή διοργάνωση, καταφέραμε να δείξουμε και να αναδείξουμε τα καινοτόμα ελληνικά προϊόντα και να προσελκύσουμε αριθμό-ρεκόρ επισκεπτών και επιχειρηματιών. Επίσης απολαμβάνουμε τη μεγάλη επιτυχία που γνωρίζει το branding του ελληνικού μαρμάρου το οποίο είχαμε παρουσιάσει στην περσινή διοργάνωση σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Μαρμάρου Μακεδονίας-Θράκης. Τέλος, είναι άξια αναφοράς, η μεγάλη συμμετοχή ελληνικών Start-ups του κατασκευαστικού κλάδου, η οποία επιβεβαιώνει ότι η χώρα μας αποτελεί μια ανερχόμενη δύναμη καινοτομίας και εξωστρέφειας.»

Στις δηλώσεις του ο Πρέσβης κ. Αντώνιος Αλεξανδρίδης τόνισε τα εξής: «Είχα την τιμή και την χαρά να επισκεφτώ την έκθεση δομικών υλικών BIG 5 και να συνομιλήσω με τους 57 Έλληνες εκθέτες. Η ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή, 4η πολυπληθέστερη μεταξύ όλων των χωρών, επιβεβαιώνει το δυναμισμό και τον εξωστρεφή χαρακτήρα της ελληνικής οικονομίας και, παράλληλα, τις ευκαιρίες που παρουσιάζουν τα ΗΑΕ και η ευρύτερη περιοχή για την ελληνική επιχειρηματικότητα. Η Πρεσβεία μας, σε συνεργασία με την Enterprise Greece που διοργάνωσε επιτυχώς την Εθνική Συμμετοχή, θα παραμείνει αρωγός και συμπαραστάτης στις προσπάθειες των ελληνικών εξωστρεφών επιχειρήσεων».

Parostec: Στην τελική ευθεία το ανακατασκευασμένο κτίριο στη Χρήστου Λαδά

Το εμβληματικό κτίριο στη Χρήστου Λαδά 3, που στέγαζε τη δεκαετία του 1980 τις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Τα Νέα», καθώς και πολλά γνωστά περιοδικά του ΔΟΛ, θα αποκτήσει και πάλι ζωή. Και μάλιστα, όχι μόνο θα κατοικηθεί εκ νέου, αλλά και θα πιστοποιηθεί κατά BREEAM – μία από τις κορυφαίες μεθόδους αξιολόγησης βιωσιμότητας, παγκοσμίως, για υποδομές και κτίρια. Η αειφόρα και καινοτόμα «αναζωογόνηση» του ιστορικού κτιρίου αποτελεί δημιούργημα της ελληνικής κατασκευαστικής εταιρείας Parostec, που έλαβε την ψήφο εμπιστοσύνης της γερμανικής εταιρείας ανάπτυξης ακινήτων Ehret+Klein Greece (ιδιοκτήτριας του κτιρίου), το 2021. «Πιστεύοντας ακράδαντα στην δυναμική των πόλεων, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την πρόκληση του αστικού μετασχηματισμού της Αθήνας, η οποία αντικατοπτρίζεται ιδιαίτερα και στο υπερσύγχρονο γραφείο, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις μας, με στόχο να προσφέρουμε ένα ανθρωποκεντρικό περιβάλλον όσον αφορά στη συνεργασία, στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και στο υψηλό κλίμα έμπνευσης για τους εργαζομένους μας.

Η συνέργειά μας με την Parostec κινείται προς αυτή την κατεύθυνση και σκιαγραφεί το πάθος και των δύο μερών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επίτευξη αριστείας σε όλα τα επίπεδα», δήλωσαν οι Michael Ehret και Stefan Klein, διευθύνοντες σύμβουλοι της Ehret+Klein Greece, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για το ανακατασκευασμένο κτίριο που βρίσκεται στην καρδιά της Αθήνας. «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που η Ehret+Klein Greece μας συμπεριέλαβε στο δίκτυο των τοπικών εταίρων της στην Ελλάδα και πολύ χαρούμενοι για το τελικό αποτέλεσμα», δήλωσαν οι συνιδρυτές της Parostec, Γιώργος Καγγέλης και Γιώργος Οικονομόπουλος.

«Αυτό το πραγματικά εμβληματικό κτίριο, που κουβαλάει τόση ιστορία, αποτελεί για την Parostec κομβικό ορόσημο, καθώς είναι το πρώτο μεγάλης κλίμακας έργο που αναλάβαμε στην Αθήνα», σημείωσε μιλώντας στο Build ο Γιώργος Οικονομόπουλος. «Ήταν το πρώτο βήμα επέκτασης και μετεξέλιξης της επιχείρησής μας, η οποία πρωταγωνιστεί στις Κυκλάδες από το 1990, έχοντας κατασκευάσει περισσότερες από 150 πολυτελείς βίλες και ξενοδοχεία υψηλών προδιαγραφών στην Πάρο και στην Αντίπαρο», συνέχισε. Η καινοτομία του κτιρίου έγκειται στο γεγονός πως πρόκειται για ένα έργο που ανακατασκευάστηκε σύμφωνα με τα αυστηρά πρότυπα του BREEAM, και αυτό «όχι μόνο επειδή ήταν απαίτηση της Ehret+Klein Greece, αλλά και πυρήνας της κατασκευαστικής στρατηγικής που ακολουθούμε», συμπλήρωσε ο ίδιος.

Το κτίριο στη Χρήστου Λαδά, σύμφωνα με τους επικεφαλής της Parostec, αναμένεται να παραδοθεί στους νέους ενοίκους του έως τον Μάρτιο. Θα στεγάσει τα γραφεία της ΔΕΗ και χάρη στην εκτεταμένη ανακαίνιση που έγινε, με γνώμονα τη βιωσιμότητα και την ευελιξία, θα ανταποκρίνεται στις επιχειρηματικές απαιτήσεις και θα πληροί τα υψηλότερα πρότυπα βιωσιμότητας. Εκτός αυτού θα εναρμονίζεται από αρχιτεκτονικής και λειτουργικής άποψης με την πολυσύχναστη εμπορική περιοχή της Αθήνας. Στο ακριβώς διπλανό κτίριο, στη Χρήστου Λαδά 1, στεγάζονται τα -επίσης ανακαινισμένα- νέα γραφεία της Parostec και της Ehret+Klein Greece, όπου οι δύο εταιρείες θα σχεδιάζουν τις επόμενες επιχειρηματικές κινήσεις τους στην Ελλάδα. Η ανακατασκευή των νέων γραφείων 200 τετραγωνικών μέτρων, που διακρίνονται για τον βιομηχανικό χαρακτήρα και τον μίνιμαλ σχεδιασμό τους, ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2023 και η μετάβαση στις καινούργιες εγκαταστάσεις πραγματοποιήθηκε πριν το τέλος του προηγούμενου έτους.

Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός πραγματοποιήθηκε από τους DECA architecture με στόχο την εξασφάλιση υψηλής ποιότητας συνθηκών εργασίας.
«Σίγουρα η συνεργασία μας θα έχει μέλλον, γι’ αυτό και συστήσαμε ένα joint venture με σκοπό -τι άλλο;- την κατασκευή περισσότερων κτιρίων με χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα, χωρίς να αποκλείεται και η επέκτασή μας εκτός συνόρων», επεσήμανε ο κ. Οικονομόπουλος.


Πρώτη δημοσίευση της είδησης στο καθημερινό newsletter Build

Γιατί «τρέχει» η οικοδομική δραστηριότητα στην Ελλάδα

Η δυναμική του κατασκευαστικού κλάδου στην Ελλάδα διατηρήθηκε το 2023, γεγονός που αποτυπώνεται στην εξέλιξη διαφόρων δεικτών οικονομικής συγκυρίας, όπως το παραγόμενο προϊόν του κλάδου, οι επενδύσεις, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα αλλά και η απασχόληση, σημειώνει η Alpha Bank σε εβδομαδιαίο δελτίο της τον Ιανουάριο για την ελληνική οικονομία.

Αντίθετα, σημειώνει η τράπεζα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το υψηλό κόστος των εισροών, η αυστηροποίηση των συνθηκών χρηματοδότησης αλλά και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού επιβράδυναν την κατασκευαστική δραστηριότητα – ιδιαίτερα για κατοικίες – και περιόρισαν τις επενδύσεις. Παρά την ανάκαμψη του κλάδου, ωστόσο, ειδικά την τελευταία τριετία, η κατασκευαστική δραστηριότητα στην Ελλάδα απέχει σημαντικά από τα υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί, πριν από την οικονομική κρίση στη χώρα. Η ανοδική πορεία που ακολουθεί ο κατασκευαστικός κλάδος στη χώρα μας αντανακλάται στην εξέλιξη των ακόλουθων μεγεθών:

Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (ΑΠΑ) του κατασκευαστικού κλάδου αυξήθηκε με υψηλούς ρυθμούς, από το 2018 και μετά -με εξαίρεση το 2020, εξαιτίας της πανδημίας-, συμβάλλοντας στην οικονομική μεγέθυνση της χώρας. Συγκεκριμένα, η ΑΠΑ των κατασκευών αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά σχεδόν 11%, ετησίως τη διετία 2021-2022 και κατά 17,2% σε ετήσια βάση το πρώτο εννεάμηνο του 2023. Το παραγόμενο προϊόν του κατασκευαστικού κλάδου, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ-27), αυξήθηκε κατά 2,8% το 2021 και εν συνεχεία ο ρυθμός ανόδου επιβραδύνθηκε σε 1,3% το 2022 και 0,5% το πρώτο εννεάμηνο του 2023.

Η ΑΠΑ του κλάδου, ωστόσο, στην Ελλάδα, είναι σημαντικά χαμηλότερη σε πραγματικούς όρους, σε σύγκριση με τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από το 2010. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η ΑΠΑ των κατασκευών ανερχόταν σε Ευρώ 12,3 δισ. (σταθερές τιμές 2015), ή 5,3% του ΑΕΠ, το 2006, και σταδιακά μειώθηκε σε Ευρώ 2,7 δισ., ή 1,5% του ΑΕΠ, το 2017, ενώ το 2022 διαμορφώθηκε σε Ευρώ 3,4 δισ., ή 1,8% του ΑΕΠ. Αξίζει να σημειωθεί ότι, τους πρώτους εννέα μήνες του 2023, η ΑΠΑ των κατασκευών προσέγγισε το 89% του αντίστοιχου μεγέθους για το σύνολο του 2022, ενώ το μερίδιό της στο ΑΕΠ αυξήθηκε σε 2,1%.

Ο Δείκτης Παραγωγής στις Κατασκευές αυξήθηκε με ρυθμό μεγαλύτερο του 24% το 2022 και πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των χωρών της ΕΕ-27. Ο εν λόγω δείκτης συνέχισε να αυξάνεται το πρώτο εννεάμηνο του 2023, κατά 13,4% σε ετήσια βάση, ενώ από τις επιμέρους κατηγορίες που συγκροτούν τον δείκτη, η παραγωγή οικοδομικών έργων (κτηρίων) που αντιστοιχεί κατά κύριο λόγο στις ιδιωτικές κατασκευές, κατέγραψε άνοδο της τάξης του 16,7% και η παραγωγή έργων πολιτικού μηχανικού που αφορά στις δημόσιες κατασκευές, αυξήθηκε κατά 11,3%.

Vital Blue: Ένα «αληθινό κτίριο» που θα αντέξει στον χρόνο

ΗΕΠΙΚΥΚΛΟΣ, η κατασκευαστική εταιρεία που ίδρυσε ο Ιωσήφ Αραμπατζής το 2008, έχει καταφέρει να ξεχωρίσει στην ελληνική αγορά, όχι μόνο λόγω των πολλών διακρίσεων εντός και εκτός συνόρων, αλλά κυρίως για τα έργα της. Έχοντας σαν στόχο να κάνει τον κόσμο μας πιο όμορφο και την κατασκευή μια ευχάριστη εμπειρία για όλους, δίνει πνοή σε έργα που διακρίνονται για τη σεμνότητα, την υπευθυνότητα και την καινοτομία τους απέναντι στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Ξεχωριστό παράδειγμα αποτελεί το Vital Blue, το συγκρότημα luxury κατοικιών στη Γλυφάδα που θέτει νέα πρότυπα στον κλάδο κατασκευής και real estate.

Εξελίσσοντας την κατασκευή
Για την ΕΠΙΚΥΚΛΟΣ, όπως εξηγεί στο Construction ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Ιωσήφ Αραμπατζής, στρατηγική προτεραιότητα αποτελεί η ακόμη μεγαλύτερη διάδοση του οράματός της για την εξέλιξη της κατασκευής, και συγκεκριμένα για τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του δομημένου περιβάλλοντος. «Στο τέλος του 2019, λάβαμε τη στρατηγική απόφαση να δημιουργήσουμε μια νέα συνθήκη που θα επαναπροσδιορίσει τον όρο της ιδιοκτησίας. Έτσι, με μια ομάδα από καθηγητές πανεπιστημίου, συμβολαιογράφους και δικηγόρους και μέσα από ολοκληρωμένες μελέτες και έρευνες, συντάχθηκε μια πρωτοποριακή σύσταση πολυκατοικίας, η οποία απελευθερώνει τη χρήση διατηρώντας όμως σε κάθε περίπτωση την εύρυθμη λειτουργία του κτίσματος. Ο κάθε χώρος γίνεται ευέλικτος καθώς μπορεί να προσαρμόζεται στις ανάγκες του χρήστη και αποκτά υπεραξία αποτελώντας δυναμική επένδυση για τον ιδιοκτήτη», επισημαίνει ο κ. Αραμπατζής. Το Vital Blue, το οποίο μελετήθηκε από το αρχιτεκτονικό γραφείο «ΣΓΟΥΤΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ», κατασκευάζεται στη Γλυφάδα, σε μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές των νοτίων προαστίων, φέρνοντας ένα νέο concept υψηλού επιπέδου ζωής.

«Το έργο αντιπροσωπεύει τον ιδανικό συνδυασμό υψηλής αρχιτεκτονικής σχεδίασης με εξαιρετικά ποιοτική κατασκευαστική προσέγγιση. Το πράσινο αποτύπωμα του κτιρίου σε συνδυασμό με την πολυτελή εσωτερική διακόσμησή του, ανάγει την ποιότητα της καθημερινής ζωής στο υψηλότερο επίπεδο», τονίζει ο CEO της εταιρείας. Ολόκληρο το κτίριο Vital Blue ενσωματώνει μέτρα φυσικής ασφάλειας και σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα υψηλής προστασίας. Επιπλέον, πρόκειται για ένα υψηλής ενεργειακής απόδοσης κτίριο, με προηγμένο υδατοστεγή σκελετό και χρήση υβριδικών φωτοβολταϊκών-ηλιακών πάνελ. Τέλος, σε όλες τις κατοικίες του έργου παρέχεται δωρεάν πιστοποιημένο «πράσινο» ηλεκτρικό ρεύμα, προπληρωμένο για 20 χρόνια μέσω του μοντέλου net-metering (ιδιο-κατανάλωση).

Πρωτότυπο από κάθε άποψη
Η καινοτομία του Vital Blue ξεκινά, όπως σημειώνει ο Project Manager του έργου, Κώστας Νασιάκος, από την αρχιτεκτονική προσέγγιση που ακολούθησε το αρχιτεκτονικό γραφείο των «ΣΓΟΥΤΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ» αποσκοπώντας στη δημιουργία εξατομικευμένων χώρων αφού κάθε κατοικία είναι μοναδική σε σχήμα, μέγεθος και σχεδιασμό.

Η κομψή όψη, ο προσανατολισμός του κτιρίου και η προσεγμένη εσωτερική διακόσμηση συντελούν σε μια ολιστική εμπειρία διαβίωσης. Αυτά λοιπόν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που ενοποιούνται στο Vital Blue, εξηγεί ο κ. Νασιάκος, μας οδήγησαν ήδη από το στάδιο των μελετών στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να χτιστεί ένα οικιστικό έργο στα κάθετα στοιχεία του εξολοκλήρου από σκυρόδεμα C50/60, προσφέροντας ιδιαίτερα υψηλή ανθεκτικότητα, αδιαβροχοποίηση και εξαιρετική αντοχή στο κτίριο – κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί μέχρι τώρα στην ελληνική αγορά.

Ένα κτίριο που είναι αληθινό
Ο ειδικός δομικός σχεδιασμός του Vital Blue βασίστηκε κυρίως στην παροχή μέγιστης ανθεκτικότητας σε περίπτωση σεισμού, διατηρώντας παράλληλα τη μοναδική αρχιτεκτονική δομή που διακρίνεται από την ελαφρότητα, τα μεγάλου πλάτους ανοίγματα και τα μεγάλα μπαλκόνια με τις πισίνες.

Όπως εξηγεί από την πλευρά του ο Δρ. Αντώνης Κανελλόπουλος, Engineering Manager της εταιρείας Συμβούλων Μηχανικών και Μηχανικών Λογισμικού Cubus Hellas, «το Vital Blue είναι ένα ‘‘αληθινό κτίριο’’ χωρίς περιττά στοιχεία, δηλαδή ο φέρων οργανισμός και το αρχιτεκτόνημα ταυτίζονται απόλυτα». Στο έργο απουσιάζουν ψεύτικες διακοσμητικές μορφές, και γι’ αυτόν τον λόγο αποφασίστηκε η χρήση του οπλισμένου σκυροδέματος C50/60, δηλαδή πολύ υψηλών αντοχών, και σύμμεικτο, με μεταλλικά στοιχεία στα σημεία όπου απαιτείται.

«Πρόκειται για ένα κτίριο υψηλών απαιτήσεων δομοστατικά, αν λάβουμε π.χ. υπόψη μας τα πολύ μεγάλα μπαλκόνια και ότι τα υποστυλώματα έπρεπε να είναι όσο το δυνατόν πιο λεπτά προκειμένου να μην παρεμποδίζουν την άπλετη θέα που προσφέρει το κτίριο στη θάλασσα και την ευρύτερη περιοχή του Golf της Γλυφάδας», σημειώνει.

Για να κατανοήσουμε πλήρως τη μοναδικότητα του Vital Blue, αρκεί να σκεφτούμε πως δομοστατικά εφαρμόστηκε ό,τι ισχύει στην κατασκευή των υψηλών κτιρίων. Σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο, «το κτίριο διακρίνεται από την παρουσία ισχυρών πλακών χωρίς δοκούς και η απολύτως αντισεισμική του κατασκευή εξασφαλίζεται με κατακόρυφα τοιχώματα και πυρήνες, όπως στα υψηλά κτίρια». Ένας πυρήνας, συνεχίζει ο ίδιος, είναι ένα πανίσχυρο δομικό στοιχείο, το οποίο στηρίζει όλη την κατασκευή εξασφαλίζοντας απόλυτη ανθεκτικότητα ακόμη και σε σεισμούς μεγάλου μεγέθους.

Όταν μιλάμε όμως για την αντοχή του Vital Blue, δεν εννοούμε μόνο τις αντισεισμικές του ιδιότητες, αλλά και την ανθεκτικότητα του κτιρίου σε βάθος χρόνου.

«Τίποτα δεν πρόκειται να φθαρεί στο κτίριο, επειδή όλα τα στοιχεία του έχουν την αντοχή του μπετόν και του πρόσθετου χάλυβα που εφαρμόστηκε σε πολλά υποστυλώματα», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος συμπληρώνοντας πως «ταυτόχρονα με την εφαρμογή συστημάτων υψηλής αντοχής έχουμε μειώσει την κατανάλωση υλικών, ελαχιστοποιώντας σημαντικά την ποσότητά τους συνολικά σε σύγκριση με το εμβαδό της κατασκευής. Ακολουθήσαμε πλήρως το όραμα του αρχιτέκτονα να δημιουργηθεί ένα κτίριο στο οποίο η αρχιτεκτονική του διάσταση να ταυτίζεται πλήρως με την κατασκευή».

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό γνώρισμα του έργου είναι ότι πρόκειται για «πολυ-πολυκατοικία», καθώς κάθε κατοικία, στα κατακόρυφα στοιχεία, είναι πλήρως αυτόνομη και δεν ταυτίζεται με την υπερκείμενη ή υποκείμενη κατοικία.

«Κάθε πλάκα λειτουργεί σαν transfer slab, δηλαδή αλλάζει η θέση των κατακόρυφων στοιχείων για λόγους λειτουργικότητας. Φυσικά, η μόνη θέση που δεν αλλάζει είναι αυτή των αντισεισμικών στοιχείων», σχολιάζει ο κ. Κανελλόπουλος.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως το έργο έχει σχεδιαστεί σε περιβάλλον Building Information Modelling (BIM), που διευκόλυνε τη διαχείριση, αλλά και τις εργασίες κατασκευής των οπλισμών και των ξυλοτύπων από τα συνεργεία.

Πρότυπο για τις μελλοντικές κατοικίες
Μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, είχε ήδη ολοκληρωθεί ο σκελετός του έργου και είχαν ξεκινήσει οι εσωτερικές εργασίες.

Επόμενη πρόκληση του Vital Blue είναι η κατασκευή του κτιριακού κελύφους για σκίαση και προστασία, μια αλουμινοκατασκευή που ενσωματώνεται στον σκελετό του κτιρίου χωρίς να προσθέτει τίποτα περιττό στη συνολική κατασκευή, όπως διευκρινίζουν οι κ. Νασιάκος και Κανελλόπουλος.

Όταν παραδοθεί στα τέλη του 2024, το Vital Blue στο Golf της Γλυφάδας θα είναι μια κατασκευή που θα ανοίγει τον δρόμο και θα καθορίζει την κατεύθυνση που είναι αναγκαία, λόγω των συνθηκών, να λάβει η σύγχρονη κατασκευή στην Ελλάδα και όχι μόνο, θέτοντας ακόμη πιο ψηλά τον πήχη για τα επόμενα οικιστικά κτίρια του μέλλοντος.


Η ομάδα πίσω από το έργο και οι συντελεστές
Real estate development: ΕΠΙΚΥΚΛΟΣ properties
Κατασκευή: ΕΠΙΚΥΚΛΟΣ κατασκευαστική εταιρεία
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: ΣΓΟΥΤΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ
Στατική μελέτη: CUBUS HELLAS LTD
Μηχανολογική Μελέτη: CONAP LP
Εσωτερική διακόσμηση: GHOST Designers
Μελέτη εφαρμογής: ΣΓΟΥΤΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ, Έλενα Κρινή, ΕΠΙΚΥΚΛΟΣ
Επιβλέπων μηχανικός εργοταξίου: Κώστας Νασιάκος, ΕΠΙΚΥΚΛΟΣ Εσωτερικές φωτορεαλιστικές απεικονίσεις: GHOST Designers Εξωτερικές φωτορεαλιστικές απεικονίσεις: Γιώργος Κατσουγκρής
Σκυρόδεμα C50/60: Interbeton Δομικά Υλικά (Όμιλος ΤΙΤΑΝ)
Πρόσμικτο σκυροδέματος: Penetron Admix© (PENETRON HELLAS)


Μια ματιά στην εξέλιξη του Vital Blue
Τη νέα, υπερσύγχρονη πολυκατοικία Vital Blue, που κατασκευάζεται στη Γλυφάδα, απαθανάτισε ο Νίκος Παπαγεωργίου, χαρίζοντας μοναδικές στιγμές από τη μέχρι τώρα υλοποίηση του έργου.

Πώς εφαρμόζεται το ΒΙΜ στα data centers

Ητεχνολογία Building Information Modelling (BIM) πρωταγωνιστεί στον κατασκευαστικό κλάδο (και όχι μόνο) προσφέροντας μια ολοκληρωμένη ψηφιακή αναπαράσταση και μοντελοποίηση των φυσικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών ενός έργου. Όπως εξηγεί ο BIM Manager, Dornan Engineering Ltd / Owner Of Stavros Moiragias S.M.P.C, Σταύρος Μοιράγιας, η συγκεκριμένη πρωτοπόρα τεχνολογία εφαρμόζεται και σε κτιριακά έργα data center μεγάλης κλίμακας, και μάλιστα σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. «Από τα πρώτα στάδια της μελέτης έως την τελική παράδοση του έργου κατασκευής και τη συντήρηση του κτιρίου στη φάση της λειτουργίας του, γίνεται χρήση διαδικασιών και προγραμμάτων ΒΙΜ», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Το ΒΙΜ στη μελέτη
Ξεκινώντας από τη φάση της μελέτης, εξηγεί ο κ. Μοιράγιας, αναπτύσσονται μοντέλα από τους μελετητές σε LOD300 και μέσα από αυτά τα μοντέλα γίνεται ο συντονισμός όλων των μελετών (αρχιτεκτονικά, στατικά, Η/Μ) έως το σημείο που παράγονται τα σχέδια της τελικής μελέτης προς κατασκευή (IFC). Στο στάδιο αυτό γίνεται η ανάληψη της μελέτης από τους εργολάβους του έργου κατασκευής, οι οποίοι πλέον με τις δικές τους ομάδες ΒΙΜ είναι υπεύθυνοι να αναπτύσσουν περαιτέρω τα μοντέλα από LOD300 σεLOD400. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το μοντέλο πλέον συμπεριλαμβάνει όλα τα στηρίγματα για τα Η/Μ με συγκεκριμένα προϊόντα συγκεκριμένων προμηθευτών λαμβάνοντας υπόψη και τα σεισμικά κριτήρια και φορτία. Παράλληλα, στο κομμάτι της αρχιτεκτονικής και στατικής μελέτης προστίθενται στο μοντέλο παραπάνω λεπτομέρειες, όπως συνδέσεις στοιχείων, δευτερεύοντα στηρίγματα και στοιχεία πυρασφάλειας. Όλα τα παραπάνω γίνονται στη φάση «preconstruction», που είναι ένα ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ οριστικής μελέτης και κατασκευής.

Προλαμβάνοντας αστοχίες
Ο τελικός στόχος του ΒΙΜ σε αυτό το στάδιο είναι τα LOD400 μοντέλα να είναι ελεύθερα από γεωμετρικές συγκρούσεις (clash free) καθώς και να λαμβάνονται αποφάσεις κατασκευαστικής φύσης βάσει του 3D μοντέλου, τονίζει ο κ. Μοιράγιας και προσθέτει πως τα μοντέλα γίνονται η βάση παρατήρησης για μεθόδους εγκατάστασης, προσβασιμότητα και χρονικό συντονισμό εργασιών κατά τη διάρκεια της κατασκευής. Λύνοντας όλα τα θέματα συντονισμού που προκύπτουν κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, παράγονται μέσα από τα μοντέλα τα σχέδια της μελέτης εφαρμογής. Κλείνοντας αυτήν τη φάση, τα μοντέλα θεωρούνται πλέον «frozen», καθώς έχουν λυθεί όλα τα θέματά συντονισμού πριν βγουν τα σχέδια προς κατασκευή και θεωρούνται σαν σημείο αναφοράς για να καταγράφονται αλλαγές που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια της κατασκευής. Πλέον, οποιαδήποτε αλλαγή προκύπτει στην κατασκευή, μπορεί να ελεγχθεί, να εγκριθεί ή όχι και, στην περίπτωση που απαιτείται, προσαρμογή των στοιχείων κάποιου άλλου κατασκευαστή, το τελικό κόστος αυτής της αλλαγής θα χρεωθεί σε αυτόν που την προκάλεσε. Για κάθε αλλαγή που γίνεται κατά τη διάρκεια της κατασκευής, τα σχέδια της μελέτης εφαρμογής ανανεώνονται και ξανατυπώνονται.

Από το as built μοντέλο στο σχέδιο
Μια άλλη βασική χρήση του ΒΙΜ στη φάση της κατασκευής είναι και ο συντονισμός των οπών στους τοίχους, τις πλάκες και τις εξωτερικές επιφάνειες του κτιρίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις πυρασφάλειας και περιορισμούς σχετικά με το μέγιστο και ελάχιστο μέγεθος της κάθε οπής, οι Η/Μ οδεύσεις στις περιοχές κοντά στις οπές, ενδέχεται να χρειάζονται επανασυντονισμό ώστε οι οπές να πληρούν τις παραπάνω προδιαγραφές, επεξηγεί ο BIΜ Manager. Στα τελικά στάδια της κατασκευής γίνεται αποτύπωση της κατασκευής με 3d laser scanner. Η αποτύπωση αυτή αποσκοπεί στο να ενημερωθούν τα ΒΙΜ μοντέλα και να ακολουθούν την τελική as built (LOD500) κατάσταση σύμφωνα με τα νέφη του σκαναρίσματος. Στη διαδικασία αυτή λαμβάνονται υπόψη κάποιες ανοχές για την απόκλιση που μπορεί να έχει το τελικό as built μοντέλο συγκριτικά με την αποτύπωση. Ανάλογα με την κρισιμότητα της γεωμετρίας και της θέσης του εκάστοτε στοιχείου, λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις για την ανοχή (tolerance of model against point cloud). Τέλος, μέσα από το τελικό as built μοντέλο παράγονται τα as built σχέδια.

Για να κατατεθούν τα τελικά as built μοντέλα, καταλήγει ο κ. Μοιράγιας, θα πρέπει να περάσουν και από ένα τελικό ποιοτικό έλεγχο (QA/QC) για να συνάδουν με τις απαιτήσεις του πελάτη. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι να βρίσκονται μέσα στο αρχείο Revit μόνο τα σχέδια που έχουν κατατεθεί, να υπάρχει συγκεκριμένη ονομασία στα σχέδια, το αρχείο μοντέλου και τα families που χρησιμοποιούνται. Τα τελικά εγκεκριμένα as built μοντέλα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για τη λειτουργία και συντήρηση του κτιρίου, εξασφαλίζοντας σημαντική εξοικονόμηση πόρων και απρόσκοπτη λειτουργικότητα.

Η αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, εφαλτήριο της κτιριακής ενεργειακής μετάβασης

Οι εξελίξεις για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων είναι ταχύτατες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, βάζοντας ψηλά τον πήχη αλλά και τις υποχρεώσεις κρατών και ιδιοκτητών. H ενεργειακή κρίση έθεσε νέες προτεραιότητες και στην Ευρώπη, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος είχε ως αποτέλεσμα δεκάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι να αναγκάζονται να ζουν σε ανθυγιεινές συνθήκες. Σε σπίτια «καμίνια» το καλοκαίρι και παγωμένα τον χειμώνα, επιβεβαιώνοντας πλήρως τον ορισμό της ενεργειακής φτώχειας.

Αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην κορυφή των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. συνιστούν τα νέα σχέδια κοινοτικών οδηγιών για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, που έχουν ως επίκεντρο την επίτευξη ενός διπλού στόχου: τη δυνατότητα αναβάθμισης των κτιρίων, μέσω της ελαχιστοποίησης του ενεργειακού κόστους και την προώθηση της ενεργειακής μετάβασης στην καθαρή ενέργεια. Αρκεί να υπενθυμίσουμε πως ο κτιριακός τομέας απορροφά κατά μέσο όρο το 40% της ενέργειας και ευθύνεται για το 36% των αερίων του θερμοκηπίου.

Σε αυτό το πνεύμα, η Ολομέλεια της Ευρωβουλής υπερψήφισε φιλόδοξο σχέδιο το οποίο προβλέπει πως όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών ρύπων, να μην χρησιμοποιούν δηλαδή ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2028, ενώ τα δημόσια μέχρι το 2026.

Όσον αφορά τα υφιστάμενα κτίρια, απαιτείται να αναβαθμιστούν μέχρι το 2030, ώστε να φθάσουν στην ενεργειακή κλάση Ε, από Η ή Ζ που είναι σήμερα, και στην ενεργειακή κλάση D μέχρι το 2033.

Γενικός στόχος είναι όλα τα κτίρια να είναι κατηγορίας Α μέχρι το 2050, αξιοποιώντας στο έπακρο την ηλιακή ενέργεια. Δυστυχώς, η Ελλάδα απέχει έτη φωτός από αυτούς τους στόχους.

Με αφορμή, λοιπόν, την επικείμενη αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, το περιοδικό Construction απευθύνθηκε σε φορείς, εκπροσώπους της αγοράς και στο αρμόδιο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, προκειμένου να δυναμώσει ο διάλογος μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, να αρθούν οι εκκρεμότητες που εμποδίζουν την αναβάθμιση του κτιριακού δυναμικού της χώρας και, το σημαντικότερο, να βελτιωθεί η ποιότητα της ανθρώπινης ζωής.

Παρωχημένος κανονισμός
Ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων που βρίσκεται σε ισχύ έχει ξεπεραστεί, καθώς δημιουργήθηκε με βάση την Οδηγία 2002/91/EΚ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Ουσιαστικά, δεν καλύπτει τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας όπως ισχύει σήμερα, και συγκεκριμένα: την Οδηγία 2010/31/EΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, τον Κανονισμό 244/2012/ΕΕ, που εκδόθηκε προς συμπλήρωση της Οδηγίας 2010/31/ΕΕ και καθορίζει υποχρεωτικά κριτήρια για σύνταξη των εθνικών Κανονισμών Ενεργειακής Απόδοσης των Κτιρίων, την Οδηγία 2018/844/ΕΕ, που τροποποίησε την Οδηγία 2010/31/ΕΕ, καθώς και την προσφάτως αναθεωρημένη Οδηγία 2023/1791/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

Παντελής Πατενιώτης, Γεν. Δντής ΠΑΣΙΔΥΠ

«Από την έκδοση της πρώτης Οδηγίας του 2002 έχουν μεσολαβήσει ένας Ευρωπαϊκός Κανονισμός και τρεις Ευρωπαϊκές Οδηγίες, που καθορίζουν τις απαιτήσεις των ΚΕΝΑΚ, χωρίς να έχει γίνει καμία αναθεώρηση στην Ελλάδα», επισημαίνει ο Γενικός Διευθυντής του Πανελληνίου Συνδέσμου Διογκωμένης Πολυστερίνης (ΠΑΣΥΔΙΠ), Παντελής Πατενιώτης. «Θα πρέπει να σημειωθεί», συνεχίζει ο κ. Πατενιώτης, «ότι με τις μεταγενέστερες οδηγίες έχουν καθοριστεί νέες απαιτήσεις για τα κτίρια των κατηγοριών ΖΕΒ, ΝΖΕΒ και ENERGY+, σύμφωνα με τις οποίες θα πρέπει να υπολογίζονται και να κατασκευάζονται τα κτίρια στην Ε.Ε.».

Η αβελτηρία όμως του ελληνικού κράτους να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων έχει προκαλέσει προβλήματα όχι μόνο στις σύγχρονες κατασκευές, αλλά και στην ανάπτυξη των μελλοντικών γενεών. Όπως τονίζει από την πλευρά του ο Γιάννης Κοντούλης, General Manager της Knauf Insulation, «οι σύγχρονες απαιτήσεις για την ενεργειακή απόδοση και αναβάθμιση των κτιρίων υπαγορεύουν την ανάγκη κτιρίων που θα είναι ενεργητικά αποδοτικά όχι μόνο σήμερα αλλά και τα επόμενα χρόνια. Είναι ξεκάθαρο ότι για να μπορέσουμε να πετύχουμε τους στόχους της μείωσης του αποτελέσματος των ενεργειών μας στην κλιματική αλλαγή, θα πρέπει να μειώσουμε δραστικά την κατανάλωση ενέργειας στα κτίρια μας. Όχι με βάση τον πεπαλαιωμένο, τώρα πια, ΚΕΝΑΚ, αλλά με τις αυριανές απαιτήσεις».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Στέφανος Παλλαντζάς, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ), χαρακτηρίζοντας τον σημερινό ΚΕΝΑΚ ως ένα… μουσειακό εργαλείο. «Ο Κανονισμός παρότι θεμελιωνόταν και αυτός στο πρότυπο 13790, στο οποίο στηρίζεται το σύνολο των αντίστοιχων ευρωπαϊκών κανονισμών, είχε πολλές παραδοχές στους υπολογισμούς οι οποίοι τον καθιστούν σήμερα εξαιρετικά αναξιόπιστο», αναφέρει. «Με άλλα λόγια, φτιάχτηκε ένα εργαλείο στο οποίο αν έβαζες τις ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις σε μόνωση, κουφώματα κ.λπ., το κτίριο έβγαινε σίγουρα και χωρίς άγχος Β και έτσι μπορούσε να εκδοθεί οικοδομική άδεια. Το αν μετά η πραγματική κατανάλωση δεν είχε καμιά σχέση με την υπολογισμένη, λίγους απασχολούσε», σχολιάζει. Για τον επικεφαλής του ΕΙΠΑΚ, η κρίση και η πλήρης κατάρρευση του κατασκευαστικού κλάδου δεν άφησαν να φανούν έντονα τα προβλήματα που δημιουργούσε αυτός ο ελλιπής για το μέλλον κανονισμός. «Σήμερα όμως, που η οικοδομή επανεκκινεί και οι απαιτήσεις για καλύτερα ενεργειακά κτίρια αυξάνονται εκθετικά, όλοι βλέπουν ότι ο ΚΕΝΑΚ δεν επαρκεί πλέον για τον σωστό σχεδιασμό. Επιπροσθέτως, η κοινοτική νομοθεσία απαιτεί κτίρια μηδενικών εκπομπών και μετρήσεις λειτουργίας ώστε να επαληθεύεται ο σωστός σχεδιασμός και να βελτιώνεται, αν χρειαστεί, στην πράξη. Έννοιες όπως ο Δείκτης Ευφυίας του Κτιρίου εισάγονται στον σχεδιασμό και όλα αυτά καθιστούν τον υφιστάμενο ΚΕΝΑΚ ένα απλά μουσειακό εργαλείο».

Γιάννης Κοντούλης, General Manager, Knauf Insulation

Τι πρέπει να αλλάξει;
Η ξεπερασμένη νοοτροπία του σημερινού ΚΕΝΑΚ απαιτεί πρωτοβουλίες από την ίδια την αγορά, άμεσες και στοχευμένες αλλαγές οι οποίες όμως δεν θα μας οδηγήσουν (ξανά) σε έναν φαύλο κύκλο κανονισμών που όταν θα πρέπει να εφαρμοστούν θα είναι… ξεπερασμένοι, καθώς και ανανέωση των κλειστών υπολογιστικών μοντέλων που χρησιμοποιούνται.

Σύμφωνα με τον κ. Κοντούλη, «δεδομένου ότι το κράτος έχει καθυστερήσει ιδιαίτερα στην ανανέωση του ΚΕΝΑΚ, θα πρέπει από μόνοι μας να χρησιμοποιούμε χαμηλότερες τιμές U στον υπολογισμό μας, που οδηγούν, ανάμεσα στα άλλα μέτρα, και στην αύξηση του πάχους μονωτικών προϊόντων. Και αυτό, γιατί η Πολιτεία χρειάζεται να ακολουθήσει τις χρονοβόρες διαδικασίες που απαιτούνται, μέχρι να φτάσουμε στην έκδοση του νέου ΚΕΝΑΚ. Δεν είναι όμως δυνατό να χτίζουμε σήμερα κτίρια τα οποία θα είναι ανεπαρκή όχι σε 5 ή 10 χρόνια, αλλά ήδη από σήμερα. Το ιδανικό θα ήταν να αναλάμβανε το ίδιο το κράτος την πρωτοβουλία, δυστυχώς, όμως, δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοιες πρωτοβουλίες, παρά το γεγονός ότι έχουν ήδη τεθεί φιλόδοξοι στόχοι για την κατανάλωση της ενέργειας από τα κτίρια. Πρέπει λοιπόν να επιταχύνουμε το βήμα στην κλιματική προσαρμογή, παίρνοντας οι ίδιοι την πρωτοβουλία να σχεδιάσουμε και να παραδώσουμε κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας άμεσα».

Στέφανος Παλλαντζάς, πρόεδρος ΕΙΠΑΚ

Ο κ. Παλλαντζάς πιστεύει πως «πρέπει να βελτιώσουμε τον ΚΕΝΑΚ πάνω στο ίδιο πρότυπο που βασίζεται, μειώνοντας στο ελάχιστο τις σταθερές παραδοχές και μεταπηδώντας από το αναξιόπιστο ‘’κτίριο αναφοράς’’ σε συγκεκριμένους αριθμητικούς στόχους ενεργειακών απαιτήσεων και πρωτογενούς κατανάλωσης. Αυτές οι βελτιώσεις επαρκούν απόλυτα για τον σχεδιασμό κτιρίων κατοικίας, ενώ για τον σχεδιασμό κτιρίων του τριτογενούς τομέα μπορούμε να περάσουμε σταδιακά στο πρότυπο 50.000 και τη δυναμική ανάλυση, αλλά αυτό απαιτεί συστηματική εκπαίδευση των μηχανικών στο αντικείμενο».

