Οι εξελίξεις στο πεδίο της εταιρικής υπευθυνότητας και βιώσιμης ανάπτυξης είναι συνεχείς δημιουργώντας νέες προκλήσεις και ευκαιρίες στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κατασκευαστικό τομέα.

Το κανονιστικό πλαίσιο, όπως διαμορφώνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και διεθνώς, καθώς και οι τάσεις της χρηματοπιστωτικής αγοράς αναδεικνύουν την αναγκαιότητα εφαρμογής κριτηρίων που σχετίζονται με το περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση (ESG) και τα καθιστούν σημαντικό και αναγκαίο παράγοντα για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων.

Προκειμένου να ενσωματώσουν επιτυχώς τα κριτήρια ESG, οι εταιρείες του κλάδου των κατασκευών καλούνται να διαμορφώσουν ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικών και διαδικασιών και να προβούν στη γνωστοποίηση των σχετικών πληροφοριών σύμφωνα με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για τις εισηγμένες εταιρίες. Παράλληλα, θα πρέπει να εναρμονίσουν τη δραστηριότητά τους με τις αρχές και τις προτεραιότητες που τίθενται από ευρωπαϊκές και διεθνείς πρωτοβουλίες όπως η Συμφωνία του Παρισίου, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal), οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (SDGs), το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα βιώσιμα χρηματοοικονομικά και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταξινόμησης (EU Taxonomy).

Επιπλέον, οι εταιρείες μπορούν να συμμετέχουν σε κλαδικά εργαλεία αξιολόγησης που βασίζονται στα κριτήρια ESG όπως, επί παραδείγματι, το GRESB, το BREEAM, το LEED αλλά και το WELL, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βελτίωσης της απόδοσής τους, καθώς και την πρόσβασή τους σε νέες χρηματοδοτικές πηγές. Παράλληλα, οι παραπάνω πιστοποιήσεις δίνουν έμφαση σε θέματα διαχείρισης ενέργειας, κυκλικής οικονομίας, ορθής χρήσης φυσικών πόρων και ανακύκλωσης καθώς και προστασίας της ανθρώπινης υγείας, της βιοποικιλότητας και του φυσικού περιβάλλοντος.

«Ταξινομία» για βιώσιμες χρηματοδοτήσεις
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, όπως ορίζονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (Green Deal), και ειδικότερα ο φιλόδοξος στόχος να γίνει η Ευρώπη η πρώτη Κλιματικά Ουδέτερη Ήπειρος έως το 2050, είναι σημαντικό οι επενδύσεις να κατευθύνονται προς βιώσιμες δραστηριότητες, ώστε οι εθνικές οικονομίες, οι επιχειρήσεις και εν γένει οι κοινωνίες μας να είναι πιο ανθεκτικές στις επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή.

Για αυτόν τον λόγο, η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες, δημιούργησε το Πανευρωπαϊκό Σύστημα Ταξινόμησης, ή αλλιώς «ταξινομία» (EU Taxonomy) που αποτελεί μέρος του πλαισίου της ΕΕ για τη βιώσιμη χρηματοδότηση (EU Sustainable Finance). Η Ταξινόμηση παρέχει σε εταιρείες, επενδυτές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής την κατάλληλη ενημέρωση σχετικά με τις οικονομικές δραστηριότητες που μπορούν να θεωρηθούν περιβαλλοντικά βιώσιμες, δημιουργώντας ένα ασφαλές πλαίσιο για τους επενδυτές. Η Ταξινόμηση καθορίζει έξι περιβαλλοντικούς στόχους, προκειμένου μια οικονομική δραστηριότητα να χαρακτηριστεί περιβαλλοντικά βιώσιμη:

  • Μετριασμός της κλιματικής αλλαγής,
  • Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή,
  • Βιώσιμη χρήση και προστασία των υδατικών και των θαλάσσιων πόρων,
  • Μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία,
  • Πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης
  • Προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων.

Στο επίκεντρο τα κτίρια
Παράλληλα, ενισχύοντας την προσπάθεια του κατασκευαστικού τομέα για τη δημιουργία νέων ή ανακαινισμένων κτιρίων που λαμβάνουν υπόψη θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης, η ΕΕ δημιούργησε ένα κοινό πλαίσιο αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις των κτιρίων καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους,  το Level(s).

Σύμφωνα με άρθρο στο περιοδικό του ευρωκοινοβουλίου The Parliament Magazine, το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών ΑΦΘ σε επίπεδο ΕΕ προέρχεται από τα κτίρια ενώ μόνο το 1% από αυτά ανακαινίζεται κάθε χρόνο. Λαμβάνοντας υπόψη τα συγκεκριμένα στοιχεία, μια σημαντική πρωτοβουλία αναπτύχθηκε σε επίπεδο ΕΕ, το “Renovation Wave”, μια στρατηγική με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση του συνόλου των κτιρίων της ΕΕ κυρίως μέσα από την ανακαίνιση των υπαρχόντων κτιρίων. Άλλωστε, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Ursula Von der Leyen, «το Κύμα Ανακαίνισης κτιρίων θα αποτελέσει βασικό πυλώνα του σχεδίου οικονομικής ανάκαμψης της ΕΕ επόμενης γενιάς».

Οι  Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης 2030 του ΟΗΕ αποτελούν την παγκόσμια πυξίδα για τις χώρες, αλλά και όλους τους οικονομικούς τομείς, στην πορεία τους προς τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Ειδικότερα για τον κατασκευαστικό κλάδο, έχουν αναγνωριστεί οι παρακάτω στόχοι στους οποίους έχει τη δυνατότητα να συνεισφέρει σημαντικά:

  • Στόχος 6: καθαρό νερό και αποχέτευση
  • Στόχος 7: φτηνή και καθαρή ενέργεια
  • Στόχος 9 : βιομηχανία,καινοτομία και υποδομές
  • Στόχος 11: βιώσιμες πόλεις και κοινότητες
  • Στόχος 12: υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή
  • Στόχος 13: κλιματική αλλαγή

Παράλληλα, όμως, η θετική συνεισφορά του επεκτείνεται και στους υπόλοιπους στόχους.

Στον δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης
Είναι ευρέως κατανοητό ότι η περίοδος που διανύουμε έχει αλλάξει την προοπτική όλων σε θέματα προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος. Η περίοδος της πανδημίας COVID-19 ανέδειξε την ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων για την προστασία της υγείας των εργαζομένων αλλά και του πλανήτη μιας και όλα τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν τη σύνδεση των πανδημιών με την καταστροφή του περιβάλλοντος. Οι εταιρείες καλούνται να επενδύσουν μεγάλα ποσά για την προσαρμογή των εγκαταστάσεων τους στις νέες απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας, και πιστοποιήσεις όπως οι παραπάνω μπορούν να εξασφαλίσουν μια ομαλή μετάβαση στη μετά-COVID εποχή. Η ίδια ανάγκη υπάρχει όχι μόνο για τα κτίρια γραφείων αλλά και για τις κατοικίες.

Συνοψίζοντας, ο κατασκευαστικός τομέας έχει στη διάθεσή του πληθώρα εργαλείων πιστοποίησης αλλά και χρηματοδοτήσεων που μπορούν να υποστηρίξουν την μετάβαση του σε Πρακτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης, τις οποίες οι εταιρείες οφείλουν να  αξιοποιήσουν ώστε να περάσουν στην επόμενη γενιά ανάπτυξης και βιωσιμότητας.

*Η κυρία Κατερίνα Περίσση είναι Γενική Διευθύντρια, Global Sustain ESG & Sustainability Expert