Σήμερα, που το κατασκευαστικό και επισκευαστικό κόστος αυξάνεται ραγδαία και σε σύντομο χρονικό ορίζοντα, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε ό,τι αφορά τις ασφαλισμένες αξίες, τα όρια και τους όρους κάλυψης.

H λειτουργία των κατασκευαστικών εταιρειών σε ένα ολοένα και περισσότερο διεθνές περιβάλλον, το οποίο επηρεάζεται από τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και τις μακροοικονομικές τάσεις -συμπεριλαμβανομένου του αυξανόμενου κόστους των υλικών και των εργατικών- έχει και αντίστοιχες επιπτώσεις στην ασφάλιση των έργων. Οι νέες αυτές συνθήκες, έχουν ως αποτέλεσμα τόσο την αύξηση της συχνότητας και του ύψους των αποζημιώσεων, αλλά και του συνεπακόλουθου κόστους από τη διακοπή εργασιών.

Τα υλικά και ο εξοπλισμός γίνονται ολοένα και πιο ακριβά, κυρίως λόγω των κενών που εξακολουθούν να παρατηρούνται στην αλυσίδα εφοδιασμού. Oι χρόνοι παράδοσης των πρώτων υλών, όπως η ξυλεία και το ατσάλι, έχουν αυξηθεί στους 18 με 24 μήνες, σε σχέση με τους 6 έως 12. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται ασφαλιστικά σε μεγαλύτερες αποζημιώσεις διακοπής εργασιών, ενώ, παράλληλα, ένα μεγάλο κατασκευαστικό έργο ή έργο υποδομής, είναι σήμερα απόλυτα εξαρτημένο από τις εγκαταστάσεις του εργοταξίου και τον μηχανολογικό εξοπλισμό. Γίνεται επομένως προφανές, ότι σε περίπτωση ζημίας ή αδυναμίας πρόσβασης -και για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα, το έργο αναγκαστικά σταματάει και το κόστος της διακοπής εργασιών αυξάνεται σωρευτικά. Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση όπου ένας προμηθευτής-κλειδί έρχεται αντιμέτωπος με μια καταστροφή ή διαταραχή της ομαλής λειτουργίας του –από πυρκαγιά, φυσικές καταστροφές, ακόμη κι από πολιτικές αναταραχές. Στον ολοένα και πιο διασυνδεδεμένο κόσμο μας, οι λεγόμενοι CBI risks (contingent business interruption), είτε είναι κατονομαζόμενοι είτε όχι, προκύπτουν με αυξανόμενη συχνότητα και ένταση. Και μία «αναστάτωση» στην αλυσίδα, ακόμη και στην «άλλη άκρη του κόσμου», μπορεί να διαταράξει τον προγραμματισμό σε διεθνές επίπεδο και να επηρεάσει οποιοδήποτε έργο και σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη.

Ρεκόρ ακραίων καιρικών φαινομένων
Σημαντική είναι και η πρόκληση των αυξανόμενων σε συχνότητα και σφοδρότητα φυσικών καταστροφών. Το 2023 ήταν μία χρονιά νέων ρεκόρ σε επίπεδο ακραίων καιρικών φαινομένων, τα οποία στη χώρα μας κορυφώθηκαν με τον Daniel και τις γνωστές σε όλους μας καταστροφικές συνέπειες. Επιπλέον, το 2023 σημειώθηκαν οι υψηλότερες ιστορικά θερμοκρασίες στον πλανήτη μας, με την κλιματική αλλαγή να ενοχοποιείται ως ο υπ’ αριθμόν ένα παράγοντας πυροδότησης των φαινομένων, που σε συνολικό κόστος ξεπέρασαν κατά πολύ τον μέσο όρο της περιόδου 1980 – 2022.

Μοιραία, οι οικονομικές επιπτώσεις αυτών των κλιματικών «επιθέσεων» έπληξαν σημαντικά, όχι μόνον τον ασφαλιστικό κλάδο, αλλά και τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Πολλά έργα, είτε ιδιωτικά είτε υποδομής, υπέστησαν σοβαρές ζημιές με υψηλό επισκευαστικό κόστος ή ακόμη χειρότερα, χρειάστηκε να ανακατασκευαστούν.

Σημαντικές ήταν και οι αποζημιώσεις διακοπής εργασιών, λόγω των ζημιογόνων φυσικών φαινομένων, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο τόσο τον υπολογισμό, όσο και το χρονικό διάστημα της διαδικασίας αποζημίωσης. Με δεδομένες αυτές τις προκλήσεις, πολλές ασφαλιστικές περιόρισαν τα περιθώριά τους σε ότι αφορά στην ανάληψη κινδύνων, ενώ αυξήθηκαν τα ποσοστά συνασφάλισης, ως μέσο επιμερισμού και διαστρωμάτωσης του κινδύνου.

Με στόχο την καλύτερη δυνατή αξιολόγηση
Σε αυτές τις συνθήκες της οικονομίας, η ακριβής αξιολόγηση ενός έργου ή ενός περιουσιακού στοιχείου είναι κριτικής σημασίας. Σε περίπτωση που δεν έχουν υπολογισθεί σωστά τα κεφάλαια ή οι κίνδυνοι που απειλούν το έργο, η ασφαλιστική αποζημίωση δεν θα καλύψει πλήρως ούτε το επισκευαστικό κόστος ούτε το κόστος τυχόν ανακατασκευής.

Ειδικά σήμερα, που το κατασκευαστικό και επισκευαστικό κόστος αυξάνεται ραγδαία και σε σύντομο χρονικό ορίζοντα, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε ό,τι αφορά στις ασφαλισμένες αξίες, στα όρια και στους όρους κάλυψης. Ακόμη δε περισσότερο, λόγω της σφοδρότητας και της συχνότητας των ακραίων φυσικών φαινομένων, οι ζημιές μπορεί εύκολα να ξεπεράσουν κάθε πρόβλεψη και κυριολεκτικά να εξαφανίσουν όλα τα υπό-όρια του ασφαλιστηρίου συμβολαίου.

Επιπλέον, η ορθότητα και ακρίβεια της αξιολόγησης είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της σταθερότητας της αγοράς και της εμπιστοσύνης στην οικονομική δραστηριότητα και αποτελεί μία ουσιαστική παράμετρο υπολογισμού των ασφαλίστρων και του κινδύνου, που αναλαμβάνει ο ασφαλιστικός οργανισμός.

Τα Βήματα της Πρόληψης
Η καλύτερη ανταπόκριση σε αυτές τις σύγχρονες και συχνά καινοφανείς προκλήσεις είναι η αντοχή και τα μέτρα προστασίας & πρόληψης, τα οποία αποτελούν το κλειδί του risk engineering. Παράλληλα με την υιοθέτηση μέτρων προστασίας ενός έργου και σχεδίου ετοιμότητας σε περίπτωση όπου επέλθει ένα καταστροφικό συμβάν, χρήσιμη είναι η ολοκληρωμένη εικόνα των εργασιών, δηλαδή του κύκλου που περιλαμβάνει τους βασικούς προμηθευτές, τους υπεργολάβους, τους επενδυτές και τους πελάτες.

Η «προληπτική» αυτή προσέγγιση, όχι μόνο βοηθάει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων, αλλά διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επαρκή ασφαλιστική κάλυψη του έργου, αλλά και στην ορθολογικότερη προετοιμασία και αντίδραση του ιδιοκτήτη του έργου στην περίπτωση ζημιογόνου συμβάντος.

Περαιτέρω, οι νέες τεχνολογίες στην υπηρεσία της πρόληψης κινδύνων, αποτελούν μια σημαντική πρωτοβουλία για τους πελάτες της Howden, oι οποίοι σήμερα έχουν στη διάθεσή τους μελέτες που αφορούν στη μοντελοποίηση των καιρικών φαινομένων, των δασικών πυρκαγιών, καθώς και τη δυνατότητα επιθεωρήσεων, είτε επί τόπου είτε μέσω drone, δηλαδή των σύγχρονων μέσων που επιτρέπουν την πρόβλεψη ή την αξιολόγηση των ζημιών πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ακρίβεια από ποτέ.

Η κατάλληλη συνεργασία είναι προτεραιότητα
Η επένδυση σε ένα μικρότερο, μεγαλύτερο ή σε ένα έργο υποδομής, θα πρέπει να θέτει ως προτεραιότητα τη στενή συνεργασία με έναν εξειδικευμένο και μεγάλο σε μέγεθος broker, όπως η Howden, ώστε να διασφαλίζεται, όχι μόνον η πλήρης κάλυψη, αλλά και η καλύτερη δυνατή διαχείριση του κινδύνου. Όσο πιο διαδραστική είναι η συνεργασία με την ομάδα που θα αναλάβει την ασφάλιση και τη διαχείριση των κινδύνων ενός έργου, τόσο καλύτερα θα μπορεί ο επενδυτής να κατανοήσει τους όρους, τις προϋποθέσεις και τους αποθετικούς κινδύνους, ώστε τελικά το ασφαλιστήριο συμβόλαιο να ανταποκρίνεται με τρόπο ρεαλιστικό στις ανάγκες του.

Ειδικότερα σήμερα, με δεδομένο τον υψηλό πληθωρισμό, οι ειλικρινείς συζητήσεις σχετικά με τις ασφαλιζόμενες αξίες και τις πιθανότητες ή/και επιπτώσεις μίας ζημιάς, είναι καθοριστικής σημασίας. Όπως είναι και η τακτική επικοινωνία και διαφάνεια, που θα επιτρέψουν την ορθολογικότερη αξιολόγηση του κινδύνου και κατ’ επέκταση τη σωστή τιμολόγηση σε επίπεδο ασφαλίστρων. Εμείς στη Howden, θεωρούμε αναγκαία την έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση των πελατών που μας εμπιστεύονται και είμαστε εδώ για να τους υποστηρίξουμε με τεχνογνωσία στην υιοθέτηση των κατάλληλων καλύψεων και της στρατηγικής πρόληψης, που θα τους επιτρέψει να αναπτυχθούν με ασφάλεια στις σύγχρονες καιρικές και οικονομικές συνθήκες.