Ταυτόχρονα, ο κ. Πατενιώτης αναδεικνύει την αναγκαιότητα αλλαγής του υπολογιστικού εργαλείου ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ, που είναι το μόνο που εφαρμόζεται στην Ελλάδα χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα για χρήση άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων εργαλείων, όπως γίνεται στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως επί παραδείγματι το EnergyPlus ή το Passive Ηouse κ.ά. «Το γεγονός αυτό πέραν των προβλημάτων που προκαλεί, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού στην αγορά», υπογραμμίζει. Προχωρώντας περαιτέρω, ο επικεφαλής του ΠΑΔΙΣΥΠ τονίζει ότι το υπολογιστικό εργαλείο ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ είναι εργαλείο κλειστού κώδικα σε αντίθεση με τα υπόλοιπα, δεν μπορεί να υπολογίσει κτίρια ΖΕΒ, ΝΖΕΒ και ENERGY+ και έχει διαπιστωθεί ότι επιδοτεί συγκεκριμένες εφαρμογές στα κτίρια, υποβαθμίζοντας άλλες πολύ πιο σημαντικές, παράγοντας μη αξιόπιστα αποτελέσματα. «Τέτοια εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν με αξιοπιστία τον ενεργειακό σχεδιασμό καλύτερων κτιρίων. Αν δεν συνοδεύονται και από μια αναγνωρισμένη πιστοποίηση, μπορούν να οδηγούν και στη χορήγηση σημαντικών κινήτρων σε όσους τα χρησιμοποιούν», αναφέρει επ’ αυτού ο κ. Παλλαντζάς.

Απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια
«Για τους παραπάνω λόγους κρίνεται απολύτως αναγκαία η άμεση αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ και του υπολογιστικού εργαλείου ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ, καθώς επίσης η άμεση θεσμοθέτηση της αποδοχής και άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων διεθνώς εργαλείων κατά την έγκριση των αδειών κατασκευής, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων», καταλήγει ο κ. Πατενιώτης.

Σύμφωνα με τον κ. Κοντούλη, «με την επιτάχυνση του έργου του δημοσίου αλλά και με την ιδιωτική πρωτοβουλία να λαμβάνει τα μέτρα της, μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα πλησιάσουμε πιο εύκολα στους στόχους για την Ελλάδα του μέλλοντος, με κτίρια ιδιαίτερα χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης», ενώ για τον κ. Παλλαντζά, «πρέπει επιτέλους και στην Ελλάδα να ενθαρρύνουμε με τη νομοθεσία τη δημιουργία καλύτερων κτιρίων και όχι μόνο των χειρότερων που είναι τα ελάχιστα απαιτητά».


Αρ. Αϊβαλιώτης: Επαρκής θερμομόνωση, χρήση ΑΠΕ & νέα τεχνολογικά εργαλεία στις αλλαγές

Τη βεβαιότητα πως ο νέος ΚΕΝΑΚ θα αποτελέσει το όχημα για την ενεργειακή μετάβαση εκφράζει με δήλωσή του στο Construction ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας & Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, αποκαλύπτοντας τις αλλαγές που επίκεινται.
Μεταξύ άλλων, ο κ. Αϊβαλιώτης αναφέρει πως ο στόχος της ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων επιβάλλει την επίτευξη επαρκούς θερμομονωτικής επάρκειας, αλλά και την ενσωμάτωση συστημάτων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας.

Αναλυτικά η δήλωσή του:
Η αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, η οποία είναι σε εξέλιξη, υποστηρίζεται από σχετική μελέτη («Καθορισμός των βέλτιστων από πλευράς κόστους επιπέδων ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης κτιρίων και δομικών στοιχείων & κατάρτιση εθνικού σχεδίου αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας») που εκτελείται και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και τεθεί σε εφαρμογή το Α’ εξάμηνο του 2024. Με τον νέο ΚΕΝΑΚ θα επανακαθοριστούν οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης των δομικών στοιχείων, των τεχνικών συστημάτων και της συνολικής ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, για κάθε πολεοδομική χρήση (κατοικίας, προσωρινής διαμονής, εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας κ.ά.) χωριστά.

Ο στόχος για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και την μετατροπή του σε κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας μέχρι το 2050, επιβάλλει την επίτευξη επαρκούς θερμομονωτικής επάρκειας, σε κάθε κτίριο, την εγκατάσταση πιο αποδοτικών τεχνικών συστημάτων (όπως αντλίες θερμότητας) και βεβαίως την ενσωμάτωση συστημάτων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας. Θα οριστούν τα κτίρια με μηδενική κατανάλωση ενέργειας όπως και θα επανακαθοριστεί ο ορισμός και οι ελάχιστες απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας. Επιπρόσθετα, θα επακαθοριστούν οι ενεργειακές κατηγορίες, λαμβάνοντας υπόψη την υπό αναθεώρηση σχετική ευρωπαϊκή οδηγία και ότι έχουν τεθεί αυστηροί ενδιάμεσοι στόχοι, όπως ενδεικτικά μέχρι το 2033 θα πρέπει να έχει επιτευχθεί η σταδιακή ανακαίνιση και αναβάθμιση όλων των κτιρίων και ιδίως όσων ανήκουν στις χειρότερες ενεργειακά κατηγορίες.

Ο καθορισμός των ορίων των νέων ενεργειακών κατηγοριών, θα γίνεται πλέον με αριθμητικούς δείκτες χρήσης πρωτογενούς ενέργειας με ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ σε kWh/m2/a. Τονίζεται ότι θα επικαιροποιηθούν οι συντελεστές μετατροπής της τελικής κατανάλωσης ενέργειας σε πρωτογενή όπως και οι αντίστοιχοι συντελεστές εκπομπών CO2. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών και αλληλεπίδρασης των χρηστών του κτιρίου με αυτό, εξετάζεται η ανάγκη ενσωμάτωσης νέων τεχνολογικών εργαλείων όπως και η θεσμοθέτηση στον ΚΕΝΑΚ του δείκτη ευφυούς ετοιμότητας των κτιρίων – smart readiness indicator (SRI).

Εκτιμάται ότι ο νέος ΚΕΝΑΚ θα αποτελέσει το σύγχρονο εργαλείο με το οποίο θα επιτευχθεί η ενεργειακή μετάβαση.

Δίνοντας ζωή σε κτίρια πολιτισμού

Τα κτίρια πολιτισμού αποτελούν από μόνα τους μια ιδιαίτερη τυπολογία έργων λόγω της ιστορικότητας που τα διακρίνει. Μηχανικοί, ή μάστορες, με περιορισμένη γνώση μαθηματικών και μηχανικής, κατάφεραν να παραδώσουν διαχρονικά μνημεία που όχι απλά διηγούνται την ιστορία, αλλά αποτελούν την ίδια την ιστορία. Γι’ αυτό και οποιαδήποτε επιλογή επέμβασης με σκοπό την αναστήλωση ή την αποκατάστασή τους πρέπει να είναι προσεκτικά σχεδιασμένη.

Ο πολιτικός μηχανικός Σάββας Κουντουρατζής, επικεφαλής της τεχνικής εταιρείας AAKTO, περιγράφει τις αρχές αποκατάστασης των κτιριακών μνημείων μέσα από την αναστήλωση του Κελιού των Αγίων Αρχαγγέλων στις Καρυές του Αγίου Όρους.

«Η αποκατάσταση μνημείων και παραδοσιακών κτιρίων θεωρείται γενικά μια δύσκολη διαδικασία. Απαιτεί πολύ χρόνο μελέτης για το μνημείο και λεπτομερή καταγραφή. Δεν είναι γνωστό τι κρύβεται μέσα από τη λιθοδομή. Χρειάζεται πολύς χρόνος για την καταγραφή και κατανόηση του ξύλινου σκελετού της στέγης διότι έχει δεχθεί με την πάροδο του χρόνου διάφορες πρόχειρες στηρίξεις. Πρέπει ο επιβλέπων της αποκατάστασης να αντιληφθεί και να αναγνωρίσει τις διάφορες προσθήκες που έχουν γίνει στο κτίριο, ώστε να έχει μια πλήρη εικόνα για την ιστορία του μνημείου. Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι ότι η αποκατάσταση δεν είναι μόνο μελέτη του Πολιτικού Μηχανικού ή του Αρχιτέκτονα Μηχανικού, αλλά μια συλλογική εργασία διαφόρων ειδικοτήτων. Είναι απαραίτητη η σύνθεση διεπιστημονικής ομάδας μελετητών με συνεχή και στενή συνεργασία μεταξύ τους, που θα προσφέρουν τις γνώσεις για την πληρέστερη αναγνώριση, τεκμηρίωση και πρόταση αποκατάστασης του μνημείου», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Να μη θιγεί η αυθεντικότητα του μνημείου
Η ιστορική Καλύβη των Αγίων Αρχαγγέλων χτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα και είναι από τις παλιότερες της Ιεράς Σκήτης του Αγίου Παντελεήμωνος. Όπως εξηγεί ο κ. Κουντουρατζής, πρόκειται για ένα κτίσμα δύο επιπέδων, το οποίο στο πέρασμα του χρόνου άλλαξε πολλές φορές μορφή με προσθήκες χώρων, προκειμένου να καλύψει τις κατά περιόδους τρέχουσες ανάγκες των μοναχών. Τα κατακόρυφα στοιχεία αποτελούνται από φυσικούς λίθους της ευρύτερης περιοχής, όπως οι περιμετρικοί τοίχοι, οι πεσσοί στον χώρο του ισογείου και οι κολόνες. Τα οριζόντια στοιχεία αποτελούνται από το πάτωμα με ξύλινο σκελετό, ξύλινα δοκάρια και σανίδες. Η τοιχοποιία αποτελείται από ξύλινο σκελετό και υλικό που είναι από χυτό πηλό με μικρούς λίθους για την πλήρωσή του.

