To λιμάνι της Θεσσαλονίκης είναι ο σημαντικότερος λιμένας της Μακεδονίας, ενώ είναι και ένας από τους σημαντικότερους λιμένες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής του θέσης και των πολύ καλών οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων, είναι το μεγαλύτερο λιμάνι διαμετακομιστικού εμπορίου της Ελλάδας, ενώ εξυπηρετεί τις ανάγκες περίπου 15 εκατ. κατοίκων της διεθνούς ενδοχώρας του. Η συνολική έκταση που καταλαμβάνει είναι 1,5 εκατ. m2, ενώ εκτείνεται σε μήκος 3,5 km. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις του, σε αυτές περιλαμβάνονται 6 προβλήτες, κρηπιδώματα μήκους 6.200 m, με βύθισμα της θάλασσας έμπροσθεν αυτών έως 12 m, καθώς και ανοικτοί και κλειστοί αποθηκευτικοί χώροι συνολικής επιφάνειας 600.000 m2, οι οποίες εξυπηρετούν όλα τα είδη των φορτίων και την επιβατική κίνηση. Επίσης, διαθέτει και εγκαταστάσεις για τη διακίνηση υγρών καυσίμων και συνδέεται με τον διασυνοριακό αγωγό μεταφοράς υγρών καυσίμων, ενώ βρίσκεται κοντά στον διεθνή αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου.

Μέχρι σήμερα, στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης είναι εφικτή η αγκυροβόληση μόνο πλοίων τροφοδοτικών γραμμών, εξαιτίας του μικρού βάθους που έχει ο λιμένας στο δυτικό τμήμα του 6ου προβλήτα (κρηπίδωμα 26), όπου και λειτουργεί ο Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων (Σ.ΕΜΠΟ). Αυτό όμως πρόκειται να αλλάξει με την επέκταση του 6ου προβλήτα, η οποία αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο ώστε να μπορεί το λιμάνι να «υποδέχεται» και πλοία μεγαλύτερου βυθίσματος και χωρητικότητας, τύπου «Super Post New Panamax», ενώ θα αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό ο χώρος για την εναπόθεση κοντέινερ τα οποία θα φορτοκεκφορτώνονται από τα μεγάλα πλοία. Με αυτόν τον τρόπο, ο ΟΛΘ θα τοποθετηθεί στον χάρτη των κύριων γραμμών.

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Η επέκταση της λιμενικής υποδομής του 6ου προβλήτα περιλαμβάνει τουλάχιστον τις εξής εργασίες:

  • Κατασκευή ενός νέου επιπρόσθετου κρηπιδότοιχου, ως ευθεία προέκταση του υπάρχοντος κρηπιδότοιχου 26, μήκους 513 m, εκ των οποίων τα 470 m θα παρέχουν ελάχιστο βάθος 17,7 m από τη Μέση Στάθμη Θαλάσσης (ΜΣΘ), από τα 12 m που είναι σήμερα.
  • Κατασκευή επιπρόσθετου χερσαίας ζώνης, πλάτους 306.5 m, κατά μήκους του νέου πρόσθετου κρηπιδότοιχου.
  • Κατασκευή όλων των συμπληρωματικών έργων υποδομής που απαιτούνται για την πλήρη λειτουργικότητα του νέου κρηπιδότοιχου και της αντίστοιχης χερσαίας ζώνης.

Το εν λόγω έργο αποτελεί το σημαντικότερο μέρος των Υποχρεωτικών Επενδύσεων που έχει αναλάβει η ΟΛΘ Α.Ε., βάσει της Σύμβασης Παραχώρησης με το Ελληνικό Δημόσιο. Ανεξάρτητοι μηχανικοί στο έργο είναι το εταιρικό σχήμα Salfo & Associates, Aecom Limited, Σαμαράς & Συνεργάτες-Σύμβουλοι Μηχανικοί, ενώ Project Manager του έργου είναι η Hill International με τη Rogan and Associates στο ρόλο του μελετητή. Ο κ. Δημήτρης Σαμαράς, Πρόεδρος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες», στάθηκε στην ευκαιρία της ανάπτυξης του λιμένα Θεσσαλονίκης αλλά και στη σημασία του ρόλου του ανεξάρτητου μηχανικού, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης μετά την ιδιωτικοποίησή του έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σ’ έναν από τους πλέον ισχυρούς “παίκτες” στα Βαλκάνια, αλλά και στον παγκόσμιο χάρτη της ναυτιλίας δεδομένης όχι μόνο της πλεονεκτικής γεωγραφικής του θέσης, αλλά και λόγω του Έργου της επέκτασης της λιμενικής υποδομής του 6ου Προβλήτα.

Η “Σαμαράς & Συνεργάτες ΑΕ” συμμετέχει στον ιδιαίτερης σημασίας ρόλο του Ανεξάρτητου Μηχανικού, με παροχή τεχνικών συμβουλευτικών καθηκόντων και υπηρεσιών, ελέγχου της πληρότητας και έγκρισης των μελετών, καθώς και της προόδου και της απόδοσης του Έργου, με το εταιρικό σχήμα “Salfo & Associates”, “Aecom Limited” και “Σαμαράς & Συνεργάτες ΑΕ – Σύμβουλοι Μηχανικοί”, εξετάζοντας και εγκρίνοντας τις μελέτες, διαπιστώνοντας τη συμμόρφωσή τους με τα ισχύοντα πρότυπα και τους νόμους, επιθεωρώντας το Έργο, επιβλέποντας την τήρηση του χρονοδιαγράμματος και του εγκεκριμένου προϋπολογισμού τόσο για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου όσο και του παραχωρησιούχου του Λιμανιού. Ο ρόλος του Ανεξάρτητου Μηχανικού (Independent Engineer) -απαραίτητος σ’ όλα τα έργα παραχώρησης- είναι καταλυτικής σημασίας τόσο για τις μελέτες (η πληρότητα και ορθότητα των οποίων θα αποτελέσει βάση για την ορθή υλοποίηση του Έργου), όσο και για την πιστή τήρηση του χρονοδιαγράμματος και του προϋπολογισμένου κόστους, η διαχείριση, του οποίου συμβάλλει καθοριστικά σε άμεσα και ισχυρά χρηματοοικονομικά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης υψηλής κερδοφορίας, χαμηλών αναγκών κεφαλαίου κίνησης και μηδενικού δανεισμού του Λιμένα».

ΠΡΟΧΩΡΑ Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ – ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΑΠΟ 5 ΣΧΗΜΑΤΑ
Ο διαγωνισμός για την επέκταση του 6ου προβλήτα, ένα έργο προϋπολογισμού 130 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ), ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2019, όποτε και προκηρύχθηκε το 1ο στάδιο, αυτό της προεπιλογής για την ανάδειξη του αναδόχου του έργου. Στις 5 Φεβρουαρίου του 2021 ολοκληρώθηκε και το 2ο στάδιο του διαγωνισμού με την υποβολή δεσμευτικών τεχνικών και οικονομικών προσφορών από προεπιλεγμένους υποψήφιους. Τα επιχειρηματικά σχήματα που κατέθεσαν δεσμευτικές προσφορές, σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου του ΟΛΘ Α.Ε., είναι τα εξής:

1. ARCHIRODON GROUP NV
2. Σύμπραξη INTRAKAT CONSTRUCTIONS SA – INTERCANTIERI VITTADELLO SPA–SALES SPA
3. Κοινοπραξία MYTILINAIOS SA – ROVER MARITIME SL – HDK SA
4. Κοινοπραξία AVAX SA – ETERMAR SA – NV BESIX SA
5. Κοινοπραξία ACCIONA CONSTRUCCION SA – DREDGING INTERNATIONAL NV.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του έργου, οι εργασίες κατασκευής για την επέκταση του 6ου προβλήτα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός 36 μηνών από την έναρξή τους. Αν οι διαδικασίες προχωρήσουν χωρίς να υπάρξουν τυχόν κωλύματα, τότε οι εργασίες για την επέκταση του 6ου προβλήτα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2024.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ
Για τις ανάγκες του παρόντος άρθρου, ήρθαμε σε επικοινωνία με τον κ. Κωνσταντίνο Ζέρβα, Δήμαρχο Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος μίλησε για τα οφέλη της επέκτασης του 6ου προβλήτα για τη Θεσσαλονίκη και το λιμάνι, σε συνδυασμό με το νέο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και το μετρό, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Η ολοκλήρωση αυτών των υποδομών (σ.σ.: επέκταση 6ου προβλήτα, αεροδρόμιο, μετρό) αναβαθμίζει τις δυνατότητες αλλά και τον ρόλο της Θεσσαλονίκης, καθώς την εντάσσει σε νέα δίκτυα ή ενισχύει τη θέση της στα υπάρχοντα. Μέσα από αυτά τα έργα παίρνει σάρκα και οστά το όραμα μιας πόλης που αξιοποιεί στο έπακρο τη γεωγραφική της θέση και με νέα αισιοδοξία σχεδιάζει το μέλλον. Ένα μέλλον που περνά μέσα από την προσέλκυση επενδύσεων, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε τομείς διεθνώς εμπορεύσιμους –τουρισμός, ναυτιλιακά, εξαγωγές, βιομηχανία, καινοτομία και τεχνολογία.

Τη μετατρέπει σε αυτό που ήταν για πολλούς αιώνες, έναν κόμβο με ιδιαίτερη σημασία που ξέφευγε από τα στενά τοπικά όρια. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης μπορεί και πρέπει να μετατραπεί σε πρωταγωνιστή της ανάπτυξης των συνδυασμένων μεταφορών. Η επέκταση του 6ου προβλήτα τριπλασιάζει σχεδόν τη χωρητικότητα σε κοντέινερ και τα υπόλοιπα έργα στον χώρο θα δώσουν τη δυνατότητα εξυπηρέτησης πλοίων μεγαλύτερου μεγέθους και την προσέλκυση κύριων γραμμών. Μια τέτοια εξέλιξη συμπαρασύρει θετικά όλες τις συναφείς δραστηριότητες: logistics, μεταφορές κ.ο.κ.».

Στη σημασία της επέκτασης και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη που απορρέουν από αυτή, τόσο για το ίδιο το λιμάνι της Θεσσαλονίκης όσο και για την οικονομία και την κοινωνία, στάθηκε και ο κ. Αθανάσιος Λιάγκος, Εκτελεστικός Πρόεδρος Δ.Σ. ΟΛΘ Α.Ε. Όπως υπογράμμισε: «Το συγκριτικό πλεονέκτημα του Λιμένα της Θεσσαλονίκης είναι η στρατηγική του θέση καθώς αποτελεί την κύρια θαλάσσια πύλη της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του λιμένα και την εδραίωση του σε κόμβο Συνδυασμένων Μεταφορών για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτελεί η επέκταση του 6ου Προβλήτα.

Η ολοκλήρωση των εργασιών επέκτασης του 6ου Προβλήτα επιτρέπει στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης να αξιοποιήσει στο έπακρο το συγκριτικό του πλεονέκτημα, υπερδιπλασιάζει τη χωρητικότητα του Λιμανιού και του δίνει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί απευθείας πλοία κύριων γραμμών χωρητικότητας έως 24,000 TEUs. Η υλοποίηση της Επέκτασης του 6ου Προβλήτα έχει ποικίλα οφέλη, μεταξύ των οποίων είναι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας του Λιμανιού και η ενίσχυση της θέσης του στην παγκόσμια λιμενική βιομηχανία και τον κλάδο της εφοδιαστικής.

Παράλληλα δημιουργεί ισχυρά πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία καθώς δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας όχι μόνο στο λιμάνι αλλά και σε επιχειρήσεις συνδεδεμένες με τις λιμενικές δραστηριότητες και προσελκύει το ενδιαφέρον εταιρειών παροχής συναφών υπηρεσιών που ενισχύουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα της τοπικής και εθνικής οικονομίας».