Εντός του 2021 αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαγωνιστική διαδικασία ενός εμβληματικού έργου της συμπρωτεύουσας, το οποίο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων.

Η Θεσσαλονίκη, με έναν πληθυσμό 1.105.000 κατοίκων, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας μετά την Αθήνα. Δεδομένου του μεγέθους και της σημασίας της ως πόλης, έχει ανακοινωθεί ένα σχέδιο υποδομών που την αφορά και διακρίνεται σε 3 άξονες: το Μετρό της Θεσσαλονίκης, τον ΟΑΣΘ, και τη νέα Ανατολική Εσωτερική Περιφερειακή Οδό, γνωστή και ως «Flyover». Ο τελευταίος άξονας αναμένεται να βοηθήσει στην αποσυμφόρηση της υφιστάμενης Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Οδού, μιας και χιλιάδες αυτοκίνητα χρησιμοποιούν καθημερινά και τα δύο ρεύματά της, τόσο για να εισέλθουν στην πόλη, όσο και για να εξέλθουν από αυτήν.

Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, κ. Κώστας Καραμανλής, και ο Γενικός Γραμματέας Υποδομών, κ. Γιώργος Καραγιάννης, παρουσίασαν στις 26/06/2020 το σχέδιο για τη νέα Ανατολική Περιφερειακή Οδό της Θεσσαλονίκης, δηλαδή το «Flyover». Το εν λόγω έργο είναι ένα από τα μεγαλύτερα που θα γίνουν στην Κεντρική Μακεδονία, τα οποίο αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της.

«ΠΡΑΣΙΝΟ ΦΩΣ» ΑΠΟ ΣΔΙΤ
Το έργο με τίτλο «Αναβάθμιση της Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης» υπάχθηκε τον Ιούλιο του 2020 στον Νόμο περί Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, έπειτα από έγκριση της Διυπουργικής Επιτροπής ΣΔΙΤ. Ο προϋπολογισμός του αγγίζει τα 373.200.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ ο χρονικός του ορίζοντας είναι τα 30 έτη, εκ των οποίων τα 4 έτη αφορούν τη φάση κατασκευής και τα 26 τη φάση λειτουργίας.

Μάλιστα, από τον προηγούμενο Σεπτέμβρη έχουν ξεκινήσει και οι διαδικασίες δημοπράτησης του έργου. Ο διαγωνισμός είναι διεθνής και πραγματοποιείται με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΑΠΟ 5 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ
Οι 5 εταιρείες που εκδήλωσαν ενδιαφέρον είναι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι, τόσο της Ελλάδας, όσο και του εξωτερικού. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τις εταιρείες Άβαξ Α.Ε., ΓΕΚ-Τέρνα Α.Ε., Άκτωρ Παραχωρήσεις Α.Ε., Ιντρακάτ, και την Ένωση Προσώπων «Μυτιληναίος Α.Ε. – Intertoll Europe ZRt».

Η ηλεκτρονική αποσφράγιση των προσφορών των ενδιαφερόμενων εταιρειών από την Επιτροπή Διαγωνισμού πραγματοποιήθηκε την 15η Δεκέμβρη 2020. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, αν δεν υπάρχουν προσφυγές, η Α’ Φάση του διαγωνισμού μπορεί να ολοκληρωθεί εντός 4-6 μηνών για να ακολουθήσει η Β’ Φάση με την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών εντός του Α’ εξαμήνου του 2021. Σε αυτή τη φάση, οριστικοποιείται το ακριβές φυσικό αντικείμενο του έργου και ξεκινά ο ανταγωνιστικός διάλογος με τους τελικούς υποψήφιους αναδόχους, όποτε και θα αξιολογηθεί το ύψος και η προέλευση των κεφαλαίων που θα καταβάλει ο ανάδοχος, πέρα από τη συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου. Σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Καραγιάννη στο 1ο τεύχος του «Construction», η διαγωνιστική διαδικασία, αναλόγως των προσφυγών, αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2021, ώστε να ξεκινήσει η κατασκευή του έργου εντός του 2022.

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΤΟ ΕΡΓΟ
Η κατασκευή του έργου κρίθηκε απαραίτητη για να είναι πιο εύκολη και ασφαλής η πρόσβαση από τη μία άκρη της Θεσσαλονίκης (Ευκαρπία) προς την άλλη (Καλαμαριά), από τις όμορες πόλεις (Σέρρες, Γιαννιτσά, Κιλκίς, Κατερίνη) προς τη Θεσσαλονίκη, αλλά και από και προς σημαντικούς προορισμούς, όπως η ΠΑΘΕ, η Εγνατία Οδός, το αεροδρόμιο «Μακεδονία», και η Χαλκιδική. Επίσης, χάρη στην κατασκευή του έργου αναμένεται να αυξηθεί η κυκλοφοριακή ικανότητα της Ανατολικής Περιφερειακής Οδού, να βελτιωθεί το επίπεδο της οδικής ασφάλειας, και να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις στον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ειδικά η αύξηση της κυκλοφοριακής ικανότητας της Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Οδού, η οποία αποτελείται σήμερα από 3 λωρίδες ανά κατεύθυνση (χωρίς ΛΕΑ), είναι επιτακτική ανάγκη, αν αναλογιστούμε την εξέλιξη της κυκλοφοριακής ζήτησης των τελευταίων χρόνων. Όπως τονίστηκε κατά στην παρουσίαση του «Flyover», το 2010 διέσχιζαν καθημερινά 150.000 οχήματα και τις δύο κατευθύνσεις, ενώ η ωριαία κυκλοφορία στη μία κατεύθυνση ήταν 6.000 οχήματα. Το 2020, τα οχήματα ήταν 120.000 και 5.000, αντίστοιχα, ενώ οι εκτιμώμενοι αριθμοί για το 2030 είναι 220.000 και 7.500 οχήματα. Όπως είναι προφανές, η εκτιμώμενη αύξηση της κυκλοφοριακής ζήτησης θα είναι υπεύθυνη για κυκλοφοριακή συμφόρηση στις ώρες αιχμής το πρωί και το απόγευμα. Η κατασκευή του «Flyover» αναμένεται να εξυπηρετεί 10.000 οχήματα ανά ώρα ανά κατεύθυνση, άρα 20.000 συνολικά.

Όσον αφορά την οδική ασφάλεια, αξίζει να επισημανθεί ότι ο δείκτης τραυματισμών (τραυματίες/1 δισ. οχηματοχιλιόμετρα) στην Ανατολική Εσωτερική Περιφερειακή Οδό είναι 14 φορές μεγαλύτερος απ’ τον αντίστοιχο της Αττικής Οδού, ενώ ο δείκτης θνησιμότητας (νεκροί/1 δισ. οχηματοχιλιόμετρα) είναι 12 φορές μεγαλύτερος. Η κατασκευή του έργου αναμένεται να συμβάλει στην εκτροπή του 25-35% της κυκλοφορίας στο επίπεδο +1 («Flyover»). Έτσι, το έργο θα αυξήσει την οδική ασφάλειας της Περιφερειακής Οδού, λόγω της μείωσης του αριθμού ατυχημάτων.

Αν προσθέσουμε και τα παραπάνω στοιχεία, είναι φανερό ότι με το έργο θα κατασκευαστεί ένας οδικός άξονας υψηλών προδιαγραφών που θα επιτρέπει την ταχεία και ασφαλή παράκαμψη του αστικού ιστού της πόλης της Θεσσαλονίκης, θα συμβάλει στη βελτίωση της κυκλοφοριακής ικανότητας της Περιφερειακής Οδού και των κόμβων της, στον περιορισμό του χρόνου μετακίνησης σε όλα τα τμήματα της οδού, στη σημαντική μείωση των έκτακτων καθυστερήσεων, γεγονός που οδηγεί σε πιο σταθερούς χρόνους μετακίνησης. Τα παραπάνω συνεπάγονται και μείωση των λειτουργικών κόστους των οχημάτων που θα χρησιμοποιούν την Περιφερειακή Οδό, κάτι που οδηγεί σε εξοικονόμηση χρημάτων για τους οδηγούς.

ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, αξίζει να αναφερθεί ότι εξετάστηκαν οι επιπτώσεις στο ακουστικό περιβάλλον, στην ατμόσφαιρα, στη χλωρίδα, και στο Περιαστικό Δάσος, τόσο κατά τη φάση κατασκευής, όσο και τη φάση λειτουργίας του έργου. Μάλιστα, το «Flyover» έχει λάβει την απαραίτητη περιβαλλοντική αδειοδότηση, ενώ το έργο συνολικά συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού ίχνους.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, αντί να επιλέξει τη λύση της διαπλάτυνσης του δρόμου ή της πρόσθετης χάραξης, γεγονός που θα οδηγούσε στη χρήση εκατοντάδων στρεμμάτων γης και δασικής έκτασης, επέλεξε την κατασκευή ενός νέου αυτοκινητόδρομου πάνω από την υφιστάμενη Περιφερειακή Οδό. Το έργο, καταλαμβάνοντας μια στενή λωρίδα δασικής έκτασης 75 στρεμμάτων κατά μήκος της υφιστάμενης οδού, η οποία αντιστοιχεί στο 0.,24% της συνολικής έκτασης του δάσους, δεν προκαλεί κατάτμηση της δασικής έκτασης. Μάλιστα, η στενή αυτή λωρίδα βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του Περιαστικού Δάσους, και όχι στο κέντρο του.

Για να αντισταθμιστεί η απώλεια αυτής της -έστω περιορισμένης- δασικής έκτασης, θα φυτευτούν νέες εκτάσεις πρασίνου, σε θέσεις που θα υποδειχθούν από το αρμόδιο Δασαρχείο, ενώ το Υπουργείο Υποδομών έχει μεριμνήσει για τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων και δράσεων, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η περαιτέρω προστασία του δάσους, τόσο κατά τη φάση κατασκευής όσο και τη φάση λειτουργίας του έργου. Επίσης, στο «Flyover» θα διέρχονται μόνο ελαφρά οχήματα, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση των αέριων ρύπων στην ευρύτερη περιοχή, ενώ προβλέπεται η κατασκευή ηχοπετασμάτων σε πυκνονατοικημένες περιοχές για τη μείωση των επιπέδων θορύβου και ηχορύπανσης.

Η περιβαλλοντική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης θα επιτευχθεί και με τη μείωση του όγκου των κυκλοφορούντων οχημάτων εντός του κέντρου της Θεσσαλονίκης και την αύξηση της μέσης ταχύτητας των οχημάτων που ακολουθούν διαδρομές εκτός κέντρου. Τα παραπάνω δείχνουν ότι η νέα Ανατολική Εσωτερική Περιφερειακή Οδός θα κατασκευαστεί (και θα λειτουργεί) με τέτοιο τρόπο που όχι μόνο δεν θα επιβαρύνει το περιβάλλον, αλλά θα συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού κόστους.

ΠΑΝΩ ΑΠΟ 1.000 ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Πέρα από τα οικονομικά οφέλη για τους οδηγούς που αναφέρθηκαν νωρίτερα, το έργο θα συμβάλει και στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης. Κατά τη φάση κατασκευής του έργου έχει υπολογιστεί ότι θα δημιουργηθούν περισσότερες από 1.000 νέες θέσεις εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι θα μειωθεί το ποσοστό της ανεργίας στην περιοχή, γεγονός που θα συμβάλει στη βελτίωση της οικονομικής θέσης της ευρύτερης περιοχής. Ακόμα, σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών, το «Flyover» θα οδηγήσει στη βελτίωση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος της Βόρειας Ελλάδας, καθώς σήμερα δεν είναι ικανοποιητική η προσβασιμότητα στο Αεροδρομίου «Μακεδονία» και στους τουριστικούς προορισμούς της Χαλκιδικής, ιδίως κατά τις περιόδους αιχμής. Επιπροσθέτως, αναμένεται δραστική μείωση του χρόνου και του κόστους μεταφορών και αύξησης της ανταγωνιστικότητας, ιδίως του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα της οικονομίας του Μητροπολιτικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Ο συνδυασμός των παραπάνω θα οδηγήσει στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης.

Η νέα Ανατολική Εσωτερική Περιφερειακή Οδός είναι ένα εξαιρετικής σημασίας έργο, το οποίο θα έχει κοινωνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Ταυτόχρονα, φιλοδοξεί να γίνει η μεγαλύτερη εναέρια οδός στην Ελλάδα, η οποία θα «δώσει ανάσα» στην υφιστάμενη Περιφερειακή Οδό, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. «Στη Θεσσαλονίκη χρωστάμε. Όλες οι κυβερνήσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Καραμανλής.