Κατά την αποκατάσταση, λοιπόν, πρώτο μέλημα των τεχνικών συνεργείων ήταν η διατήρηση της αυθεντικότητας του μνημείου. «Στα έργα αποκατάστασης δίνεται πάντοτε προτεραιότητα στην προσπάθεια να μη θιγούν όσα οικοδομικά στοιχεία δεν παρουσιάζουν πρόβλημα. Ωστόσο, αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό διότι συχνά γίνονται αισθητικές ‘‘βελτιώσεις’’, οι οποίες οδηγούν σε αλλοιώσεις των στοιχείων», σημειώνει. Εν προκειμένω, στόχος της αναστήλωσης ήταν να δοθεί νέα χρήση, ως χώρου συμβίωσης τουλάχιστον τριών μοναχών και ως χώρου για φιλοξενία προσκυνητών. Κατά τις εργασίες αναστήλωσης, εξηγεί ο κ. Κουντουρατζής, ο χώρος του ισογείου χωρίστηκε σε 4 μικρούς χώρους, και ειδικότερα σε εργαστήριο κεριών, δύο δωμάτια των τεσσάρων ατόμων και μια αποθήκη. Ο πρώτος όροφος διατηρήθηκε ως έχει, με μια μικρή εσωτερική εκκλησία που παρέμεινε ανέγγιχτη, το αρχονταρίκι, δύο πολύ μικρά δωμάτια και μία κουζίνα.

Ενισχύοντας τη θεμελίωση
Προτεραιότητα των εργασιών ήταν ακόμη η μελέτη και ο έλεγχος της θεμελίωσης του κτιρίου. Πώς επηρέασε όμως το γεγονός ότι το Κελί κατασκευάστηκε σε διάφορες περιόδους, και μάλιστα σταδιακά; «Από την ιστορική ανάλυση, παρατηρήθηκε ότι δεν έχει την ίδια θεμελίωση όπως στα συνήθη κτίρια. Επομένως κατά την αποκατάσταση του Κελιού, πρώτο μέλημά μας ήταν να βελτιώσουμε τη θεμελίωση με τέτοιο τρόπο ώστε το κτίριο να μπορεί να παραλάβει τη νέα χρήση του», απαντά ο επικεφαλής της ΑΑΚΤΟ εξηγώντας πως «η θεμελίωση υλοποιήθηκε με την κατασκευή σχαρών, απλών δοκών πλαγιοϋποθεμελίωσης περιμετρικά από το κτίριο, εσωτερικά και εξωτερικά, συνδέοντας μεταξύ τους με εγκάρσιες στον διαμήκη άξονα σχάρες».

Είναι σημαντικό να σημειωθεί, προσθέτει, ότι πολλές φορές στις θεμελιώσεις παρατηρείται το φαινόμενο της ανερχόμενης υγρασίας. Σε αυτήν την περίπτωση τα προβλήματα αποκατάστασης πολλαπλασιάζονται, και πρέπει να ληφθούν γρήγορες και συνδυαστικές αποφάσεις. Μια λύση είναι η κατασκευή μίας αποστραγγιστικής τάφρου. «Γίνεται διάνοιξη των θεμελίων πλάτους 1 ή 2 μέτρα μέχρι να αποκαλυφθούν τα θεμέλια του κτιρίου. Η εκσκαφή γίνεται πάντοτε χειρωνακτικά, για να μην επηρεαστεί η στατικότατα του κτιρίου από τα μηχανήματα. Στη συνέχεια, γίνεται πρώτα ένας βαθύς καθαρισμός των θεμελίων από σαθρά αντικείμενα (λίθους ή ξύλα) παλιότερων χρόνων και έπειτα τα θεμέλια επιχρίονται με ισχυρό πατητό ασβεστοκονίαμα ή λευκό τσιμέντο. Η συγκεκριμένη λύση δεν χρειάστηκε να εφαρμοστεί στο Ιερό Κελί των Αγίων Αρχαγγέλων, ωστόσο αναφέρεται ως σημαντική προτεινόμενη μεθοδολογία», σημειώνει. Για ορθή αποκατάσταση και ως προτεινόμενο μεθοδολογικό εργαλείο, προστίθεται επίσης η ανάγκη λήψης και μεταφοράς δειγμάτων παλιών αρμολογημάτων, για ανάλυση από εργαστήρια των Πανεπιστημιακών Σχολών. Σκοπός της ανάλυσής τους είναι να προταθεί νέο κονίαμα με πιο ενισχυμένη σύσταση, συμβατή με τα υπάρχοντα δομικά στοιχεία του κτιρίου έτσι ώστε να αποφευχθεί η αλλοίωσή τους. Συνίσταται διπλή στεγανωτική επάλειψη με υγρομονωτικό υλικό στις αρμολογημένες επιφάνειες. Έπειτα, προτείνεται η διάστρωση στον πυθμένα του ορύγματος άοπλου σκυροδέματος. Αφού στεγνώσει διαστρώνεται γεωύφασμα κατά μήκος του ορύγματος. Ακολούθως, τοποθετείται σωλήνας PVC διάτρητος, τυλιγμένος με γεωύφασμα για επιπλέον ασφάλεια ενάντια σε πιθανό σφράγισμα των οπών του σωλήνα από διάφορα σκουπίδια. Οι σωλήνες τοποθετούνται σε στάθμη ψηλότερη από την κατώτατη στάθμη θεμελίωσης, με σκοπό την ελεύθερη ροή υγρών από τους σωλήνες αποστράγγισης. Κατόπιν, γίνεται η πλήρωση του ορύγματος σε τρείς διαδοχικές στρώσεις με κροκάλα, χαλίκι και άμμο. Η επίχωση καλύπτεται με το γεωύφασμα, ενώ από πάνω τοποθετείται χώμα ή λιθόστρωση.

Προβλήματα στους λίθινους τοίχους
Οι λίθινοι τοίχοι του Κελιού των Αγίων Αρχαγγέλλων κατασκευάστηκαν από ημιλαξευτούς λίθους με συνθετικό ασβεστοκονίαμα, ενισχυμένους με ξυλοδεσιά η οποία είναι εμφανής στον τοίχο. Η ξυλοδεσιά είναι μια εσωτερική κατασκευή, που αποτελείται από δύο παράλληλα ξύλα κατά μήκος του τοίχου και ανά 40 με 50 εκ. ενώνουν τα δύο παράλληλα ξύλα με εγκάρσια, εξηγεί ο κ. Κουντουρατζής.

Τα προβλήματα που κατέγραψε ο ίδιος ήταν δομοστατικά, οικοδομικά και αισθητικά. Ως δομοστατικά προβλήματα αναγνώρισε μικρές και μεγάλες ρηγματώσεις, διάνοιξη αρμών από διάφορους εξωγενείς παράγοντες όπως σεισμούς ή καθιζήσεις της θεμελίωσης, που στην ουσία παραμόρφωσαν το δομικό στοιχείο. Τα οικοδομικά προβλήματα που παρατήρησε αφορούσαν τη φθορά και αλλοίωση της πέτρας και του αρμού, είτε από την έλλειψη συντήρησης της πέτρας ή του αρμού. Η άμεση επέμβαση για τη συντήρηση των λίθινων τοίχων εξασφάλισε τη στατική επάρκεια του κτιρίου. Σε άλλη περίπτωση, το κτίριο μπορεί να οδηγηθεί σε κατάρρευση ή καταστροφή. Τα δε αισθητικά προβλήματα αφορούσαν σε διάφορες άστοχες και πρόχειρες επεμβάσεις, οι οποίες δεν ταίριαζαν με την ταυτότητα του κτιρίου. Ως αποτέλεσμα, ο πολιτικός μηχανικός παρατήρησε πως τα χαρακτηριστικά στοιχεία του κτιρίου και η ταυτότητά του είχαν αλλοιωθεί. Η πρώτη απαραίτητη ενέργεια που όφειλε να γίνει ήταν ο καθαρισμός των τοίχων με αμμοβολή, έτσι ώστε να απομακρυνθούν όλα τα σαθρά και κατεστραμμένα κομμάτια από τα κονιάματα ή ακόμα και από τους μικρούς λίθους που προστέθηκαν από παλιά. Έπειτα, έγινε έκπλυση των αρμών σε όλο το βάθος με νερό. Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου έκπλυσης των αρμών, έγινε βαθύ αρμολόγημα και ταυτόχρονα τοπικές ανακτήσεις στις περιοχές που είχε υποστεί ρηγματώσεις η λιθοδομή.

Επεμβάσεις στη στέγη
Για την αποκατάσταση ενός μνημείου ή κτιρίου το δομικό στοιχείο το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο είναι η στέγη. Κατά την προσωπική άποψη του κ. Κουντουρατζή, όλα τα νεοκλασικά κτίρια στην Ελλάδα διατηρούνται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από την καλή κατασκευή της στέγης, εκτός αν η καταστροφή τους οφείλεται σε άλλους εξωγενείς παράγοντες όπως σεισμοί ή πυρκαγιές. Στο Ιερό Κελί των Αγίων Αρχαγγέλων έπρεπε να ελεγχθεί συστηματικά η κατάσταση της στέγης για να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για την επέμβαση, και αυτό έγινε με την αποξήλωση του σανιδώματος.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κατά την αποκατάσταση του Κελιού, ξηλώθηκε το σανίδωμα της στέγης και εμφανίστηκε ο ξύλινος σκελετός ο οποίος συντηρήθηκε. Στη συνέχεια έγινε επισκευή του φέροντος οργανισμού, των αμειβόντων και των ελκυστήρων, όπου απαιτήθηκε, και αντικαταστάθηκαν οι παλιοί ελκυστήρες. Σύμφωνα με τον ίδιο, συστήνεται στις περισσότερες περιπτώσεις αναστήλωσης στέγης να γίνεται επέμβαση στο σημείο που ενώνονται ο αμείβοντας με τον ελκυστήρα στον κόμβο, είτε στην περίπτωση καταστροφής από την πάροδο του χρόνου είτε από βλάβη λόγω σεισμού.

Στο σημείο ένωσης μπορεί να αντικατασταθεί ο ελκυστήρας ή ο αμείβοντας ή μπορεί να τοποθετηθούν συνδετήρια μεταλλικά στοιχεία.

Στην περίπτωση που η αρχική στέγη έχει καταστραφεί αλλά η μορφή της είναι γνωστή, προτείνεται να κατασκευαστεί νέα αλλά με τον ίδιο παραδοσιακό τύπο στέγης. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα να ενισχυθεί το κτίριο στατικά με τον εξής τρόπο: Θα πρέπει να κατασκευαστεί στη στέψη της στέγης ένα διάζωμα από οπλισμένο σκυρόδεμα (σενάζ) περιμετρικά.

Με τον τρόπο αυτό, υπό σεισμική καταπόνηση, αποφεύγεται ο αποχωρισμός των τοίχων στις γωνίες, αλλά η σχετικά μικρή εγκάρσια δυσκαμψία του διαζώματος δεν μπορεί να αποτρέψει την τοπικά έντονη εκτός επιπέδου κάμψη των τοίχων, κάθετα στη διεύθυνση του σεισμού.

Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται κυρίως στα μονώροφα κτίρια, καταλήγει.

Δημήτριος Κλωνής (ΣΕΔΠΕΚΑΤ): Σε πρώτο πλάνο η ορθή και αειφόρα διαχείριση των ΑΕΚΚ

Ποια είναι η ΣΕΔΠΕΚΑΤ ΑΕ και τι προσφέρει ως ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΕΚΚ;

Είμαστε μια πολυμετοχική επιχείρηση, η οποία απαρτίζεται από 43 επιχειρήσεις, εγγεγραμμένες στο σωματείο χωματουργών Αττικής. Ως σύστημα, συνεργαζόμαστε με όσα μέλη διαχειρίζονται και επεξεργάζονται Απόβλητα Εκσκαφών Κατασκευών & Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ). Πιο συγκεκριμένα, με διαχειριστές αποβλήτων όπως κατασκευαστές, εργολήπτες τεχνικών και οικοδομικών έργων, φορείς εκμίσθωσης εξοπλισμού και παροχής υπηρεσιών προσωρινής αποθήκευσης, συλλογής και μεταφοράς των ΑΕΚΚ. Επίσης, συνεργαζόμαστε με μονάδες επεξεργασίας, προκειμένου τα ΑΕΚΚ που παράγονται από δημόσια και ιδιωτικά έργα να οδηγούνται προς ανακύκλωση και αξιοποίηση. Η λειτουργία του Συστήματός μας διέπεται από τις διατάξεις της ΚΥΑ 36259 /1757/Ε103 (ΦΕΚ1312 24/8/2010) που καθορίζει τους όρους και τα μέτρα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ) και είναι πλήρως εναρμονισμένη με την κείμενη νομοθεσία 4819/21.Στόχος μας είναι η πρόληψη παραγωγής, η ορθή διαχείριση και η καταπολέμηση της ανεξέλεγκτης διάθεσης των μπαζών και η έγκυρη ενημέρωση για τις απαραίτητες διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων που προκύπτουν από έργα.

Ποιο το φάσμα των δραστηριοτήτων στις οποίες ειδικεύεστε και ποιες υπηρεσίες παρέχετε;

Λαμβάνοντας υπόψη τη συμμόρφωση προς τη νομοθεσία και τη διαρκή ενημέρωση και προσαρμογή, διασφαλίζουμε τη σύννομη διαχείριση των ΑΕΚΚ, την ιχνηλάτηση μεταφοράς, διαχείρισης και διάθεσης φορτίων ΑΕΚΚ καθώς και την έκδοση βεβαιώσεων και πιστοποιητικών για τη διαχείριση φορτίων ΑΕΚΚ είτε ανά κωδικό ΕΚΑ [κωδικοί Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων-χρήση σε εκθέσεις ΗΜΑ (Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων)], είτε ανά κωδικό διαχείρισης (απαραίτητο για σύστημα περιβαλλοντικής πιστοποίησης όπως LEED μεταξύ άλλων).

Σε μια εποχή που η αειφορία συνιστά στρατηγικό επιχειρηματικό στόχο, με ποιες δράσεις προωθείτε την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη;

Με βασικό μας γνώμονα την αειφορία και την πράσινη ανάπτυξη του τόπου μας, ενημερώνουμε, ευαισθητοποιούμε και συμμετέχουμε ενεργά με δράσεις περιβαλλοντικού σκοπού σε όλη την Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα, συμμετέχουμε σε δράσεις καθαρισμού δημοσίων χώρων στην Αττική, εκπαιδευτικές δράσεις σε σχολικές δομές και σε εκθέσεις για την αποτελεσματική μετάδοση του πνεύματος της ανακύκλωσης.

Τέλος, στη ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε., βοηθάμε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες και συνεργαζόμαστε με μη κερδοσκοπικούς φορείς βοηθώντας να προαχθεί η έννοια του εθελοντισμού και του κοινωνικού έργου.


Σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας, ο άνθρωπος έπρεπε να παλεύει με τη φύση για να επιβιώσει, εντούτοις πλέον έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι, για να τα καταφέρει, απαιτείται να την προστατέψει, είπε κάποτε ο Γάλλος ωκεανογράφος, Ζαν-Υβ Κουστώ και, στη σύγχρονη εποχή, με το 38% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα να αποδίδεται στα κτίρια και το 11% αυτών να αφορά την κατασκευή, ο κατασκευαστικός κλάδος αρχίζει να συνειδητοποιεί πως ο δρόμος για την αειφόρο ανάπτυξη περνάει μέσα από την κυκλική οικονομία.

Οι βέλτιστες πρακτικές κυκλικής οικονομίας
Ο σχεδιασμός προϊόντων και κτιρίων που διαρκούν περισσότερο και μπορούν να επισκευαστούν, να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακαινιστούν, συνιστά ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της αειφορίας, καθώς μειώνει την ανάγκη για νέα υλικά και ενέργεια, παρατείνοντας, συγχρόνως, τον κύκλο ζωής των περιουσιακών στοιχείων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση αποτελεί η τάση ορισμένων αρχιτεκτόνων και μηχανικών να χρησιμοποιούν αρθρωτά σχέδια, που επιτρέπουν την εύκολη συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση, ή να αξιοποιούν βιοδιασπώμενα υλικά, που μπορούν να κομποστοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν.

Η χρήση ανακυκλωμένων ή ανακυκλωμένων υλικών ως εισροών για νέα έργα συμπεριλαμβάνεται στους τρόπους αποτελεσματικής εφαρμογής των αρχών της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα.

Υιοθετώντας την παραπάνω στρατηγική, η ζήτηση για παρθένα υλικά μειώνεται, όπως και το σχετικό περιβαλλοντικό κόστος, ενώ δημιουργούνται νέες αγορές και ευκαιρίες για τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Ενδεικτικό είναι, άλλωστε, πως ορισμένες κατασκευαστικές εταιρείες χρησιμοποιούν πλαστικά απόβλητα για την κατασκευή τούβλων, πλακιδίων ή μονώσεων ή επιλέγουν απόβλητα κατεδάφισης για την κατασκευή σκυροδέματος ή αδρανών υλικών.

Η βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας των πόρων, των διαδικασιών και των λειτουργιών που εμπλέκονται στην κατασκευή και τη συντήρηση των περιουσιακών στοιχείων αποδεικνύεται μια επιτυχής μέθοδος επίτευξης της πολυπόθητης βιωσιμότητας, αφού συνεπάγεται χρήση λιγότερου νερού, ενέργειας και υλικών, αλλά και ελαχιστοποίηση των αποβλήτων και των εκπομπών.

Ορισμένα εργοτάξια, για παράδειγμα, χρησιμοποιούν έξυπνες τεχνολογίες για την παρακολούθηση και τον έλεγχο της χρήσης των πόρων ή αξιοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την τροφοδοσία του εξοπλισμού και των μηχανημάτων.

Στις καλές πρακτικές κυκλικής οικονομίας για τον κατασκευαστικό τομέα συναντάμε, επίσης, την προώθηση της κοινής χρήσης και της μίσθωσης περιουσιακών στοιχείων, εξοπλισμού και χώρου, που αυξάνει τη χρήση και την παραγωγικότητα των πόρων, μειώνοντας την ανάγκη ιδιοκτησίας και αποθήκευσης.

Για παράδειγμα, κάποιες κατασκευαστικές εταιρείες μοιράζονται ή μισθώνουν τα εργαλεία, τα οχήματα ή τις σκαλωσιές τους ή χρησιμοποιούν πλατφόρμες, για να ταιριάξουν την προσφορά και τη ζήτηση για χώρο και υπηρεσίες.

Αξίζει να σημειωθεί πως η εφαρμογή συστημάτων αντίστροφης εφοδιαστικής, που επιτρέπουν τη συλλογή, ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση υλικών και εξαρτημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, εμποδίζει τα απόβλητα να καταλήξουν σε χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρωτήρες.

Ως εκ τούτου, ορισμένες κατασκευαστικές εταιρείες προσφέρουν προγράμματα ανάληψης ή κίνητρα στους πελάτες τους, προκειμένου να επιστρέψουν τα προϊόντα ή τα κτίριά τους, ή χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για την παρακολούθηση και τον εντοπισμό των υλικών και των εξαρτημάτων.

Η καινοτομία νέων επιχειρηματικών μοντέλων, που δημιουργούν αξία από την κυκλικότητα και τη βιωσιμότητα, οδηγεί στη μετάβαση από την πώληση προϊόντων στην πώληση υπηρεσιών ή λύσεων ή από τη χρέωση για την ιδιοκτησία στη χρέωση για την απόδοση ή το αποτέλεσμα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν ορισμένες κατασκευαστικές εταιρείες, που προσφέρουν υπηρεσίες κυκλικού σχεδιασμού ή συμβάσεις βάσει απόδοσης ή μοντέλα πληρωμής ανά χρήση.

Ασπίδα βιωσιμότητας η ορθή διαχείριση των ΑΕΚΚ
Κλειδί στην ενίσχυση των βασικών αρχών της βιωσιμότητας αποδεικνύονται τα ΑΕΚΚ, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο των παραγόμενων αποβλήτων στην Ευρώπη και αποτελούνται από υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν, όπως το σκυρόδεμα, το σίδηρο, τα τούβλα, τον γύψο, το ξύλο, το γυαλί, τα μέταλλα, τα πλαστικά, τον αμίαντο και το χώμα.

Δεδομένου ότι ορισμένα από τα υλικά αυτά διαθέτουν μεγάλη αξία και η τεχνολογία για το διαχωρισμό και την ανάκτηση των αποβλήτων κατασκευών και κατεδαφίσεων είναι καλά εδραιωμένη, εύκολα προσβάσιμη και γενικά χαμηλού κόστους, παρατηρείται ένα υψηλό δυναμικό για την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των ΑΕΚΚ.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πω το επίπεδο της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης των αποβλήτων ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό σε ολόκληρη την Ε.Ε., από λιγότερο από 10% έως και πάνω από 90%. Μάλιστα, ιδιαίτερα απογοητευτικό είναι το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη μέλη η συγκεκριμένη κατηγορία αποβλήτων απορρίπτεται, καταλαμβάνοντας πολύτιμο χώρο σε χώρους υγειονομικής ταφής.

Σύμφωνα με έρευνα της ολλανδικής ING, η ποσότητα των απορριμμάτων από κατασκευές που παρήχθησαν στην Ευρωζώνη μεταξύ 2010 και 2020 αυξήθηκε κατά 6%. Επιπλέον, το 2020, τα απόβλητα κατασκευών ισοδυναμούσαν με το 37% του συνόλου των απορριμμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η συνολική ποσότητα απορριμμάτων που παρήχθη στην Ε.Ε. σημείωσε πτώση κατά 3% και η μεταποιητική βιομηχανία κατάφερε να μειώσει κατά 8% τα απόβλητα.

Dr. Νίκος Μουσιόπουλος, Καθηγητής ΑΠΘ, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών

Σημαντικά τα περιβαλλοντικά οφέλη
Τα ΑΕΚΚ περιέχουν πληθώρα υλικών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων μπορεί να αξιοποιηθεί, ενώ υπάρχουν και συστατικά που εγκυμονούν κινδύνους για το περιβάλλον, δηλώνει στο Construction o Νίκος Μουσιόπουλος, καθηγητής ΑΠΘ στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών.

Όπως αναφέρει, για τους παραπάνω λόγους καθίσταται επιβεβλημένη η ορθολογική τους διαχείριση, με μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης ή, γενικότερα, της αξιοποίησης με βάση τις αρχές της Κυκλικής Οικονομίας και, παράλληλα, απαιτείται ειδική μέριμνα για τα όποια προβληματικά συστατικά. «Μόνο για τα υπολείμματα, πρέπει να προβλεφθεί η τελική διάθεση, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία» σημειώνει.

Η ορθή διαχείριση των ΑΕΚΚ με τη διαλογή στην πηγή, την ανακύκλωση, την ανάκτηση και την επαναχρησιμοποίηση των υλικών έχει μεγάλη σημασία για την προστασία του περιβάλλοντος, τονίζει ο Διαχειριστής της ΣΑΝΚΕ Μ.ΕΠΕ, Δημήτριος Σταματούκος, επισημαίνοντας πως η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει το συγκεκριμένο ρεύμα αποβλήτων ως ρεύμα υψηλής προτεραιότητας σε ότι αφορά τη διαχείρισή του.

«Με την ορθολογική διαχείριση των ΑΕΚΚ εξοικονομούμε ενέργεια και μειώνουμε την εξόρυξη των αδρανών υλικών. Επίσης επιτυγχάνεται σταδιακή εξάλειψη των φαινομένων ανεξέλεγκτης απόρριψης σε ρέματα, πρώην χωματερές κλπ., με τις συνεπακόλουθες αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον» μας ενημερώνει.

ΜΙΑ χρυσή ευκαιρία για την ανάπτυξη του κατασκευαστικού κλάδου
Πρώτα και κύρια, το συνολικό κόστος για την ορθολογική διαχείριση των ΑΕΚΚ είναι χαμηλό σε σχέση με αυτό που επωμιζόμαστε όλοι για την αποκατάσταση των αρνητικών συνεπειών της παράνομης απόθεσης μπαζών (μπαζωμένα ρέματα, ζημιές σε οικισμούς από πλημμύρες κλπ), μας λέει ο Νίκος Μουσιόπουλος.

Για τον κατασκευαστικό κλάδο είναι ουσιώδες ότι από όλη τη διαδικασία προκύπτουν δευτερογενείς πρώτες ύλες, το κόστος των οποίων υπολείπεται σημαντικά αυτού των παρθένων πρώτων υλών, συμπληρώνει.

Μπορεί, συνεπώς, να προκύψει μείωση του συνολικού κόστους κατασκευής, ειδικά αν συνδυασθεί η μεταφορά ΑΕΚΚ προς τη μονάδα ανακύκλωσης με ταυτόχρονη προμήθεια δευτερογενών υλικών για το έργο, μας εξηγεί.

Δημήτριος Σταματούκος, Διαχειριστής, ΣΑΝΚΕ Μ.ΕΠΕ

Τα ΑΕΚΚ έχουν υψηλότατο βαθμό ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης δημιουργώντας μια νέα αγορά για χρήση δευτερογενών αδρανών υλικών, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δευτερογενείς ύλες στην παραγωγή τσιμέντου, ασφάλτου καθώς και σε διάφορα τεχνικά έργα δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα, μας πληροφορεί ο Διαχειριστής της ΣΑΝΚΕ Μ.ΕΠΕ, Δημήτριος Σταματούκος.

Ο κατασκευαστικός κλάδος ωφελείται ενσωματώνοντας αυτά τα υλικά στα έργα, καθώς οι τιμές τους είναι χαμηλότερες από αυτές των λατομείων, σημειώνει προσθέτοντας πως οι μονάδες επεξεργασίας ΑΕΚΚ, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, βρίσκονται σε μικρότερες αποστάσεις σε σχέση με τις απομακρυσμένες λατομικές ζώνες.

Ηλίας Δημητριάδης, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, ΣΣΕΔ ΑΝΑΚΕΜ Α.Ε

Όπως δηλώνει στο Construction o Ηλίας Δημητριάδης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΣΣΕΔ ΑΝΑΚΕΜ Α.Ε «ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι η αξιοποίηση των ΑΕΚΚ μέσω της ανάκτησης υλικών και της ανακύκλωσης οδηγεί στην ανάπτυξη νέων προϊόντων. τα οποία ενσωματώνουν εξοικονόμηση ενέργειας και φυσικών πόρων, με τρεις κύριους στόχους, πέραν των περιβαλλοντικών: την μείωση του κόστους, την βελτίωση της ποιότητας των κατασκευών και της ποιότητας ζωής των χρηστών τους, την αύξηση της ασφάλειας».

«Στον τομέα της κατοικίας, μακροπρόθεσμα θα συμβάλλει στην επίτευξη πιο προσιτών, ποιοτικών κατασκευών» περιγράφει για την ορθή διαχείριση των ΑΕΚΚ, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι αυτή αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της βιώσιμης κατασκευής και προϋπόθεση για την πιστοποίηση των κατασκευών, που συνιστά στόχο και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για πολλές κατασκευαστικές εταιρίες.

Ενίσχυση της προστασίας της φύσης
Μεταξύ άλλων, η σωστή διαχείριση των ΑΕΚΚ συμβάλει στην ενίσχυση της προστασίας της φύσης αποτρέποντας την ανεξέλεγκτη διάθεσή τους, η οποία δημιουργεί μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα, μας λέει ο Δημήτριος Σταματούκος, προσθέτοντας πως δυστυχώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διαχείριση των ΑΕΚΚ αποτελεί δευτερεύουσας σημασίας επιλογή για τον παραγωγό του αποβλήτου, που καταλήγει να αναζητά μη ορθές λύσεις.

Η απόρριψη των μπαζών σε κοίτες ποταμών και ρέματα, φράζοντας τη φυσική τους ροή, έχει ως επακόλουθο πλημμυρικά φαινόμενα, αφού δεν υπάρχει δίοδος διαφυγής του νερού, μας εξηγεί.

Η απόθεση τους σε δασικές εκτάσεις συμπαρασύρει την απόρριψη και άλλων απορριμμάτων, δημιουργώντας παράνομες χωματερές οι οποίες αποτελούν σημαντική αιτία πρόκλησης πυρκαγιάς, αφού υπάρχουν αναμεμειγμένα υλικά όπως το γυαλί και μέταλλα που αντανακλούν στο φως, συνεχίζει. «Περίπου το 15% των πυρκαγιών εκτιμώ ότι προέρχονται από παράνομα μπαζοσκούπιδα» υπογραμμίζει ο Δημήτριος Σταματούκος.

Καταλυτικές οι δράσεις των θεσμικών φορέων
Οι δράσεις των θεσμικών φορέων αποδεικνύονται κομβικές για την ενσωμάτωση των αρχών της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό κλάδο.

«Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η θέσπιση της δυνατότητας και των προϋποθέσεων χρήσης δευτερογενών υλικών από την επεξεργασία ΑΕΚΚ στα δημόσια τεχνικά έργα» περιγράφει ο Ηλίας Δημητριάδης.

Σημαντική είναι η ανάγκη ενθάρρυνσης της συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων με τις επιχειρήσεις και τους κατασκευαστές για την μείωση των αποβλήτων, την ιχνηλασιμότητα τους, την παραγωγή νέων δομικών προϊόντων, την ανάλυση του κύκλου ζωής των κατασκευών, σημειώνει.

Επίσης, ως καταλυτική περιγράφει τη θέσπιση κινήτρων για την παραγωγή προϊόντων που αντικαθιστούν πρώτες ύλες με ανακυκλωμένα αδρανή, προϊόντων με μεγαλύτερη διάρκεια και με μικρότερη παραγωγή αποβλήτων στο τέλος του κύκλου ζωής.

«Δυστυχώς τα παραπάνω προϋποθέτουν ότι θα σταματήσει το φαινόμενο της ανεξέλεγκτης διάθεσης ΑΕΚΚ στο περιβάλλον, που στη χώρα μας είναι ακόμη ανεκτό από την Πολιτεία, την Αυτοδιοίκηση και τους πολίτες» καταλήγει.