Έγιναν κάποια θετικά βήματα προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα Δημόσια Έργα, αλλά παραμένουν κάποια σημεία που πρέπει να τροποποιηθούν άμεσα. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι μεταβατικές διατάξεις του νόμου, που προκαλούν σύγχυση.

Του Μιχαήλ Δακτυλίδη

Με την ψήφιση του νέου νόμου 4782/2021 για τις Δημόσιες Συμβάσεις πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις της Διοικούσας Επιτροπής της ΠΕΔΜΕΔΕ, της Διοικούσας Επιτροπής του Τμήματος Εταιρειών της Ένωσης και της Αντιπροσωπείας προκειμένου τα μέλη να ανταλλάξουν απόψεις πάνω στις διατάξεις του νέου νομοθετικού πλαισίου.

Μία βάση που βοήθησε την παραγωγική αυτή διαδικασία αποτέλεσε και η συνοπτική παρουσίαση των αλλαγών των άρθρων του Ν. 4412/2016, που εκπόνησε ο Νομικός Σύμβουλος της Ένωσης, κ. Ευθύμιος Αναγνωστόπουλος, παρουσιάζοντας τις τροποποιήσεις και τα σημαντικότερα σημεία, όπως εντοπίστηκαν στις πρώτες αναγνώσεις των κειμένων.

ΕΓΙΝΑΝ ΚΑΠΟΙΕΣΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ
Καθώς δεν είναι στα χαρακτηριστικά της Ένωσης και των μελών της ο αρνητισμός και η απαισιοδοξία, τα μέλη προσπάθησαν να βρουν τα θετικά στοιχεία, εντόπισαν ορισμένα και παράλληλα επισήμαναν και σημεία που θα πρέπει να διαλευκανθούν ή τροποποιηθούν. Γενικότερα διατυπώθηκε η άποψη ότι έγιναν κάποια θετικά βήματα προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα Δημόσια Έργα. Πάντα όμως παραμένουμε στη διάθεση του Υπουργείου ελπίζοντας να καλεί έγκαιρα τους παραγωγικούς φορείς να συμμετέχουν στις διαδικασίες βελτίωσης των όρων άσκησης του επαγγέλματός τους και να βοηθούν στον εντοπισμό των πραγματικών προβλημάτων.

ΠΟΙΑ ΒΕΛΤΙΩΘΗΚΑΝ
Ορισμένα θετικά σημεία του νέου νόμου που εντοπίσαμε είναι τα εξής:

  • Για την προσθήκη πρόσθετων όρων των διακηρύξεων απαιτείται προηγούμενη γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου του Υπουργείου Υποδομών. Έτσι τίθεται τροχοπέδη στις Αναθέτουσες Αρχές που προσέθεταν επιπλέον όρους στις διακηρύξεις μειώνοντας τον ανταγωνισμό.
  • Το γεγονός ότι τα μέλη των Επιτροπών δεν κληρώνονται πλέον από το Μητρώο στο οποίο ήταν εγγεγραμμένοι οι τεχνικοί υπάλληλοι όλων των Αναθετουσών Αρχών της χώρας, αλλά οι Επιτροπές ορίζονται από την Αναθέτουσα Αρχή που διεξάγει το διαγωνισμό και στελεχώνονται από τεχνικούς υπαλλήλους που υπηρετούν σε αυτήν. Με αυτόν το τρόπο διευκολύνονται οι συνεδριάσεις και επιταχύνονται οι διαδικασίες.
  • Η επαναφορά του θεσμού της Κατασκευαστικής Κοινοπραξίας.

ΠΟΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ
Κάποια όμως σημεία που πρέπει να διευθετηθούν άμεσα στο νέο νόμο για τις δημόσιες συμβάσεις είναι τα εξής:

  • Ένα αρχικό μειονέκτημα που δημιουργεί σύγχυση είναι οι μεταβατικές διατάξεις του νόμου.

Υπάρχουν τρεις διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης ισχύος των επιμέρους άρθρων και δεν προσδιορίζεται επακριβώς ποιες συμβάσεις αφορούν. Μόνο στα άρθρα που έχουν έναρξη ισχύος την 1η Σεπτεμβρίου 2021 αναφέρεται ότι οι διατάξεις καταλαμβάνουν διαγωνισμούς που θα προκηρυχθούν μετά την ημερομηνία αυτή. Θα έλυνε το πρόβλημα, αν η εφαρμογή όλων των άρθρων άρχιζε την 01.09.2021.

  • Ασυνήθιστα Χαμηλές προσφορές (ΑΧΠ)-Δεν ορίζονται στον νόμο σαφή αντικειμενικά κριτήρια.

Η ΠΕΔΜΕΔΕ έχει καταθέσει στο Υπουργείο πρόταση για την αντιμετώπιση των ΑΧΠ. Καθώς εκκρεμεί η έκδοση απόφασης Υπουργού Υποδομών για τον προσδιορισμό της μεθόδου και των κριτηρίων που μια προσφορά κρίνεται ασυνήθιστα χαμηλή καθώς και του τρόπου σύνδεσης των κριτηρίων αξιολόγησης των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών, αναμένουμε να υιοθετηθεί η πρότασή μας, που βασίζεται άλλωστε σε μοντέλα που ήδη εφαρμόζονται σε άλλες χώρες.

  • Η επίβλεψη των έργων από πιστοποιημένους ιδιώτες (ΙΦΕ) αποτελεί πρόταση από ετών της ΠΕΔΜΕΔΕ και είναι ένα θετικό στοιχείο του νέου Νόμου.

Υπάρχουν όμως σημεία που σαφώς πρέπει να αλλάξουν, αφού δεν είναι λογικό ο Ανάδοχος να υποχρεούται να δηλώνει στην προσφορά του τον ΙΦΕ και η αμοιβή του να βαρύνει αποκλειστικά αυτόν, (τον ανάδοχο), καθώς ο ελέγχων δεν μπορεί να είναι και ελεγχόμενος.

  • Δεν υφίσταται πρόβλεψη στις διατάξεις του νόμου για αναθεώρηση τιμών, ενώ η αύξηση τιμής ορισμένων υλικών είναι ραγδαία.
  • Αρνητικό σημείο του νόμου αποτελεί ο υπολογισμός των εγγυητικών επιστολών επί του προϋπολογισμού του έργου και όχι επί του ποσού της σύμβασης καθώς και η επιβολή πρόσθετων εγγυήσεων.
  • Η άμεση εφαρμογή της υποχρέωσης τήρησης ηλεκτρονικού ημερολογίου έργου χωρίς να έχει προσδιοριστεί το λογισμικό και ο τύπος του ημερολογίου δημιουργεί προβλήματα στους Αναδόχους.

«ΠΑΡΩΝ» ΑΠΟ ΠΕΔΜΕΔΕ ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
Η Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ) δηλώνει, όπως πάντα, πως βρίσκεται στη διάθεση της Πολιτείας, και συγκεκριμένα του Υπουργείου Υποδομών, ελπίζοντας στην άμεση διευθέτηση όσων προβλημάτων και μειονεκτημάτων έχουν ήδη εντοπιστεί μετά την ψήφιση του νέου νόμου 4782/2021, με απώτερο στόχο τη βελτίωση του νομικού πλαισίου που δραστηριοποιούνται τα μέλη της.

*Ο κ. Μιχαήλ Δακτυλίδης είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ)