Υποδομές: Πρόσω ολοταχώς για μια βιώσιμη ανάπτυξη

Την ώρα που η παγκόσμια κοινότητα προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της εν εξελίξει πανδημίας, πολλοί είναι οι θεσμικοί παράγοντες που κάνουν λόγο ότι ο COVID-19 δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρωπότητας.

 

Αντιπαρέρχονται με στοιχεία και επιχειρήματα πως η κλιματική αλλαγή και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν τον κορυφαίο κίνδυνο που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι κοινωνίες και οικονομίες. Ο χρόνος αντίδρασης δεν είναι απεριόριστος πια… Πώς σχετίζονται όμως οι υποδομές με όλα αυτά;

 

Όπως αναφέρει το World Green Building Council, τα κτίρια και οι κατασκευές αντιπροσωπεύουν περίπου το 39% των παγκόσμιων εκπομπών CO2, ενώ οι λειτουργικές εκπομπές αντιπροσωπεύουν το 22%. Η κατασκευαστική βιομηχανία είναι επίσης υπεύθυνη για το 36% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας. Με τον πληθυσμό να έχει αυξηθεί 30% μέχρι το τέλος του αιώνα, οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις θα χρειάζονται πάντα νέα κτίρια και υποδομές.

 

Ωστόσο, κάτι πρέπει να αλλάξει… Υπάρχουν πλέον εναλλακτικοί, πιο «πράσινοι» τρόποι για να δημιουργήσουμε υποδομές. Με τον όρο βιωσιμότητα περιγράφουμε μια νέα νοοτροπία, με ολιστική προσέγγιση, που διαπερνά όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής δραστηριότητας και καλύπτει τρεις αλληλένδετες πτυχές: περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οικονομικές επιπτώσεις και κοινωνικές επιπτώσεις.

 

Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αφορούν τον σχεδιασμό και την κατασκευή κτιρίων και υποδομών, την απόδοση των χρησιμοποιούμενων υλικών και τη συμπερίληψη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για κατασκευή και λειτουργία. Πολλά είναι τα παραδείγματα που περιλαμβάνουν νέες μορφές ενέργειας. Αναπτύσσονται ραγδαία και μπορούν να ενσωματωθούν σε κτίρια στο πλαίσιο των εκάστοτε αναγκών. Υπάρχει ακόμη και η δυνατότητα για μεγάλα κτίρια να γίνουν «ενεργειακά θετικά» – τροφοδοτώντας στο δίκτυο ενέργεια από ηλιακή ενέργεια ή αιολική ενέργεια.

 

Σημαντικές δράσεις μπορούν να λάβουν χώρα και για παλαιότερα κτίρια που εξακολουθούν να εξαρτώνται από ορυκτά καύσιμα, καθώς υπάρχει η δυνατότητα χρήσης τεχνολογίας αισθητήρων για να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα φωτισμού και κλιματισμού ελαχιστοποιούν τις ενεργειακές απαιτήσεις.

 

Ο θετικός οικονομικός αντίκτυπος «ποσοτικοποιείται» με τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποβλήτων και νερού, επαναχρησιμοποιώντας έτσι τα υποπροϊόντα του κύκλου ζωής ενός κτιρίου. Μεταξύ άλλων, τεχνικές όπως η συλλογή και ανακύκλωση νερού, τα συστήματα φυσικού αερισμού και ανάκτησης θερμότητας μπορούν να μειώσουν τον αντίκτυπο της κατασκευής και της ανάπτυξης στον πλανήτη μας και ειδικότερα στον τομέα των υποδομών.

 

ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ LEVEL(S) ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ    

Το Level(s) αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για τη βιωσιμότητα των κτιρίων. Είναι η τελευταία προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναφορά και αξιολόγηση των επιδόσεων γύρω από τη βιωσιμότητα των κτιρίων, καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.

 

Χρησιμοποιώντας τα στάνταρ που ήδη υπάρχουν, οι σχετικοί δείκτες του νέου θεσμικού πλαισίου παρέχουν, πλέον, μια «κοινή γλώσσα» για τη βιωσιμότητα ενός κτιρίου, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για τη δημιουργία νέων έργων και την διαμόρφωση χαρτοφυλακίων, ή ως βάση για άλλες πρωτοβουλίες: Σχέδια νόμου, πολιτικές ρυθμίσεις και άλλες δράσεις, με γνώμονα την κυκλικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

 

Συνοπτικά, με το νέο πλαίσιο, παρακολουθείται η πρόοδος και η απόδοση σε διάφορα στάδια ενός οικοδομικού έργου, προσφέροντας μια πλήρη εικόνα καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής.

 

ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα πιο «πράσινα»-βιώσιμα κτίρια χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια και υλικά και θεωρούνται πιο «φιλικά» προς ιδιοκτήτες και χρήστες: Μαζί με τις χαμηλότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής, τα βιώσιμα κτίρια έχουν σχετικά χαμηλό κόστος λειτουργίας και μακροπρόθεσμα, πιο πολύτιμες ιδιότητες και χαρακτηριστικά.

 

Όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «τα κτίρια που κατασκευάζουμε και ανακαινίζουμε πρέπει να είναι ανθεκτικά στο μέλλον». Για να απαλλαγούμε από το γνωστό γραμμικό οικονομικό μοντέλο «λήψη, κατασκευή και σπατάλη» και προς ένα κυκλικό μοντέλο αποδοτικό ως προς τους πόρους, η Ευρώπη χρειάζεται ένα βιώσιμο δομημένο περιβάλλον. Ο τομέας των κτιρίων είναι ένας από τους τομείς που καταναλώνουν τους περισσότερους πόρους στην Ευρώπη. Λαμβάνοντας υπόψη τον πλήρη «κύκλο ζωής» ενός κτιρίου, ο κλάδος αντιπροσωπεύει περίπου:

  • το 50% όλων των εκχυλισμένων υλικών,
  • το 50% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας
  • το 1/3 της κατανάλωσης νερού και
  • το 1/3 της παραγωγής αποβλήτων.

 

Στους βασικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η δημιουργία ενός δομημένου περιβάλλοντος στη βάση της κυκλικής οικονομίας, με επίκεντρο ένα αναγεννητικό οικονομικό σύστημα στο οποίο ελαχιστοποιείται η κατανάλωση πόρων και ενέργειας.

 

Το νέο πλαίσιο ενθαρρύνει υποστηρίζει όλα τα συνδεόμενα μέρη – από τα αρχικά στάδια, τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την λειτουργία – με άξονα την κυκλική οικονομία. Επιτρέπει επίσης τη «συγκρισιμότητα» των δεδομένων και των αποτελεσμάτων σε διαφορετικά συστήματα αξιολόγησης επιδόσεων των κτιρίων. Το Level(s) χωρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες, ανάλογα με το αντικείμενο.

Ειδικότερα σε:

  • χρήση πόρων και περιβαλλοντικές επιδόσεις κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής ενός κτιρίου
  • υγεία και άνεση
  • κόστος, αξία και κίνδυνος.

 

Συνοπτικά το θεσμικό πλαίσιο:

  • Ενθαρρύνει τους χρήστες να σκεφτούν ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός κτιρίου, παρέχοντας μια βάση για ποσοτικοποίηση, ανάλυση και κατανόηση του κύκλου ζωής.
  • Εξετάζει μια σειρά από πτυχές της κυκλικότητας, παρέχοντας δείκτες που μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση του τρόπου επέκτασης της χρησιμότητας του κτιρίου (χρήσιμο όσον αφορά τη διάρκεια ζωής και την αξία ενός κτιρίου, και μελλοντικές δυνατότητες ανάκτησης, επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης των υλικών του).
  • Επιτρέπει τη συγκριτική μέτρηση απόδοσης μέσω αθροιστικών αναφορών, συμπεριλαμβανομένων των χαρτοφυλακίων ιδιοκτησίας.
  • Παρέχει ένα πλαίσιο μέτρησης που μπορεί να ενσωματωθεί σε συστήματα αξιολόγησης και πιστοποίησης και πρωτοβουλίες πολιτικής που υποστηρίζουν την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο.

 

Αφορά όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές:

  • Για το στρατηγικό πλάνο (Planning): Δημόσιες αρχές, φορείς χάραξης πολιτικής και προμηθευτές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
  • Για το σχέδιο (Design): Αρχιτέκτονες, σχεδιαστές, μηχανικοί και επιθεωρητές.
  • Για τη χρηματοδότηση (Financing): Πελάτες και επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων ιδιοκτητών ακινήτων και επενδυτών.
  • Για την κατασκευή (Construction): Κατασκευαστικές εταιρείες και εργολάβοι, διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων, διαχειριστές εγκαταστάσεων, καθώς και οικοδόμοι-τεχνικοί.

 

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΡΥΦΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ «ΠΡΑΣΙΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ»;

Όπως σε κάθε δραστηριότητα, έτσι και στον τομέα υποδομών – κατασκευών ελλοχεύουν κίνδυνοι που πρέπει με κάποιο τρόπο να καλυφθούν/προβλεφθούν από την ασφαλιστική βιομηχανία.

 

Το ξύλο ως υλικό διαθέτει πολλά οφέλη καθώς παράγονται χαμηλότερες εκπομπές κατά την παραγωγή και την κατασκευή από τα γνωστά υλικά όπως το σκυρόδεμα ή ο χάλυβας. Παράλληλα, δεν δημιουργείται πρόβλημα όσον αφορά την πυρασφάλεια. Τα πυκνά, συμπιεσμένα δομικά υλικά ξυλείας, όπως το ξύλο CLT, δεν θα αναφλεγούν πλήρως σε μια φωτιά, επιτρέποντας στα κτίρια να διατηρήσουν τη δομική τους ακεραιότητα για αρκετές ώρες.

 

Ωστόσο, σχετική απροθυμία παρατηρείται στον δημόσιο διάλογο για την υιοθέτηση προϊόντων προερχόμενα από το ξύλο υπό το σκεπτικό αν είναι τόσο ασφαλές ή όχι. Στη συζήτηση δεν εμπλέκεται μόνο ο κατασκευαστικός κλάδος αλλά κυρίως η ασφαλιστική αγορά η οποία διατηρεί επιφυλάξεις όσον αφορά την κάλυψη έργων που χρησιμοποιούν υλικά που θεωρούνται ως εν δυνάμει επικίνδυνα.

 

Αυτό αναφέρουν σε πρόσφατα δημοσιεύματά τους βρετανικά μέσα, με αφορμή το σχετικό νομοσχέδιο για την ασφάλεια των κτιρίων, τις ρυθμιστικές αλλαγές και τα πρότυπα ασφαλείας που πρέπει να διέπουν τις υποδομές.

 

Σε κάθε περίπτωση, η ασφαλιστική βιομηχανία προκρίνει με δράσεις και πολιτικές την μετάβαση στην βιώσιμη ανάπτυξη βάσει των δεικτών ESG, σε όλα τα στάδια των εργασιών της. Ένας κίνδυνος μπορεί να εντοπίζεται σε όλες τις φάσεις ενός έργου υποδομών (αστική ευθύνη εργολάβου, αμέλεια, εφοδιαστική αλυσίδα, φυσικές καταστροφές κ.ά.). Η ανάληψή του, ωστόσο, από τον ασφαλιστή βασίζεται στην ιστορικότητα και τις αρχές της αναλογιστικής επιστήμης.

 

ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Μόλις πριν λίγες εβδομάδες εγκρίθηκε το σχέδιο Δράσης για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις από τα αρμόδια Υπουργεία Ανάπτυξης & Επενδύσεων και Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

 

Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (ΠΔΣ) ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως «η διαδικασία με την οποία οι δημόσιες αρχές επιδιώκουν να συνάψουν συμβάσεις για αγαθά, υπηρεσίες και έργα με μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, σε σύγκριση με αγαθά, υπηρεσίες και έργα που επιτελούν την ίδια πρωταρχική λειτουργία τα οποία θα αποτελούσαν το αντικείμενο της σύμβασης υπό άλλες συνθήκες».

 

Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης, η σταδιακή εφαρμογή περιβαλλοντικών κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις αναμένεται να συμβάλλει στα εξής:

  • Στη μείωση του ενεργειακού και οικολογικού αποτυπώματος, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αλλά και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
  • Στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον.
  • Στη συμβολή στην αειφορική και αποδοτικότερη χρήση των φυσικών πόρων και της ενέργειας.
  • Στην προώθηση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.
  • Στην εξοικονόμηση δημοσίων πόρων, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος του κύκλου ζωής.
  • Στην τόνωση της ζήτησης των δευτερογενών υλικών, ενισχύοντας την εγχώρια επιχειρηματικότητα, τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες, τις υπηρεσίες επισκευής και επαναχρησιμοποίησης, καθώς και το κυκλικό πρότυπο παραγωγής και κατανάλωσης αντί του γραμμικού.
  • Στην ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης για τα θέματα της προστασίας του περιβάλλοντος, στην αναπαραγωγή και επέκταση του μοντέλου προμηθειών και στον ιδιωτικό τομέα.

 

Η ΜΕΤΑ – COVID ΕΠΟΧΗ ΠΡΟΚΡΙΝΕΙ ΤΗΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Σημαντικό ρόλο προς την επίσπευση των διαδικασιών για ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης έχει, μεταξύ άλλων, και η πανδημία. Οι προσπάθειες που συντελούνται με στόχο να ανακάμψουν άμεσα οι οικονομίες από το «υφεσιακό σπιράλ» που έχουν περιέλθει μεταφράζονται σε πακτωλό χρημάτων με προγράμματα στήριξης και ανάκαμψης.

 

Η Ε.Ε. ανακοίνωσε τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης μέσω του οποίου θα διαθέσει 750 δισ. ευρώ, προκειμένου να στηρίξει τα σχέδια ανάκαμψης των κρατών-μελών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που έχουν βιώσει μια μακρά περίοδο ύφεσης και εξακολουθούν να εξαρτώνται από τον άνθρακα, ο κορoνοϊός ίσως αποδειχθεί ο καταλύτης που απαιτείται για την ένταξη της βιωσιμότητας σε ένα νέο αειφόρο μοντέλο ανάπτυξης.

 

Για να είναι επιτυχές αυτό το νέο μοντέλο στην Ελλάδα, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε τομείς όπως οι βιώσιμες πόλεις, η κυκλική οικονομία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η καθαρή γαλάζια ανάπτυξη, ο οικοτουρισμός, η βελτίωση της γεωργικής τεχνολογίας και τα έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή σε ολόκληρη τη χώρα.

 

Σύμφωνα με τα πλάνα που έχουν καταρτισθεί, ένας σημαντικός αριθμός δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων εντάσσεται στον πράσινο πυλώνα των χρηματοδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Χαρακτηριστικά, ο ένας από τους 4 βασικούς πυλώνες με συμμετοχή 38% από τα κεφάλαια των 32 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης για την Ελλάδα αποτελεί η Πράσινη Μετάβαση. Ενδεικτικά, παρακάτω βασικοί άξονες με μεγάλα έργα που αλλάζουν το τοπίο -και- στις υποδομές:

 

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΝΕΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΦΙΛΙΚΟ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

  • Διασύνδεση της Κρήτης και των Κυκλάδων με το δίκτυο μετάδοσης ηλεκτρικής ενέργειας της ηπειρωτικής χώρας
  • Απλοποίηση διαδικασιών αδειοδότησης για ΑΠΕ
  • Ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας και χωροταξική μεταρρύθμιση
  • Εκτενές πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων
  • Υλοποίηση της μεταρρύθμισης του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού

 

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΕΝΑ ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΩΣΙΜΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

  • Υποδομές για εγκατάσταση και λειτουργία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
  • Θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης
  • Αειφόρος χρήση των πόρων, ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και διατήρηση της βιοποικιλότητας
  • Ενίσχυση των υποδομών προστασίας από φυσικές καταστροφές
  • Προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας.

Η πανδημία «προσεδάφισε» τον κλάδο διαχείρισης ακινήτων

VITAEL A.E.: ΔΙΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΟ ΣΕ ΝΕΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Κρίσιμο σημείο για τον CEO της VITAEL, Μιχάλη Βλασερό, ο εκσυγχρονισμός του πολεοδομικού πλαισίου. Εστιάζει σε τομείς που προσελκύουν ξένες επενδύσεις. Στόχος η ανάπτυξη και η είσοδός της σε νέες δραστηριότητες.

 

Για τις συνέπειες της πανδημίας στη VITAEL, αλλά και πώς η πανδημία επηρέασε τον κλάδο, τονίζει πως ο COVID-19 διατάραξε τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό κλάδο. Προσθέτει πως σε κάθε περίοδο κρίσης δημιουργείται πάντα μια ευκαιρία εισόδου στην αγορά για νέες εταιρείες που εκμεταλλεύονται τις νέες συνθήκες, τη στιγμή που υφιστάμενες εταιρείες ατονούν ή αποχωρούν έχοντας βαρίδια που δεν μπορούν να διαχειριστούν.

 

Η εταιρεία έχει αναλάβει την κατεδάφιση του κτιρίου του κινηματογράφου ODEON και την κατασκευή μεταλλικού σκελετού στη Λεωφ. Συγγρού 111, με σκοπό την ανέγερση Ξενοδοχείου 5 αστέρων σε συνεργασία με τη Hines. Επίσης ανέλαβε την ανακατασκευή του Σαρόγλειου Μεγάρου στην Πλατεία Ομονοίας για τη μετατροπή του σε Ξενοδοχείο 3 αστέρων.

 

Ο κλάδος των ξενοδοχείων επεκτείνεται ιδιαίτερα, καθώς καινούργιες επενδύσεις καταφτάνουν συνεχώς τόσο στην Αθήνα όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα παρά το γεγονός ότι η πανδημία έπληξε ιδιαίτερα τον τουρισμό.

 

Αναφερόμενος σε μείζονα ζητήματα, όπως είναι το επιχειρηματικό περιβάλλον και ο ρόλος του θεσμικού και του πολεοδομικού πλαισίου, απαντά πως η οικονομία αναπτύσσεται όχι με πολιτική επιδομάτων στους πολλούς αλλά με ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και μόνο, συμπληρώνοντας ότι ο εκσυγχρονισμός του πολεοδομικού πλαισίου με εστίαση στους τομείς που θα φέρουν ξένα κεφάλαια στην χώρα, είναι επιτακτικός. Με αυτό τον τρόπο προσθέτει θα ενισχυθεί και θα επιταχυνθεί η νόμιμη οικοδομική δραστηριότητα.

 

Στο καίριο ζήτημα των πτωχεύσεων και αφερεγγυοτήτων που πλήττει το τελευταίο διάστημα τις επιχειρήσεις, διευκρινίζει ότι ο φόβος της αφερεγγυότητας στην αγορά είναι αναπόφευκτος, εν μέσω πανδημίας. Ωστόσο, ο ίδιος βλέπει με αισιοδοξία το γεγονός ότι οι ξένοι επενδυτές δεν έχουν αναβάλει ή αναστείλει τη δραστηριότητά τους στον χώρο ενδιαφέροντός τους. Η αγορά θα ανακάμψει πλήρως μετά το τέλος της επόμενης τουριστικής περιόδου, τονίζει.

 

Η εταιρεία στοχεύει σε blue chip εταιρικούς πελάτες ώστε να μειώσει τις πιθανότητες αθέτησης των συμφωνημένων. Άλλωστε, προσθέτει, οι εταιρείες κλείνουν από προβληματικό cashflow και όχι από κερδοφορία συνήθως.

 

«Είμαστε εταιρεία “hands on” με ευέλικτη εταιρική οργάνωση. Όλοι στην εταιρεία λειτουργούν ως “multitaskers” και φυσικά είμαστε απολύτως προσηλωμένοι στην ικανοποίηση του πελάτη». Μιλώντας για τις μεγάλες εταιρείες και τις επιδόσεις τους στην αγορά, τονίζει ότι αυτές κλονίζονται ευκολότερα σε περιόδους κρίσης, δεδομένου ότι είναι αρκετά δυσκίνητες στο να προσαρμόσουν το παραγωγικό τους μοντέλο και τα λειτουργικά τους κόστη στις νέες συνθήκες της αγοράς. Αντιθέτως, προσθέτει, «στα έργα ενδιαφέροντός μας παραμένουμε σταθερά πιο ανταγωνιστικοί από τις μεγάλες εταιρείες».

 

Δηλώνει αισιοδοξία για το μέλλον, ενώ σε ό,τι αφορά τους στόχος της VITAEL πληροφορεί ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η μεγέθυνση των δραστηριοτήτων και ο εμπλουτισμός του πελατολογίου της. Παράλληλα διερευνώνται νέες δραστηριότητες στον κλάδο των κατασκευών και του Real Estate Development γενικότερα για τις οποίες θα ανακοινώσει προσεχώς.

 

ΑΝΑΔΟΜΩ GROUP OF COMPANIES: ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ REAL ESTATE ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ

Ώθηση και ανάπτυξη στο real estate θα δώσουν τα έργα αστικής ανάπλασης, καθώς θα βοηθήσουν τις τοπικές κοινωνίες, διαβλέπει ο CEO της ΑΝΑΔΟΜΩ Group of Companies, Νίκος Κωνσταντινίδης. Η πανδημία, υπογραμμίζει ο κ. Νίκος Κωνσταντινίδης, ανέβαλε ή και ανέστειλε επ’ αόριστον πολλά τεχνικά έργα κυρίως από ξένους επενδυτές. Αυτό λειτουργεί συσωρευτικά όμως σε έναν κλάδο που δεν ανέκαμψε όπως πολλοί άλλοι και κυρίως σε μια κρίση του τεχνικού κλάδου που ξεκίνησε αρκετά χρόνια πριν την γενικότερη οικονομική, συμπληρώνει.

 

Αναφερόμενος στην έκβαση των μεγάλων έργων, τονίζει: «Θα σας αναφέρω κάποια που έχουν έναν συμβολισμό για τον όμιλο ΑΝΑΔΟΜΩ, όπως τα αρχιτεκτονικά τελειώματα στους σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης, επίσης καταστήματα f&b του ομίλου Christopher σε αεροδρόμια νησιών όπως η Ρόδος και η Μύκονος, αρκετά ξενοδοχεία στη νότια Ελλάδα της Hotelbrain. Αλλά τα έργα που με γοητεύουν περισσότερο ακόμα είναι οι μετατροπές παλαιών βιομηχανικών κουφαριών εντός του αστικού ιστού σε σύγχρονες κατοικίες».

 

Εκτιμά ότι το real estate έχει ακόμα ευκαιρίες για επενδυτές, και κυρίως μέσα από το urban development γιατί θα βοηθήσει και την κάθε τοπική οικονομία, άρα πρέπει στηρίξει και να στηριχτεί από δράσεις της πολιτείας τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο.

 

Αξιολογώντας το επιχειρηματικό, θεσμικό και πολεοδομικό περιβάλλον, ο κ. Κωνσταντινίδης αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει άλματα αλλά κρίνει πως χρειάζεται δουλειά, κυρίως σε τοπικό επίπεδο επιτροπών και συμβουλίων.

 

Για το επιχειρηματικό και θεσμικό περιβάλλον, υπενθυμίζει ότι τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν τροποποιηθεί ο ΦΠΑ και ο συντελεστής φορολογίας για τις επιχειρήσεις περισσότερο από δέκα φόρες, σχολιάζοντας: «Μιλάω γι’ αυτό το χρονικό διάστημα γιατί συνήθως ένα business plan έχει ως αναφορά τα πέντε έτη.

 

Πείτε μου εσείς πώς ένας επιχειρηματίας μπορεί να κάνει ασφαλή προϋπολογισμό για τα επόμενα πέντε χρόνια και να επενδύσει; Αυτός είναι ο λόγος που διστάζουν και ξένα funds να έρθουν στην χώρα , όχι τόσο οι υψηλοί φόροι και οι μεγάλοι ασφαλιστικοί συντελεστές όσο ότι είναι αδύνατο να κάνεις ένα ασφαλές business plan σε ένα τόσο ασταθές οικονομικό περιβάλλον».

 

Υπάρχουν, τονίζει, περιπτώσεις αφερεγγυότητας στην αγορά, παραθέτοντας τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου, που λέει ότι δεν επιβιώνει ούτε ο πιο δυνατός ούτε ο πιο έξυπνος, αλλά αυτός που προσαρμόζεται στο περιβάλλον.

 

Δεν βλέπει ανταγωνιστές, αλλά συνεργάτες. «Εμείς πιστεύουμε στις συνέργειες, οπότε τους μεγάλους ομίλους τούς βλέπουμε σαν συνεργάτες, έχουμε ένα μοναδικό μοντέλο ανάπτυξης για τα ελληνικά δεδομένα που βασίζεται στην καθετοποίηση, δηλαδή σε υπηρεσίες one stop μελέτη-άδεια-κατασκευή και μάλιστα κατασκευή με inhouse συνεργεία».

 

Το όραμα του κ. Κωνσταντινίδη για τον όμιλό του είναι να μπορεί να δημιουργεί το αύριο στην καλύτερη δυνατή εκδοχή του. Για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να αναπτυχθούν εργαλεία που θα βελτιώσουν την ταχύτητα και την ποιότητα. Αυτές οι δύο παράμετροι στον τεχνικό κλάδο έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο. Στοχεύει στην εξέλιξη, «να γίνουμε καλύτεροι σ’ αυτό που κάνουμε και να μπούμε πιο δυναμικά σε ιδιαίτερα έργα, και από άποψη τεχνολογίας της κατασκευής αλλά και αισθητικής», εκτιμώντας ότι έχει να δώσει οικονομικές λύσεις σε designers αλλά και ιδιοκτήτες.

 

ORILINA PROPERTIES REIC S.A.: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΜΥΝΑΣ ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ

Ως ένα εργαλείο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου, προσφέροντας χαμηλή συσχέτιση με μετοχές και ομόλογα και έχοντας ωφέλιμη ζωή μεγαλύτερη των άλλων αντίστοιχων περιουσιακών στοιχείων, χαρακτηρίζονται τα ακίνητα, σύμφωνα με τον CEO της Orilina Properties REIC S.A., Μάριο Αποστολλίνα.

 

«Δεν προέκυψε κάποια ιδιαίτερη μετατόπιση στρατηγικής, καθώς ήδη κινούμασταν προσεκτικά και σε σχετικά ασφαλείς τομείς. Παραδείγματος χάριν, ακολουθούσαμε μια συνειδητή επιλογή συντηρητικότερης αξιολόγησης τουριστικών ακινήτων, σε σχέση με άλλους επιθετικότερους αγοραστές, σκεπτόμενοι την επίπτωση απευκταίων καταστάσεων, σε ταμειακές ροές και αποτιμήσεις», δηλώνει ο κ. Μάριος Αποστολλίνας, αναφερόμενος στην επενδυτική στρατηγική της εταιρείας.

 

Υπογραμμίζει ότι τα εμπορικά καταστήματα, πλην υπεραγορών τροφίμων, απομακρύνονται κι άλλο από το επενδυτικό κάδρο της εταιρείας. Πλέον, διακρίνεται ένα χάσμα μεταξύ ζητούμενων και προσφερόμενων τιμών ενοικίασης καταστημάτων, με αποτέλεσμα να καθίσταται προβληματικός ο προσδιορισμός του αγοραίου μισθώματος.

 

Στο επίμαχο θέμα των κινδύνων που ενέχουν οι τοποθετήσεις σε ακίνητα εστιάζει σε δυο θέματα: τους κινδύνους πληθωρισμού και συντριπτικής απώλειας περιουσίας. Αναφορικά με το πρώτο, εξαιτίας των αναπροσαρμογών ενοικίων με βάση τουλάχιστον -συνήθως- τον ΔΤΚ, σε πληθωριστικές εκρήξεις ο ιδιοκτήτης καλύπτεται καλύτερα από ό,τι με άλλα επενδυτικά προϊόντα. Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ο ίδιος, είθισται να υφίσταται ρήτρα μηδενικής μεταβολής μισθώματος σε περιπτώσεις αποπληθωρισμού.

 

Οι επενδύσεις σε ακίνητα σε γενικές γραμμές αποτελούν μια αμυντικότερη τοποθέτηση, σε σύγκριση με άλλες επιλογές. Συμβουλεύει ότι κατά την εξέταση κάθε project ο επενδυτής πρέπει να αναρωτιέται ποιο θα είναι το downside risk ή και το worst-case scenario. Ένα απλοποιημένο παράδειγμα, στη ναυτιλία, παρατηρούνται σε ακραίες περιστάσεις ακόμη και καινούργια καράβια να πωλούνται για διάλυση, ως σκραπ βάσει βάρους, κατά τη διάρκεια άτυχων οικονομικών συγκυριών.

 

Στα ακίνητα, όμως, υπάρχει εσαεί η λεγόμενη υπολειμματική αξία του οικοπέδου, προσδιοριζόμενη μέσα από μια ανάλυση βέλτιστης χρήσης, και μάλιστα ο ιδιοκτήτης μπορεί να προσδώσει αξία σε υφιστάμενα κτίσματα, στρεφόμενος σε εναλλακτικές χρήσεις. Σημειωτέον ότι τα ακίνητα χαρακτηρίζονται από ωφέλιμη ζωή πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη άλλων assets. Ανήκουν εξάλλου στην κατηγορία των «real assets», στην οποία εντάσσονται και τα πολύτιμα μέταλλα, λειτουργώντας ως ένα εργαλείο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου, προσφέροντας χαμηλή συσχέτιση με μετοχές και ομόλογα.

 

Στην ερώτηση αν έχει η εταιρεία χαρτοφυλάκια υπό τη διαχείριση τρίτων και αν συνεργάζεται με Επαγγελματικά Συνταξιοδοτικά Ταμεία, τα οποία Ταμεία τοποθετούνται σε κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων χαμηλού ρίσκου, στοχεύοντας σε σταθερές μακροπρόθεσμες αποδόσεις, διευκρινίζει πως όχι στην παρούσα φάση, προσθέτοντας πως οι ΑΕΕΑΠ αποτελούν, εκ φύσεως, ένα άριστο μέσο για την κατηγορία θεσμικών επενδυτών που αναφέρθηκαν, λόγω -ενδεικτικά- των σταθερών, αφορολόγητων μερισμάτων και της ασφάλειας που η νομοθεσία ΑΕΕΑΠ προσφέρει.

 

Αν κοιτάξει κανείς το exposure των ασφαλιστικών ταμείων σε REIΤs στο εξωτερικό, θα καταλάβει πως η Ελλάδα υστερεί για μια σειρά από αιτίες, όπως έλλειψη ικανής χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης, διασποράς και εμπορευσιμότητας μετοχών. Με την αναμενόμενη εισαγωγή περισσότερων ΑΕΕΑΠ στο χρηματιστήριο Αθηνών, η κατάσταση θα αλλάξει.

 

Κρίσιμες αποφάσεις θα κληθεί να λάβει η Orillina στο 2021. Αναφέρει: «Στρατηγικά, η κρισιμότερη απόφαση που θα κληθούμε να λάβουμε είναι αυτή ενός ενδεχόμενου IPO. Πρόκειται για ένα βήμα που ίσως υλοποιηθεί προς το τέλος του έτους. Επενδυτικά, πιθανή είναι η ενδυνάμωση του χαρτοφυλακίου μας με τη δέουσα επιμέλεια που οι περιστάσεις υπαγορεύουν, εστιάζοντας σε αυτοτελή, Grade A ακίνητα». Τέλος, για την Orillina, οι περιοχές που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον της είναι η Αττική και Θεσσαλονίκη, ενώ η μέση απόδοση του επενδυτικού χαρτοφυλακίου της σημειώνει ότι με βάση τις εκτιμηθείσες αξίες από ορκωτούς εκτιμητές η μέση απόδοση διαμορφώνεται στο 7,1%.

 

MINT: ΑΝΑΔΙΑΤΑΞΗ ΜΕΡΙΔΙΩΝ ΣΤΙΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ

Η εταιρεία διαχειρίζεται αποκλειστικά πάνω από 300 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα, φιλοξενώντας 14.000 επισκέπτες σε ετήσια βάση. Ο CEO Νάσος Γαβαλάς, που είναι και πρόεδρος του νεοσύστατου Συνδέσμου Ελληνικών Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, μιλάει για τις προοπτικές του κλάδου του bnb στη μετά-COVID εποχή.

 

Η αλήθεια, τονίζει, είναι ότι η πανδημία προσγείωσε απότομα πληρότητες, έσοδα και καταχωρίσεις όσον αφορά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, κυρίως λόγω της μεγάλης πτώσης που παρουσίασαν οι τουριστικές αφίξεις από το εξωτερικό. Παρ’ όλα αυτά, η πτώση στις πληρότητες μεταξύ 2019 και 2020 κυμαίνεται γύρω στο 30%, απαντά ο κ. Νάσος Γαβαλάς ερωτώμενος για το ποσοστό της απόκλισης του κλάδου μεταξύ 2020-2019.

 

Όσον αφορά τις προοπτικές για το 2021, τονίζει ότι σημαντικό ρόλο θα παίξει ο ομαλός εμβολιασμός του πληθυσμού ώστε από την άνοιξη να μιλάμε για πλήρη ελεύθερη μετακίνηση των ταξιδιωτών και μια νέα πραγματικότητα στον τουρισμό. Για όσους έχουν παραμείνει στον χώρο θεωρεί πως οι προοπτικές για το 2021 είναι εξαιρετικά θετικές, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι η κρίση έφερε κάποιες μαζικές αποχωρήσεις στον κλάδο, κυρίως των μεμονωμένων ιδιοκτητών ακινήτων.

 

Κατ’ ουσία ο ιδιοκτήτης παραδίδει στην αρχή το κλειδί του ακινήτου στη MINT και μετά ασχολείται μόνο με τα έσοδα από τις κρατήσεις. Η MINT αναλαμβάνει να προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πακέτο υπηρεσιών προς τους πελάτες της, κάτι που την καθιστά πρωτοπόρο στον κλάδο. Επιπλέον, παρέχει και υπηρεσίες υποδοχής και εξυπηρέτησης των επισκεπτών αλλά και επαγγελματικό καθαρισμό των ακινήτων.

 

Διευκρινίζει ότι οι πελάτες της MINT προέρχονται από όλους τους κλάδους της οικονομίας, με μια μεγάλη μερίδα πελατών να προέρχεται από τη μεσαία τάξη, με συνηθέστερο να αξιοποιούν ακίνητά τους που «κάθονταν» για χρόνια. Πλέον, επισημαίνει, διαφαίνεται μία τάση για τα λεγόμενα επενδυτικά ακίνητα, ιδιώτες δηλαδή και εταιρείες που έχουν πολλά ακίνητα στο χαρτοφυλάκιό τους, να στρέφονται στην ανακαίνιση.

 

Οι στόχοι της MINT για το 2021 περιλαμβάνουν περαιτέρω επέκταση και άνοιγμα νέων αγορών, παράλληλα περαιτέρω ενίσχυση των υπό διαχείριση ακινήτων στις υπάρχουσες αγορές ώστε να έχει τη δυνατότητα να προσφέρει περισσότερες επιλογές διαμονής, σε επισκέπτες αναψυχής και επαγγελματικού τουρισμού.

 

Έμφαση δίνει στις μεσοχρόνιες κρατήσεις, παρατηρώντας ότι υπάρχει μία τάση -κυρίως τους χειμερινούς μήνες- για «μεσοχρόνιες» κρατήσεις, από επαγγελματίες και εταιρείες, λέγοντας ότι η MINT μπορεί να προσφέρει τα ακίνητα με τις απαραίτητες υποδομές ώστε να υποστηρίξει την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση στην αγορά για τέτοιου είδους πελάτες – επισκέπτες.

 

«Το real estate έχει ακόμα ευκαιρίες για επενδυτές, και κυρίως μέσα από το urban development γιατί θα βοηθήσει και την κάθε τοπική οικονομία, άρα πρέπει στηρίξει και να στηριχτεί από δράσεις της πολιτείας τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο».

ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΑΝΑΔΟΜΩ

 

«Οι στόχοι για το 2021 περιλαμβάνουν περαιτέρω ενίσχυση των υπό διαχείριση ακινήτων στις υπάρχουσες αγορές ώστε να έχει τη δυνατότητα να προσφέρει σε περισσότερες επιλογές διαμονής, σε επισκέπτες αναψυχής και επαγγελματικού τουρισμού».

ΝΑΣΟΣ ΓΑΒΑΛΑΣ, ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΜΙΝΤ

 

«H κρισιμότερη απόφαση που θα κληθούμε να λάβουμε είναι αυτή ενός ενδεχόμενου IPO. Πρόκειται για ένα βήμα που ίσως υλοποιηθεί προς το τέλος του έτους. Επενδυτικά, πιθανή είναι η ενδυνάμωση του χαρτοφυλακίου μας με τη δέουσα επιμέλεια που οι περιστάσεις υπαγορεύουν».

ΜΑΡΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΛΙΝΑΣ, ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ORILINA PROPERTIES

 

«Είμαστε εταιρεία “hands on” με ευέλικτη εταιρική οργάνωση. Όλοι στην εταιρεία λειτουργούν ως “multitaskers” και φυσικά είμαστε απολύτως προσηλωμένοι στην ικανοποίηση του πελάτη».

ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΛΑΣΕΡΟΣ, ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, VITAEL

Εποχή των «έξυπνων κατασκευών» το 2021: Πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες βελτιώνουν την αγορά των υποδομών

Ποιές είναι οι τεχνολογίες που απευθύνονται στην κατασκευαστική αγορά, ποια τα οφέλη που κομίζουν. Η τεχνολογία ΒΙΜ δεν είναι η μόνη καινοτομία που «μεταμορφώνει» τη βιομηχανία υποδομών.

 

Οι πρόσφατες προκλήσεις που δημιούργησε η πανδημία του κορονοϊού στην εφοδιαστική αλυσίδα αύξησαν, σε διεθνές επίπεδο, τα κόστη για τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα, υποχρεώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις εταιρείες να αναζητήσουν πιο αποδοτικούς τρόπους για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των τεχνικών έργων.

 

Ορισμένες από τις ψηφιακές τεχνολογίες που έχουν αναδειχθεί και μπορούν να βοηθήσουν την αγορά να αντεπεξέλθει στη νέα πραγματικότητα είναι: η τεχνολογία ΒΙΜ, οι αρθρωτές κατασκευές, τα big data, η επαυξημένη πραγματικότητα, το Διαδίκτυο των Πραγμάτων, καθώς και η ρομποτική. Το σημαντικό στοιχείο αυτών των τεχνολογιών είναι ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποσπασματικά ή και σε συνδυασμό, για ακόμη πιο βελτιωμένα αποτελέσματα στην πράξη.

 

Προκειμένου να συμβαδίσει με την αυξανόμενη ζήτηση, ο κατασκευαστικός κλάδος ανά τον κόσμο συνειδητοποίησε πως δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στον 2D σχεδιασμό, καθώς η συγκεκριμένη τεχνολογία ενδέχεται να βρίθει ανακριβειών με συνακόλουθα προβλήματα στην παράδοση των τελικών έργων. Από την άλλη, οι τεχνολογίες των Virtual Twins και του 3D modelling μπορούν να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των εργασιών και να επιταχύνουν τις εργασίες. Μια εικονική αναπαράσταση των εργασιών που θα εκτελεστούν στο εργοτάξιο εγγυάται την πρόβλεψη αστοχιών προτού ακόμα ξεκινήσουν οι εργασίες.

 

Αυτοί οι κίνδυνοι, λοιπόν, μπορούν να διορθωθούν ή να μετριαστούν πριν ξεκινήσει η κατασκευή, αποφεύγοντας τις δαπανηρές καθυστερήσεις. Οι τεχνολογίες 3D μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάθε βήμα του κύκλου ζωής ενός έργου – από τον σχεδιασμό και την κατασκευή, έως τις εργασίες και τη συντήρηση.

 

ΌΛΕΣ ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ, ΑΝΑ ΠΑΣΑ ΣΤΙΓΜΗ

Η τεχνολογία Building information modelling (BIM) δημιουργεί ένα ψηφιακό πρωτότυπο ενός πραγματικού έργου πριν από την κατασκευή του. Αυτό επιτρέπει την ενοποίηση πληροφοριών σχετικά με τη σχεδίαση, την προσομοίωση, τη διαχείριση έργων και τη λειτουργικότητα κατασκευής.

 

Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη -σχεδιαστές, εργολάβοι, προμηθευτές κ.λπ.- μπορούν να έχουν πρόσβαση στην τελευταία ενημέρωση του έργου σε 3D, επιτρέποντας ταχύτερη λήψη αποφάσεων μεταξύ όλων των συμμετεχόντων που συνεργάζονται σε ένα μόνο έργο.

 

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ «ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΔΙΔΥΜΩΝ»

Η τεχνολογία των «ψηφιακών διδύμων» (digital twins) είναι η επανάσταση στον ψηφιακό μετασχηματισμό και θεωρείται ως μια ανατρεπτική (disruptive) τεχνολογία. Σύμφωνα με την ιδέα των digital twins, για κάθε έμβια ή μη έμβια ύπαρξη/οντότητα, (physical object) δημιουργείται ένα ψηφιακό «αντίγραφο», το ψηφιακό δίδυμό του. Έτσι, για οτιδήποτε, π.χ. για άτομα, προϊόντα, συστήματα, μηχανές κ.λπ., επιχειρείται η σύνδεση του φυσικού μοντέλου λειτουργίας με το υπολογιστικό μοντέλο στο εικονικό περιβάλλον. Η σύνδεση αυτή πραγματοποιείται με την παραγωγή και χρήση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο (real-time data).

 

Στο υπολογιστικό περιβάλλον του κυβερνοχώρου (virtual cyber-space), το οποίο μπορεί να φιλοξενείται π.χ. σε ένα data server, συγκεντρώνονται ετερογενείς πληροφορίες που αφορούν το φυσικό αντικείμενο. Σ’ αυτές συγκαταλέγονται λεπτομέρειες για τα στοιχεία αλλά και για τη δυναμική του αντικειμένου, πληροφορίες από το περιβάλλον του αντικειμένου, όπως επίσης και πληροφορίες σχετικά με τις εμπειρίες άλλων οντοτήτων από το μελετώμενο φυσικό αντικείμενο (επί παραδείγματι, εμπειρίες χειριστών κατά την παραγωγή, εμπειρίες τελικών χρηστών κ.λπ.)

 

ΑΡΘΡΩΤΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΠΟΥ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΝ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΠΟΡΟΥΣ

Η αρθρωτή κατασκευή (modular construction) είναι μια βέλτιστη πρακτική για την κατασκευαστική βιομηχανία καθώς περιλαμβάνει την κατασκευή τμημάτων εκτός του εργοταξίου και στη συνέχεια την παράδοσή τους στο εργοτάξιο. Παράλληλα με αυτήν τη μεθοδολογία, το BIM χρησιμοποιείται επίσης για τη διασφάλιση της καταλληλότητας της τοποθεσίας και των απαιτήσεων σχεδιασμού. Η αρθρωτή κατασκευή επιτρέπει στους τους εργολάβους να παραδίδουν τα έργα σε λιγότερο χρόνο και μικρότερα κόστη, μειώνοντας τη διάρκεια του χρονοδιαγράμματος κατασκευής που προσεγγίζει έως και 50%.

 

ΜΕΓΑΛΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ 

Τα Big Data μπορούν να υποστηρίξουν γρήγορη, ακριβή λήψη αποφάσεων από πολλές πηγές δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, κάνοντας τα εργοτάξια πιο έξυπνα και βελτιώνοντας την παραγωγικότητα.

 

Για παράδειγμα, όσον αφορά τη συντήρηση και τις λειτουργίες, η τρισδιάστατη ανάλυση των δεδομένων IoT μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό συγκεκριμένων ζητημάτων επί τόπου. Χρησιμοποιώντας ενσωματωμένους αλγόριθμους μηχανικής μάθησης, μπορεί να εντοπιστεί ένα κομμάτι εξοπλισμού που ενδέχεται να προκαλέσει πρόβλημα συντήρησης.

 

Τέλος, η αυτόνομη κατασκευή με τη χρήση προηγμένης ρομποτικής για την αντικατάσταση ή τη βελτίωση των υπαρχουσών διαδικασιών, καθιστά πιο αποτελεσματικές και ακριβείς τις εργοταξιακές εργασίες. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η επαυξημένη πραγματικότητα (augmented reality), η οποία διασφαλίζει πως μια κατασκευή εκτελείται όπως στο σχέδιο. Η χρήση του εικονικού περιβάλλοντος, λοιπόν, επιταχύνει τα έργα και προβλέπει τα λάθη.

Ο COVID-19 επαναπροσδιορίζει την αρχιτεκτονική

Σε εκτενές δημοσίευμα του newyorker.com καταγράφονται ιστορικά παραδείγματα του παρελθόντος που εισήγαγαν μια νέα οπτική στον τομέα της αρχιτεκτονικής, ενώ αποτυπώνονται οι πρώτες αντιδράσεις μετά το ξέσπασμα του COVID-19 και οι νέες τάσεις που αναδύονται.

 

Κομβική ήταν η συνεισφορά τόσο της σχολής Bauhaus στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής και του βιομηχανικού σχεδιασμού όσο και του Ελβετού αρχιτέκτονα, Le Corbusier, με τη συνεισφορά του σε αυτό που καλείται σήμερα μοντερνισμός, ή πρώιμος μοντερνισμός.

 

«Κλειδί» για τις μεγάλες αλλαγές, ωστόσο, αποτέλεσε τον προηγούμενο αιώνα η φυματίωση: Ήταν το 1933 όταν ο Φινλανδός Hugo Alvar Henrik Aalto, γνωστός και ως ο «πατέρας του μοντερνισμού» στις σκανδιναβικές χώρες κατά πολλούς, δημιούργησε το σανατόριο Paimio. Ένα κτίριο γεωμετρικά άκαμπτο με μεγάλα παράθυρα στην πρόσοψή του, δωμάτια με ανοιχτόχρωμους τοίχους και μια μεγάλη ταράτσα με κιγκλιδώματα και άλλα χαρακτηριστικά που συναντάμε στη σύγχρονη αρχιτεκτονική.

 

Το φως της ημέρας από τα παράθυρα καθώς και οι βεράντες, όπου οι ασθενείς μπορούσαν να κοιμηθούν, ήταν μέρος της θεραπείας, καθώς ο ήλιος είχε αποδειχθεί αποτελεσματικός έναντι της νόσου… Στο σανατόριο, η ίδια η αρχιτεκτονική ήταν μέρος της θεραπείας!

 

Στην Ευρώπη, αρχιτέκτονες συνεργάστηκαν με γιατρούς για την κατασκευή σανατορίων: Ο Le Corbusier «ανύψωσε» τα σπίτια από το υγρό έδαφος για να αποφεύγονται οι μολύνσεις. Η Villa Müller του Adolf Loos στην Πράγα περιλάμβανε έναν ξεχωριστό χώρο για την καραντίνα άρρωστων παιδιών κ.ά. Όπως σημειώνει η καθηγήτρια του Princeton, Beatriz Colomina: «Ο φόβος της μόλυνσης προσδιορίζει και πάλι τους χώρους που θέλουμε να είμαστε.

 

Όπως η φυματίωση διαμόρφωσε τον μοντερνισμό, έτσι ο COVID-19 και η συλλογική μας εμπειρία να μένουμε μέσα για μήνες στο τέλος θα επηρεάσει το μέλλον της αρχιτεκτονικής. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας μάς ζητείται να είμαστε μέσα στα δικά μας μικρά κελιά». «Σε αντίθεση με το ευάερο, “παρθένο κενό” του μοντερνισμού, ο χώρος που απαιτείται για την καραντίνα είναι προστατευτικός, με ταινίες και τοίχους από πλέξιγκλας… τα “εμπόδια” είναι σύμμαχοί μας», τονίζει.

 

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ

Τα lofts -σήμα κατατεθέν στη Νέα Υόρκη- δεν φαίνεται πως είναι ό,τι πιο ιδανικό αυτήν τη στιγμή. Όλοι εργάζονται από το σπίτι (τηλέφωνο, Zoom κ.ά.). Υπάρχει έλλειψη ιδιωτικότητας, ενώ μπαρ και εστιατόρια που θα μπορούσαν να προσφέρουν μια έξοδο διαφυγής, είναι κλειστά. «Δεν είναι το τέλος του κόσμου. Δεν πρέπει να αντιδράσουμε υπερβολικά», τονίζουν οι Florian Idenburg και Jing Liu της εταιρείας so-il – που έχει σχεδιάσει μουσεία τέχνης, κατοικίες και άλλα μεγάλα έργα.

 

Κατά τη διάρκεια της καραντίνας ανασχεδίασαν ένα 12ώροφο κτίριο στο Μπρούκλιν: Η κουζίνα, η τραπεζαρία και το σαλόνι είναι πλέον ξεχωριστοί χώροι και όχι ενιαίοι. Τα υπνοδωμάτια απέχουν μεταξύ τους, διαθέτουν καλύτερη ηχομόνωση, περισσότερα τ.μ. για εργασία, ενώ ο εξωτερικός χώρος διαμορφώνεται στο 30% επί του συνόλου. «Έχει σημασία να μπορείς να βγεις έξω», είπε ο Idenburg. «Όχι μόνο για να ενθαρρύνουμε τους υγειονομικούς, αλλά και να είμαστε εκτός του σπιτιού για λίγο».

 

Οι αρχιτέκτονες έχουν ασχοληθεί εδώ και δεκαετίες με την έννοια της «ελάχιστης κατοίκησης». Η ιδέα «εφαρμόστηκε» στην Ιαπωνία με το μεταβολιστικό κίνημα στη δεκαετία του 1960. Ο πύργος Nakagin Capsule του Τόκιο, από τον Kisho Kurokawa, είναι μια σειρά μεμονωμένων κουτιών-σπιτιών που έχουν βασικά πράγματα για να ζήσει κανείς, έστω για λίγο: ένα κυκλικό παράθυρο, μια τηλεόραση, ένα στερεοφωνικό, ένα γραφείο, ένα κρεβάτι, ένα ντους. Το μεγάλο αυτό όραμα ωστόσο δεν προχώρησε. Σήμερα, ο πύργος Nakagin πιθανώς να κατεδαφιστεί στο μέλλον και τα διαμερίσματα υπάρχουν πλέον περισσότερο ως έργα τέχνης.

 

«Ούτε μικροί, μήτε τεράστιοι χώροι είναι η απάντηση. Πρέπει να είμαστε λειτουργικά συνδεδεμένοι εσωτερικά – όχι με την “απρόσωπη ομαλότητα” του μινιμαλιστικού μοντερνισμού, αλλά με την έννοια ότι αποτελεί το κρησφύγετο για τη δική μας “χειμερία νάρκη”. Που θα υπενθυμίζει ότι ο κόσμος που γνωρίζουμε υπάρχει εκεί έξω και τα πράγματα θα είναι ξανά φυσιολογικά», σημειώνει η Paola Antonelli, από το τμήμα αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη.

 

ΓΡΑΦΕΙΑ – ΧΩΡΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Για τους χώρους εργασίας απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός: Ταινίες, σχεδιασμένοι κύκλοι και προστατευτικά έρχονται να μας προφυλάξουν. Στην Ολλανδία, ένα εστιατόριο δημιούργησε γυάλινους θαλάμους που μοιάζουν με θερμοκήπιο γύρω από τα τραπέζια ώστε να προστατεύονται πελάτες και σερβιτόροι.

 

Μια καφετέρια στη Γερμανία μοίρασε καπέλα με κολλημένα «μακαρόνια κολύμβησης» στους πελάτες, ώστε να κρατούν αποστάσεις και να μην έρχονται πολύ κοντά ο ένας στον άλλο.

 

Ένα καζίνο στη Φλόριντα τοποθέτησε ένα παχύ προστατευτικό πλέξιγκλας στα τραπέζια του πόκερ, με αντισηπτικό κάτω από τα τραπέζια για τους παίκτες.

 

H Cushman & Wakefield, κολοσσός στο real estate, διεθνώς διαμόρφωσε ανάλογα τα γραφεία της στο Άμστερνταμ: Εργάζονταν 275 άτομα, ενώ τώρα 75. Μαύρα κυκλικά χαλιά σε κάθε γραφείο οριοθετούν τον προσωπικό χώρο, ενώ έξτρα καρέκλες βρίσκονται εκτός των «κύκλων», ώστε οι συνάδελφοι να μπορούν να συζητούν διά ζώσης, αλλά από απόσταση. Λιγότερες είναι οι καρέκλες στα meeting rooms και όλοι κινούνται δεξιόστροφα στον χώρο. Για τα κοινά γραφεία παρέχονται ειδικές χάρτινες επιφάνειες μιας χρήσης που ο καθένας μπορεί να τοποθετήσει τον υπολογιστή του.

 

Από την πλευράς της, η Αμερικανίδα αρχιτέκτων Deborah Berke εξέτασε χώρους που έχουν σχεδιαστεί για κωφούς. Αυτοί οι χώροι χρειάζονται καλό φωτισμό ώστε οι άνθρωποι να «διαβάζουν τα χείλη» άλλων και συσκευές φωτισμού που θα δείχνουν πότε κάποιος εισέρχεται σε ένα δωμάτιο. «Θα πρέπει να δούμε προσεχτικά την καθαριότητα μας», σημειώνει επίσης. «Οι άνθρωποι βγάζουν τα παπούτσια τους στην πόρτα; Οι ντουλάπες για το παλτό μας είναι αρκετά μεγάλα και μακριά; Υπάρχει μέρος κοντά στην είσοδο για να πλύνουμε τα χέρια μας;»… Ο Le Corbusier έλυσε το τελευταίο πρόβλημα εγκαθιστώντας έναν ανεξάρτητο νεροχύτη στην είσοδο του Villa Savoye το 1931.

 

Η ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Παλιός συνεργάτης της so-il, ο αρχιτέκτονας Ηλίας Παπαγεωργίου επέστρεψε στην Αθήνα από τη Νέα Υόρκη. Ο ίδιος εστίασε στο γεγονός ότι οι άνθρωποι τώρα συγκεντρώνονται σε δημόσιους χώρους που δεν σχετίζονται με οποιαδήποτε εμπορική χρήση, σε αντίθεση με το παρελθόν, που ο πυρήνας της κοινωνικής ζωής βρίσκονταν πέριξ καταστημάτων και εμπορικών δραστηριοτήτων.

 

Από την άλλη πλευρά, το ζητούμενο και για το επόμενο διάστημα είναι οι κατάλληλες αστικές παρεμβάσεις: Στο Βίλνιους της Λιθουανίας χρησιμοποιήθηκαν δρόμοι ώστε εστιατόρια και καφετέριες να τοποθετήσουν τραπέζια σε κατάλληλες αποστάσεις. Στη Νέα Υόρκη έχουν δημιουργηθεί χιλιόμετρα πεζόδρομων για περαιτέρω πρόσβαση σε εξωτερικούς χώρους, και όχι μόνο στα πάρκα. Το Λονδίνο δημιουργεί ένα τεράστιο δίκτυο νέων λωρίδων ποδηλάτων.

 

«Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου η πυκνότητα του πληθυσμού στις πόλεις είναι κάτι που πρέπει να αποφευχθεί. Η πρόκληση είναι η συμφιλίωση της ανάγκης για ένα μακροπρόθεσμο αρχιτεκτονικό σχέδιο με τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα της πανδημίας», σημειώνει ο Tobias Armborst, αρχιτέκτονας από το Μπρούκλιν.

 

Ο κίνδυνος αυτός δεν είναι καινούργιος όμως: Ήταν ο Georges-Eugène Haussmann που ξεκίνησε ένα τεράστιο καινοτόμο πρόγραμμα δημοσίων έργων στον πολεοδομικό σχεδιασμό, σε γειτονιές από την εποχή του Μεσαίωνα, στο Παρίσι. Με νέο υδρευτικό-αποχετευτικό δίκτυο, απομακρύνοντας τις εστίες μόλυνσης. Προώθησε την ιδέα μεγάλων λεωφόρων με μεγάλα πάρκα και δημόσιες πλατείες. Έργα που ανέδειξαν το αρχιτεκτονικό μοντέλο του 20ού αιώνα. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες, ο αστυφιλία άλλαξε το μοντέλο αυτό διεθνώς, δημιουργώντας συνθήκες για φτηνά σπίτια, ολοένα και μικρότερα διαμερίσματα και μικτές χρήσεις. Στις μέρες μας, τι νέο θα φέρει τελικά ο COVID-19;

Το BIM μεγιστοποιεί την απόδοση έργων ΣΔΙΤ και ιδιωτικών επενδύσεων

Του Δημήτριου Πατεράκη

 

Η φιλοσοφία του ΒΙΜ εισέρχεται όλο και πιο δυναμικά, τα τελευταία χρόνια, στην πραγματικότητα των ελληνικών μελετών και κατασκευών, ωστόσο η απουσία του κανονιστικού πλαισίου δημιουργεί ένα περιβάλλον αποσπασματικής χρήσης της  διαδικασίας.

 

Η μοντελοποίηση κατασκευαστικών πληροφοριών έχει εξελιχθεί, πλέον, σε ψηφιακή πλατφόρμα διαχείρισης  της πληροφορίας και αποτελεί το κεντρικό σημείο δεκάδων άλλων τεχνολογιών, με εφαρμογές σε όλα τα στάδια της ζωής ενός έργου (από τον σχεδιασμό ως τη λειτουργία). Σήμερα τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία και Αμερική, στον χώρο των κατασκευών και διαχείρισης έργων, η τάση που κυριαρχεί ως λύση στην ανάγκη βελτίωσης της παραγωγικότητας, είναι η ψηφιοποίηση σε όλα τα στάδια της ζωής ενός έργου (Digitalization of the Construction Industry).

 

Από τον αρχικό σχεδιασμό, στην κατασκευή και τέλος στη διαχείριση και λειτουργία μέχρι την ολοκλήρωση της ζωής ενός έργου. Μετά από σχεδόν τριάντα χρόνια συνεχούς εξέλιξης, το «εργαλείο-τεχνολογία» που κυριαρχεί πλέον σε αυτόν τον τομέα είναι το ΒΙΜ (Building Information Management), το οποίο από τρισδιάστατη Μοντελοποίηση στα αρχικά στάδια (ΒΙΜ maturity levels) έχει εξελιχθεί, πλέον, σε ψηφιακή πλατφόρμα διαχείρισης  της πληροφορίας, η οποία αποτελεί το κεντρικό σημείο δεκάδων άλλων τεχνολογιών, με εφαρμογές σε όλα τα στάδια της ζωής ενός έργου.

 

ΤΟ ΒΙΜ ΣΕ ΈΡΓΑ ΣΔΙΤ ΚΑΙ ΜΕΓΆΛΕΣ ΙΔΙΩΤΙΚΈΣ ΕΠΕΝΔΎΣΕΙΣ

Στην ελληνική πραγματικότητα, τα έργα στα οποία ο ιδιοκτήτης εμπλέκεται σε όλα τα στάδια ενός έργου (σχεδιασμός, μελέτη, κατασκευή, λειτουργία), αφορούν είτε κάποια ιδιαίτερα δημόσια έργα  τύπου μετρό, έργα ΣΔΙΤ, ή κάποια ιδιωτικά έργα πολύ μεγάλου μεγέθους. Στα πολύ μεγάλα δημόσια έργα, σταδιακά πλέον προδιαγράφεται και στην Ελλάδα η χρήση του ΒΙΜ σε όλα τα στάδια του έργου, ενώ αντίστοιχα και στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις η εμπλοκή μεγάλων διεθνών γραφείων μελετών και συμβούλων συντελεί στον σχεδιασμό αποκλειστικά σε περιβάλλον ΒΙΜ και στη χρήση του στα στάδια κατασκευής και λειτουργίας.

 

Τόσο τα έργα τύπου ΣΔΙΤ, όσο και οι μεγάλες επενδύσεις, έχουν σαν κοινό παρονομαστή τη συμμετοχή του επενδυτή στη λειτουργία και διαχείριση του έργου, μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής. Τυπικά, το κόστος στο σύνολο της ζωής ενός έργου (Κτιριακού) κατανέμεται περίπου κατά 20% στη φάση Μελέτης και κατασκευής και κατά 80% στη λειτουργία του.

 

Υπάρχουν πάρα πολλές δημοσιευμένες μελέτες σχετικά με τα οφέλη του ΒΙΜ, άλλες με ποιοτικά μόνο χαρακτηριστικά, και άλλες ποσοτικοποιημένες. Μεσοσταθμικά (σύμφωνα με πανεπιστημιακή μελέτη), τα  οικονομικά οφέλη από τη χρήση του ΒΙΜ κατά τη λειτουργία ενός κτιριακού έργου είναι περίπου στο 30% του λειτουργικού κόστους και μεσοσταθμικά περίπου στο 25% της αξίας του έργου. Ποσό ιδιαίτερα σημαντικό, για την επιτυχία μίας αντίστοιχης επένδυσης.

 

*Ο κ. Δημήτριος Πατεράκης είναι Business Development Director της Ι-ΤΕΚΤΩΝ

Βιώσιμα Έργα στην εποχή του Ψηφιακού Μετασχηματισμού

Ο κλάδος των κατασκευών & τεχνικών έργων είναι ταυτισμένος με την τεχνολογία. Η ταυτόχρονη ενσωμάτωση του ψηφιακού μετασχηματισμού, όμως, βάζει μια νέα διάσταση, με την οποία δύσκολα θα προσαρμοστούμε!

 

Από το Ευπαλίνειο Όρυγμα έως τη γέφυρα Ρίο-Αντίρριο, προηγμένη επιστημονική σκέψη και τα τελευταία τεχνολογικά μέσα της κάθε εποχής αξιοποιήθηκαν από τους μηχανικούς, διαφόρων ειδικοτήτων, για καινοτόμα, ποιοτικά και άρτια έργα.

 

Η προσαρμοστικότητα λοιπόν των ανθρώπων και των εταιρειών του κλάδου είναι δεδομένη, σε αλλαγές και νέες πραγματικότητες. Η βιωσιμότητα των κατασκευών με τη νέα οπτική, που θέτουν η Κυκλική Οικονομία, το Green Deal της ΕΕ και η αυξανόμενη σημασία του Κοινωνικού Αντίκτυπου, θα ενσωματωθούν σχετικά εύκολα.

 

Κύρια νέα συνιστώσα είναι ο σχεδιασμός και η αντιμετώπιση των έργων-κατασκευών στον κύκλο ζωής τους. Μαθημένοι σε παραμετροποιήσεις, προβλέψεις, βελτιστοποιήσεις είμαστε.

 

Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Η ταυτόχρονη ενσωμάτωση του ψηφιακού μετασχηματισμού, όμως, βάζει μια νέα διάσταση, με την οποία δύσκολα θα προσαρμοστούμε! Η διάσταση αυτή είναι ο χρόνος.

 

Όχι βέβαια με την έννοια του «χρόνου μελέτης – κατασκευής», αλλά με την έννοια του «χρόνου διπλασιασμού». Ο χρόνος, δηλαδή, στον οποίο μια επιστήμη διπλασιάζει τις γνώσεις της. Παλιά ο χρόνος αυτός ήταν αιώνες, φτάσαμε στα χρόνια, σήμερα μιλάμε για μήνες. Με την ευρεία εφαρμογή του 5G και των Big Data, θα μιλάμε για μέρες. Σε κλάδους, όπως τα telecoms, θα μιλάμε για ώρες.

 

Δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε απειλές από το 3D, τις remote λειτουργίες, αυτό είναι συστατικό της δουλειάς μας. Η μάχη με τον χρόνο γνώσεων, όμως, δεν είναι, υπερβαίνει τις δυνατότητές μας. Ένας μηχανικός που αποφοιτά το 2021, δεν θα είναι ενήμερος για τα σύγχρονα το 2025, όπως και το 2030. Ήδη η ανάγκη της διά βίου μάθησης είναι προφανής και τα επόμενα χρόνια θα ενταθεί. Πόση νέα μάθηση όμως προλαβαίνει και αντέχει ο άνθρωπος;

 

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ

Να λοιπόν οι δύο μεγάλες επιπτώσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού στα βιώσιμα έργα – κατασκευές: Η ανάδειξη της κομβικής σημασίας του ανθρώπινου κεφαλαίου. Η ανάδειξη της ευελιξίας (agility) και της προσαρμοστικότητας (resilience) των έργων-κατασκευών. Όταν το ζητούμενο της νέας εποχής είναι η νέα γνώση και ο ταχύτατος διπλασιασμός της, τη λύση δεν μπορεί να δώσουν οι μηχανές. Θα τη δώσει, όπως πάντα, ο άνθρωπος.

 

ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Οι μηχανές ήταν είναι και θα είναι μέσα – εργαλεία – εκτελεστές, που διευκολύνουν και καθιστούν εφικτή την εφαρμογή και αξιοποίηση της κάθε νέας ανθρώπινης επινόησης.

 

Η διαχείριση του ανθρώπινου κεφαλαίου της κάθε εταιρείας του κλάδου είναι πλέον το θεμέλιο αλλά και η «κλείδα» της επιτυχίας της και της βιωσιμότητάς της. Ο κλασικός σχεδιασμός έργων-κατασκευών μπαίνει στο παρελθόν. Τα δομικά – οικοδομικά υλικά, που χρησιμοποιούνται σε όλων των ειδών τα έργα (μικρής, μεσαίας και μεγάλης κλίμακας), θα πρέπει να παράγονται / εφαρμόζονται με δεδομένη την επανάχρηση, την εύκολη μετατροπή τους. Ειδικότερα οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, προφητικό το Centre Georges Pompidou.

 

Μας φαίνεται δύσκολο, αλλά είναι απλό, όπως όλα τα δύσκολα: τα έργα-κατασκευές πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται / σχεδιάζονται / υλοποιούνται ως ένα mega-όχημα / αυτοκίνητο. Με την ίδια φιλοσοφία και το ίδιο σκεπτικό! Εύκαμπτο, ευέλικτο κέλυφος, όλα ορατά και προσβάσιμα, όλα αντικαθιστούμενα, προσαρμοζόμενα, εκσυγχρονιζόμενα. Με την εξαίρεση του σασί, που για τον κλάδο των υποδομών και των μεγάλων τεχνικών έργων είναι ο φέρων οργανισμός.

 

* Ο κ. Γιώργος Βλάχος, Business Growth Mentor, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, είναι: π. CEO της Hellamat ABEME – Lafarge Group, π. Γενικός Δ/ντής του Ομίλου Εταιρειών της ΑΓΕΤ Ηρακλής – Lafarge Group, π. μέλος του European Public Affairs Network EPAN – Lafarge Group, π. Γενικός Γραμματέας του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Ετοίμου Σκυροδέματος (ΣΕΒΕΣ)

Το PILA Studio «ζωντανεύει» ξανά τον Πύργο του Πειραιά

Ο Ηλίας Παπαγεωργίου και η Χριστίνα Παπαλεξανδρή του αρχιτεκτονικού γραφείου PILA, που κέρδισε το πρώτο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό με πρόσκληση για τον επανασχεδιασμό της πρόσοψης του Πύργου Πειραιά, μιλούν στο Construction.

 

Όπως εξηγούν, ο σχεδιασμός της πρόσο ψης έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη δημιουργία ενός ευχάριστου, λειτουργικού και σύγχρονου περιβάλλοντος εργασίας, περιγράφουν την ολιστική προσέγγιση που ακολούθησαν, αλλά και τη γενικότερη συμβολή του Πύργου ως τοπόσημου για τον Πειραιά και την Αθήνα.

 

Ποιό είναι το κρίσιμο χαρακτηριστικό της λύσης σας, που σας έδωσε το Α’ βραβείο στον διαγωνισμό για τον Πύργο του Πειραιά;

 

Θα έλεγα πως ένα βασικό και κρίσιμο χαρακτηριστικό της πρότασής μας είναι η ολιστική προσέγγιση που ακολουθήσαμε από τα πρώτα κιόλας στάδια. Από τον σχεδιασμό του concept υπήρχε στο μυαλό μας το στάδιο της κατασκευής, αποτελώντας αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας αλλά και των εργαλείων που χρησιμοποιούμε σαν ομάδα για να εκτελέσουμε με επιτυχία την ιδέα μας.

 

Πιστεύετε πως η εξωτερική αισθητική θα αποτυπωθεί και στους εσωτερικούς χώρους του κτιρίου και πώς;

 

Ο σχεδιασμός της πρόσοψης έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη δημιουργία ενός ευχάριστου, λειτουργικού και σύγχρονου περιβάλλοντος εργασίας, προσφέροντας άπλετο φυσικό φως, κατάλληλο αερισμό και θέα σε κάθε γραφείο. Θεωρούμε πως αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στην ευημερία των χρηστών βελτιώνοντας παράλληλα την εμπειρία τους σε έναν χώρο που προσφέρει μαγική θέα στο αττικό λεκανοπέδιο και τη θάλασσα. Το κτίριο δίνει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει χρήστες με διαφορετικές ανάγκες διαμόρφωσης του χώρου και της ταυτότητάς του, καθώς προβλέπεται να χρησιμοποιηθεί από πολλούς ενοικιαστές.

 

Πώς εκτιμάτε ότι θα ταυτίσει το κοινό τον Πύργο ως «τοπόσημο» με βάση την πρόταση/μελέτη σας;

 

Η πρόταση αναδεικνύει πολλαπλές κλίμακες εμπειρίας. Αφενός, πρόκειται για ένα τοπόσημο στον ορίζοντα αναγνωρίσιμο από τις γύρω περιοχές – πλήρως εναρμονισμένο, αφετέρου, στα μάτια των περαστικών. Κοιτώντας το κτίριο από μακριά θα δίνεται η αίσθηση ενός πέπλου που τυλίγει το κτίριο, ενώ από το επίπεδο του πεζοδρομίου, η στροφή των περσίδων δημιουργεί μια δυναμική όψη που θα μεταβάλλεται διαρκώς κατά τη διάρκεια της ημέρας με τις εναλλαγές του φωτός.

 

Πιστεύετε πως η πρόταση/μελέτη σας θα λειτουργήσει ως καταλύτης στην αισθητική αναβάθμιση των κτιρίων της περιοχής;

 

Ελπίζω πως δεν θα μείνει η συζήτηση στην αισθητική του κτιρίου. H πρόταση έχει λάβει σοβαρά ζητήματα δημιουργίας μιας βιώσιμης κατασκευής που εναρμονίζονται με την αρχιτεκτονική σύλληψη και την ολοκλήρωση ενός κτιρίου το οποίο αποτελεί μια τεχνικά καινοτόμα λύση. Θα είναι για εμάς επιτυχία αν αποτελέσει πρότυπο και λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανάπτυξη ανάλογων έργων στην περιοχή αλλά και γενικότερα στην Αθήνα.

 

Η επιλογή υλικών επηρεάστηκε από τη φιλοσοφία της κυκλικής οικονομίας και του ευρωπαϊκού Green Deal;

 

Βρισκόμαστε αυτή τη χρονική στιγμή στο έργο, στο στάδιο αναζήτησης και προσδιορισμού των υλικών, και υπάρχουν σκέψεις για χρήση ανακυκλώσιμων υλικών. Γίνεται σχετική έρευνα από την ομάδα, για υλικά αλλά και μεθόδους που στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος του κτιρίου.

 

Πέραν της αισθητικής παρέμβασης, πιστεύετε πως θα επηρεάσετε με θετικό τρόπο τον κοινωνικό αντίκτυπο και σε άλλους τομείς;

 

Ο Πειραιάς έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη δυναμική τα τελευταία χρόνια. Μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε μια από τις πιο συναρπαστικές και ζωντανές γειτονιές για κατοίκηση, εργασία και πολιτιστικά δρώμενα. Πιστεύω πως ένα τέτοιο έργο θα δώσει περαιτέρω ώθηση σε αυτή τη δυναμική και θα αποτελέσει αφετηρία μιας γενικότερης συζήτησης για όλο το παραλιακό μέτωπο καθώς ο Πύργος σηματοδοτεί αυτήν την κίνηση της πόλης προς το νερό.

 

Προσαρμόσατε τη μελέτη σας για αντι-COVID προστασία (πχ. αποφυγή συνωστισμού σε εισόδους/κοινόχρηστους χώρους);

 

Από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού, μας απασχόλησε ιδιαίτερα το ζήτημα του φυσικού αερισμού. Μαζί με το άπλετο φως και τη θέα αποτελούν βασικά στοιχεία που διαμόρφωσαν την ιδέα μας. Θεωρούμε πως είναι πολύ σημαντικά για οποιοδήποτε σύγχρονο κτίριο γραφείων, πόσο μάλλον κατά την περίοδο της πανδημίας όπου εντάθηκε η ανάγκη τους.

 

Τεχνικά έχετε επιλέξει καινοτόμα υλικά και μεθόδους εφαρμογής τους;

To σύστημα κατασκευής της όψης στο σύνολό του, θα είναι καινοτόμο για την ελληνική αγορά. Τα ακριβή υλικά και η μέθοδος εφαρμογής τους είναι υπό μελέτη, αυτή τη στιγμή.

 

Εάν είχατε τη δυνατότητα να αναθεωρήσετε κάποιο στοιχείο της μελέτης σας, ποιο θα ήταν;

 

Δεν μπορώ να αναφερθώ σε κάποιο συγκεκριμένο στοιχείο σε αυτή τη φάση του έργου αλλά καθώς θέλουμε να κάνουμε τη δουλειά μας όσο το δυνατόν καλύτερα, προσπαθούμε συνεχώς να βελτιωνόμαστε. Είναι μια συνεχής διαδικασία. Είμαστε ευτυχείς που στον Πύργο υπάρχει μια καλή ομάδα και όλοι μαζί δουλεύουμε και προσπαθούμε να δώσουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, προσδιορίζοντας στοιχεία που χρήζουν βελτίωσης και προχωρώντας παρακάτω.

 

Εφαρμόσατε νέες τεχνολογίες (πχ. ΒΙΜ – 3D printed materials); Εάν ναι, ποια είναι η θετική εμπειρία σας;

 

Όπως ανέφερα στην αρχή, ακολουθήσαμε μια ολιστική προσέγγιση για τον σχεδιασμό της όψης που διέπεται από τα εργαλεία και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε από την αρχή και ακολουθούμε σε όλη την πορεία του έργου. Βασιζόμαστε στον συνδυασμό πιο παραδοσιακών εργαλείων, όπως η μακέτα, με πιο νέες τεχνολογίες όπως 3d printed μακέτα και τη χρήση παραμετρικού προγράμματος σχεδιασμού. Ενώ η σχεδιαστική ιδέα είναι απλή, εμφανίζει ιδιαίτερη πολυπλοκότητα στην υλοποίηση της κίνησης του μοτίβου της όψης. Η όψη αρχικά σχεδιάστηκε σε παραμετρικό πρόγραμμα.

 

Στη συνέχεια για τον συντονισμό με τους υπόλοιπους μελετητές του έργου δουλεύεται σε BIM περιβάλλον. Λόγω της πολυπλοκότητάς του, συχνά χρειάζεται να μεταφερόμαστε από το ένα περιβάλλον στο άλλο, έτσι το γραφείο μας έχει δημιουργήσει ένα workflow το οποίο δίνει τη αυτή τη δυνατότητα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Κωνσταντίνος Κολέτσος: Έρχεται ολοκληρωμένο BIM Plug-In από την Knauf Γυψοποιία

Μέσω αυτού του plug-in θα μπορούν οι αρχιτέκτονες και κατασκευαστές να εισάγουν αντικείμενα BIM που περιέχουν συστήματα Knauf στο Revit, ή στο Archicad. «Η μεθοδολογία BIM για να ενσωματωθεί οπουδήποτε θα πρέπει πρώτα να τη διερευνήσουν και να την αξιοποιήσουν οι ιδιοκτήτες και επενδυτές ακινήτων», επισημαίνει στο Construction ο Marketing Manager της Knauf Γυψοποιία, Κωνσταντίνος Κολέτσος.

 

Σε τι είδους έργα έχετε χρησιμοποιήσει το BIM, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε και πώς τις ξεπεράσατε;

 

Δεν έχουμε αντιμετωπίσει ακόμη κάποια δυσκολία δεδομένου ότι η μεθοδολογία BIM δεν είναι ακόμη ενσωματωμένη στην παραγωγή κτιρίων στη χώρα μας. Τόσο η εταιρεία μας, όσο και ο όμιλος Knauf διαθέτει εδώ και μία πενταετία έτοιμα αρχεία Revit που μπορούν να ενσωματώσουν οι αρχιτέκτονες στις μελέτες τους. Το προσωπικό μας είναι ήδη εκπαιδευμένο στη χρήση προγραμμάτων BIM και τα αρχεία μας τα επεξεργαζόμαστε δυναμικά όλο αυτό το διάστημα σε σχέση με το επίπεδο πληροφορίας που παρέχουν, αλλά όπως σας είπα παραμένει στην πρόθεση των μελετητών να τα χρησιμοποιήσουν.

 

Η μεθοδολογία BIM για να ενσωματωθεί οπουδήποτε θα πρέπει πρώτα να τη διερευνήσουν και να την αξιοποιήσουν οι ιδιοκτήτες και επενδυτές ακινήτων. Να αντιληφθούν τα οφέλη που θα έχουν σε σχέση με την ποιότητα και το κόστος παραγωγής και λειτουργίας του κτιρίου τους και να την απαιτήσουν από τους αρχιτέκτονες, κατασκευαστές, αλλά και τις βιομηχανίες δομικών υλικών με τους οποίους θα επιλέξουν να συνεργαστούν.

 

Ποιά προγράμματα λογισμικού χρησιμοποιείτε περισσότερο και γιατί;

 

Όσον αφορά τις λειτουργίες της επιχείρησής μας χρησιμοποιούμε κυρίως το SAP ERP, ενώ για την επικοινωνία και συνεργασία μας με μελετητές και κατασκευαστές χρησιμοποιούμε κυρίως σχεδιαστικά προγράμματα της Autodesk, όπως το Autocad, το Revit και το Navisworks. Σε σχέση με την ψηφιοποίηση των προιόντων και των συστημάτων παραγωγής μας χρησιμοποιούμε το λογισμικό της ViaMedici, παράλληλα με την πλατφόρμα DAM (Digital Asset Management) της Adobe Prod.

 

Πόσο σας βοηθάει το ΒΙΜ στα προϊόντα και τις λύσεις που προσφέρει η Knauf;

 

Η Knauf Γυψοποιία ΑΒΕΕ θα προσφέρει στην Ελλάδα μέσα στο 2021 ένα ολοκληρωμένο BIM Plug-In μέσω του οποίου θα μπορούν οι αρχιτέκτονες και κατασκευαστές να εισάγουν αντικείμενα BIM που περιέχουν συστήματα Knauf στο Revit, ή στο Archicad. Τα αντικείμενα αυτά περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα γεωμετρικά, λειτουργικά, αλλά και εμπορικά δεδομένα των συστημάτων μας. Πληροφορίες όπως, για παράδειγμα, οι απαιτούμενες διαστάσεις, η τρισδιάστατη απεικόνιση, η συμπεριφορά σε πυραντοχή, στατική επάρκεια και ηχομόνωση, το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, αλλά και δεδομένα που αφορούν το κόστος, ή τη διάρκεια ζωής των επιμέρους υλικών, θα είναι ενσωματωμένα σε αυτά τα αντικείμενα.

 

Δεδομένου ότι θα είναι εύκολα επεξεργάσιμα από τους μελετητές, το επίπεδο των λεπτομερειών που θα συμπεριλαμβάνονται στο ψηφιακό μοντέλο του κάθε κτιρίου θα  προσδιορίζεται στη φάση ανάθεσης μέσα από το απαραίτητο πρωτόκολλο ΒΙΜ που θα πρέπει να συντάσσεται με βάση τις απαιτήσεις και τις ανάγκες του κάθε ιδιοκτήτη. Οι μηχανικοί της Knauf Γυψοποιία ΑΒΕΕ είναι εκπαιδευμένοι στα πρότυπα ISO που αφορούν στη σύνταξη αντίστοιχων πρωτοκόλλων και μπορούν να υποστηρίξουν συμβουλευτικά τόσο τους ιδιοκτήτες, όσο και τους αρχιτέκτονες και κατασκευαστές στη χώρα μας σε αντίστοιχα θέματα που αφορούν τα συστήματά μας.

 

Εξάλλου, η μεθοδολογία BIM πέραν του ότι επιτρέπει στους χρήστες να προβάλλουν οπτικά ολόκληρη την πληροφορία ενός κτιρίου, στηρίζεται στη στρατηγική συνεργασίας και διαφάνειας μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων από τη αρχική φάση προγραμματισμού σε ένα κοινό περιβάλλον δεδομένων (Common Data Environment).

 

Πιστεύετε πως το BIM θα μπορούσε να καλύψει όλη τη διάρκεια ζωής ενός έργου;

 

Όπως σας είπα, η Knauf Γυψοποιία ΑΒΕΕ χρησιμοποιεί μία κεντρική πλατφόρμα EPIM (Enterprise Product Information Management) της ViaMedici όπου ψηφιοποιεί, αποθηκεύει και κατηγοριοποιεί αποτελεσματικά όλα τα τεχνικά και εμπορικά δεδομένα των προϊόντων της. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να μεταφερθούν σε αρχεία ανοικτών προτύπων, τύπου IFC, και συνεπώς να ενσωματωθούν στο ψηφιακό μοντέλο ΑΙΜ (Asset Information Model) κατά τη διάρκεια λειτουργίας ενός κτιρίου. Με αυτήν την έννοια, ο ιδιοκτήτης ενός έργου μπορεί να έχει άμεση δωρεάν πρόσβαση και ολοκληρωμένη πληροφόρηση για τα υλικά και συστήματα Knauf που εφαρμόστηκαν στο έργο του καθ’ όλον τον κύκλο ζωής του κτιρίου.

 

Δεδομένου ότι το κόστος λειτουργίας είναι πολλαπλάσιο του κόστους παραγωγής οποιουδήποτε κτιρίου, μπορεί κανείς εύκολα να καταλάβει τη χρησιμότητα αυτής της τεχνολογίας. Σε οποιαδήποτε εργασία συντήρησης, ή επισκευής, μπορεί να ανατρέξει στην πληροφορία που συνοδεύει τα συστήματα Knauf και να κάνει εύκολα τον απαραίτητο τεχνικοεμπορικό προγραμματισμό.

 

Πώς βλέπετε να χρησιμοποιείται το ΒΙΜ στο οικοσύστημα των μελλοντικών έξυπνων πόλεων;

 

To ΒΙΜ δεν αφορά μόνο τα κτίρια, αλλά γενικότερα τις υποδομές και τα δίκτυα. Χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις τις τελευταίες δύο δεκαετίες, μπορούν πλέον να ενσωματωθούν αισθητήρες απευθείας στον ιστό των πόλεων μας, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την υφιστάμενη κατάσταση ενός συγκεκριμένου δρόμου, ή γέφυρας για παράδειγμα.

 

Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό προβλημάτων πριν γίνουν σοβαρές και να αξιοποιήσουν στο έπακρο την υπάρχουσα υποδομή, η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μια μικρή χώρα με περιορισμένους πόρους σαν τη δική μας. Το ΒΙΜ, για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μοντελοποιήσουμε  την ποσότητα θερμότητας που μπορεί να εξαχθεί από το μετρό και πόσα κτίρια μπορούν να θερμανθούν ή να ψυχθούν από αυτήν την ενέργεια.

 

Πόσο αλληλένδετα είναι το 5G και οι τεχνολογίες επαυξημένης πραγματικότητας (AR) και τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) με το ΒΙΜ;

 

Τεχνολογίες επαυξημένης πραγματικότητας είναι αλληλένδετες με το BIM και μέσω της χρήσης τους σε εφαρμογές κινητών τηλεφώνων, χωρίς να είμαι ειδικός στην τεχνολογία της πληροφορικής, μπορώ να υποθέσω ότι συνδέονται και με το 5G. Σε σχέση με τα δομικά υλικά, γνωρίζω προγράμματα που κάνουν χρήση αντίστοιχης τεχνολογίας όσον αφορά την αποθήκευσή τους στο εργοτάξιο σε συνάρτηση με το χρονοδιάγραμμα κατασκευής ενός έργου. Μπορείτε να καταλάβετε πόσο χρήσιμα είναι αυτά τα προγράμματα στο σωστό προγραμματισμό, αλλά και την ασφάλεια, των εργασιών σε ένα εργοτάξιο με περιορισμένο χώρο.

 

Ασπάζεστε την άποψη πως το ΒΙΜ είναι το μέλλον της αγοράς των κατασκευών, και συγκεκριμένα της αγοράς δομικών υλικών; Επίσης, από την εμπειρία σας, τι άλλο μπορούμε να αναμένουμε στο μέλλον;

 

Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, χρησιμοποιούνται στο εξωτερικό πλατφόρμες που συνδέουν τα συστήματα ERP μίας επιχείρησης, όπως για παράδειγμα το SAP που χρησιμοποιεί η Knauf Γυψοποιία ΑΒΕΕ, με τα υλικά στο εργοτάξιο και τις φάσεις κατασκευής μέσω του κατασκευαστικού μοντέλου BIM της αναδόχου εταιρείας. Μία τέτοια γέφυρα θα επέτρεπε και στη χώρα μας μελλοντικά να έχουμε real time εικόνα του αποθέματος των υλικών Knauf στο εργοτάξιο, καθώς και των απαιτούμενων υλικών για τις προγραμματισμένες κατασκευαστικές εργασίες σε ορίζοντα 90 ημερών, ή και παραπάνω.

 

Αντίστοιχες εφαρμογές χρησιμοποιούνται ήδη μεταξύ εργοταξίων και παραγωγών οικοδομικών συστημάτων στο εξωτερικό. Αν δεχθούμε ότι και η Ελληνική νομοθεσία παραγωγής δημοσίων έργων σύντομα θα συγκλίνει με την Ευρωπαϊκή Οδηγία του 2014 που προβλέπει όλα τα δημόσια έργα να μελετώνται, να κατασκευάζονται και να λειτουργούν σε πλατφόρμες BIM, όπως ήδη συμβαίνει στη Μ. Βρετανία, Γερμανία, Φιλανδία, Σουηδία, κ.λπ., μπορείτε να αντιληφθείτε την προοπτική αντίστοιχων εργαλείων για την κατασκευαστική δραστηριότητα και στη χώρα μας.

Άδωνις Γεωργιάδης: Το Ελληνικό θα αλλάξει την εικόνα όλης της Ελλάδας

Μέχρι το Πάσχα αναμένεται η μεταφορά των μετοχών από την «Ελληνικό Α.Ε.» στην εταιρεία Lamda Development, «εγκαινιάζοντας» την έναρξη των κυρίως εργασιών για τη μεγάλη επένδυση, όπως τονίζει στο περιοδικό Construction ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κ. Άδωνις Γεωργιάδης.

 

Ο υπουργός Ανάπτυξης κάνει ιδιαίτερη μνεία για την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, την οποία χαρακτηρίζει ως «εθνική επιτυχία», περιγράφει τη δυναμική της αγοράς ακινήτων, αλλά και επισημαίνει πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός του δημοσίου εν μέσω πανδημίας επιταχύνθηκε με τόσο μεγάλο ρυθμό, που για όλους αποτελεί ένα μικρό θαύμα.

 

Πόσο επηρέασε η πανδημία το αναπτυξιακό σχέδιο της Ελλάδας και πώς ξεπεράσατε τις δυσκολίες που προέκυψαν;

 

Η πανδημία επηρέασε αναμφίβολα αρκετά το αναπτυξιακό σχέδιο της Ελλάδος. Πολλές μεγάλες επενδύσεις καθυστέρησαν, κυρίως λόγω της αδυναμίας των επενδυτών να κάνουν ταξίδια αλλά και λόγω της πρωτόγνωρης κατάστασης της πανδημίας η οποία δημιούργησε ασφαλώς μία σχετική ανησυχία στους επενδυτές. Όμως, σε γενικές γραμμές δεν υπήρξε ούτε μία ακύρωση του επενδυτικού σχεδίου και όλα παραμένουν ακόμα στη σειρά. Είμαστε αισιόδοξοι ότι όταν η πανδημία περάσει με το καλό, θα υπάρξει αντίστροφη πορεία πολύ γρήγορα.

 

Τι σημαίνει η επένδυση στο Ελληνικό και ποιο το χρονοδιάγραμμα των επόμενων βημάτων για την ολοκλήρωση της επένδυσης;

 

Η επένδυση στο Ελληνικό είναι η μεγαλύτερη επένδυση αστικού ακινήτου στην Ευρώπη. Θα αλλάξει την εικόνα όχι μόνο της Αθήνας αλλά και ολόκληρης της χώρας.  Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία ολίγων εβδομάδων από την  έναρξη του κυρίως έργου. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες έχουν ολοκληρωθεί. Το κυρίως έργο θα ξεκινήσει όταν γίνει η μεταφορά των μετοχών από την «Ελληνικό Α.Ε.» στην εταιρεία Lamda. Υπολογίζω ότι αυτό θα γίνει ασφαλώς μέχρι το Πάσχα.

 

Ποιός ο ρόλος της ανάκαμψης της ακίνητης περιουσίας (real estate) στη συνολική οικονομική ανάπτυξη της χώρας; Πώς θα συνεχίσετε, ως κυβέρνηση, να στηρίζετε την εν λόγω αγορά;

 

Έχουμε πάρει μία σειρά μέτρων που στόχο έχουν την ενίσχυση της αγοράς ακινήτων. Από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, την Golden Visa, τα Family Οffices και την υποστήριξη όλων των μεγάλων Real Estate projects ακριβώς γιατί πιστεύουμε ότι μέσα από το Real Estate μπορεί να επέλθει πολύ σημαντική άνοδος της ελληνικής οικονομίας. Άλλωστε η πανδημία φέρνει και ένα καλό. Η εργασία εξ αποστάσεως πλέον κατακτήθηκε ως γεγονός. Θα επιτρέψει σε πολλούς ανθρώπους να σκεφτούν να πάνε να δουλέψουν από πιο όμορφους χώρους, πιο όμορφα περιβάλλοντα και η Ελλάδα προσφέρει τέτοια.

 

Πώς κατάφερε να προχωρήσει τόσο σύντομα και απρόσκοπτα η σύμβαση αξιοποίησης του Πύργου Πειραιά και πώς σχολιάζετε τη στάση των εμπλεκόμενων μερών;

 

Η εμπλοκή της εταιρείας Dimand, μιας πολύ αξιόπιστης εταιρείας αξιοποιήσεως ακινήτων στην Ελλάδα, μαζί με τη H.I.G., αλλά και η πίστη του Δημάρχου Πειραιά στο project, με τη συνδρομή της κυβερνήσεως οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα.

 

Τι σημαίνει για την ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας η σύμπραξη ΔΕΗ-RWE στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;

 

Είναι  το μεγαλύτερο έργο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τη Δυτική Μακεδονία, εμβληματικό έργο στην πορεία της απολιγνιτοποιήσεως και εξαιρετικά σημαντικό project για το σύνολο της χώρας.  Υπενθυμίζω ότι το τελευταίο μας ταξίδι με τον Πρωθυπουργό στο εξωτερικό, πριν την έναρξη της πανδημίας, ήταν στο Βερολίνο και εκεί υπεγράφη το προσύμφωνο. Η επένδυση τώρα προχώρησε, εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο  της ΔΕΗ  και υλοποιείται εντός του χρονοδιαγράμματος.

 

Σε τι στάδιο βρίσκεται το Διεθνές Κέντρο Θαλάσσιας Τεχνολογίας και Καινοτομίας στο Νεώριο Σύρου; Πόσο σημαντικό είναι τόσο για τη ναυτιλία όσο και για τη διασύνδεση της τεχνολογίας με τα ελληνικά πανεπιστήμια, κατά τη γνώμη σας;

 

Είναι  εξαιρετικά σημαντικό. Το έχει στηρίξει πάρα πολύ το Υπουργείο Ανάπτυξης και θεωρούμε ότι χρειαζόμαστε και ένα επιστημονικό Ινστιτούτο, το οποίο θα μας δίνει τη γνώση για το μέλλον της ελληνικής ναυπηγικής και πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει διασύνδεση με τα ελληνικά πανεπιστήμια. Άλλωστε η μεταφορά της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας στο Υπουργείο Ανάπτυξης έγινε ακριβώς για αυτόν τον λόγο.

 

Πώς διαμορφώθηκε η απορρόφηση των πόρων ΕΤΠΑ και ποιοι οι στόχοι της Ελλάδας σχετικά με την υλοποίηση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ;

 

Η Ελλάδα το έτος 2020 είμαι περήφανος να πω ότι σκαρφάλωσε στην πρώτη θέση απορρόφησης μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι μία σημαντική εθνική μας επιτυχία. Άλλωστε στο σύνολο του 2020 το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, τόσο στο εθνικό και όσο και στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, έφτασε στο ποσό των 11 δισεκατομμυρίων ευρώ που είναι το υψηλότερο ποσοστό απορρόφησης από την πρώτη μέρα εντάξεως μας  στις Ευρωπαϊκές Οικονομικές Κοινότητες. Εν μέσω Covid, η Κυβέρνηση με πολύ ευέλικτο και έξυπνο τρόπο κατάφερε να αξιοποιήσει τους ευρωπαϊκούς πόρους και να ελαφρύνει σε εξαιρετικά σημαντικό βαθμό τον ελληνικό κρατικό προϋπολογισμό.

 

Πόσο σημαντικό θεωρείτε τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου για την προσέλκυση επενδύσεων; Τι σχετικές αλλαγές έχουν γίνει στον τομέα ευθύνης σας, σε σχέση με το παρελθόν; 

 

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του δημοσίου εν μέσω πανδημίας επιταχύνθηκε σε τόσο μεγάλο ρυθμό, που για όλους αποτελεί ένα μικρό θαύμα. Πράγματα που θα γίνονταν σε διάστημα τριών ετών, έγιναν σε διάστημα τριών μηνών. Σε λίγο διάστημα, από το κινητό μας τηλέφωνο και από την gov.gr θα μπορεί κανείς να παίρνει οποιοδήποτε πιστοποιητικό, οποιοδήποτε χαρτί από το ελληνικό κράτος. Με την ψηφιοποίηση τώρα και του αναπτυξιακού νόμου και το νέο ΠΣΚΕ, όλα τα επενδυτικά σχέδια, είτε αφορούν στον αναπτυξιακό νόμο, είτε στο ΕΣΠΑ, θα μπορεί κανείς να τα παρακολουθεί από το κινητό του τηλέφωνο. Είναι  μία μικρή επανάσταση που θα δώσει μεγάλη προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία.

Έξι συν μία παρεμβάσεις για την ανάπτυξη των κατασκευών

Της Μαρίας Τσιομπάνου

 

Η ενίσχυση και η ανάπτυξη του Κατασκευαστικού Κλάδου θα φέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη, και όχι μόνο οικονομικά, για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.

 

Ο τομέας των κατασκευών ανέκαθεν αποτελούσε έναν από τους κινητήριους μοχλούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, όπως εξάλλου ισχύει και διεθνώς. Εάν δε, συμπεριληφθούν σε αυτόν και οι συναφείς κλάδοι της βιομηχανίας, του εμπορίου και των επαγγελματικών υπηρεσιών,  τότε αυξάνεται σημαντικά η συνεισφορά του στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

 

Πέραν, όμως, από τη δυναμική του κατασκευαστικού κλάδου στη διαμόρφωση της οικονομίας μίας χώρας, είναι εξίσου σημαντική και η συμβολή του στη γενικότερη ανάπτυξη μιας χώρας και έχει να κάνει με τη συνεισφορά του στην υλοποίηση επενδυτικών έργων σε τομείς όπως ο Τουρισμός, η Βιομηχανία, η Αστική Ανάπτυξη και Ανάπλαση, ο Πολιτισμός κ.ά. Τα δημόσια έργα ειδικότερα είναι έργα υποδομής μιας χώρας που καλύπτουν βασικές ανάγκες του κοινωνικού συνόλου, συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κύριων παραγωγικών δραστηριοτήτων, στην ασφάλεια της χώρας και γενικά αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

 

Ο κατασκευαστικός τομέας σημείωσε ταχεία ανάπτυξη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέχρι το 2007, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η δημιουργία σύγχρονων τεχνικών εταιρειών, μελετητικών γραφείων, εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού, τεχνογνωσίας και τεχνικού εξοπλισμού. Ωστόσο, η ύφεση στον τομέα των κατασκευών, από το 2007 και μετά, είναι βαθιά και κινδυνεύει να πάρει μόνιμα χαρακτηριστικά.

 

Η περικοπή των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, η έλλειψη ρευστότητας και τραπεζικής χρηματοδότησης, οι υψηλότατες προσφερόμενες εκπτώσεις και η δραστική αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης, άμεσης και έμμεσης, έχουν οδηγήσει τον τομέα των κατασκευών σε δεινή θέση. Οι προσπάθειες της δημοσιονομικής προσαρμογής των τελευταίων ετών είχαν άμεση επίδραση στον κλάδο και, μάλιστα, δυσανάλογη με άλλους κλάδους.

 

Συνεπώς, η δυναμικότητα του τομέα σε ανθρώπινους πόρους, κεφαλαιουχικό εξοπλισμό και τεχνογνωσία, υπό τις υφιστάμενες συνθήκες, σταδιακά απαξιώνεται. Πολλές επιχειρήσεις, και όχι αποκλειστικά εργοληπτικές, είτε οδηγούνται σε παύση της λειτουργίας τους είτε υπολειτουργούν.

 

ΚΟΜΒΙΚΗ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

Ως χώρα, δε, βρισκόμαστε σε μια από τις κρισιμότερες καμπές της ιστορίας μας, εξαιτίας της πολυετούς οικονομικής κρίσης, αλλά και της πρόσφατης υγειονομικής κρίσης. Οι παθογένειες που παρουσιάζουμε ως Κράτος φάνηκαν τα τελευταία χρόνια με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο, και αφορούν κάθε πτυχή της ελληνικής κοινωνίας.

 

Συγκεκριμένα, η πολυνομία, από τις πιο σημαντικές παθογένειες,  με μια πληθώρα ρυθμιστικών κειμένων, χωρίς κωδικοποίηση, οδηγεί σε ένα απολύτως δαιδαλώδες θεσμικό οικοδόμημα δίχως εσωτερική ανοχή. Εάν, δε, προστεθεί και  η μεγάλη ανοχή στη μη τήρηση των θεσμικών υποχρεώσεων και την καταστρατήγησή τους, πρώτα από το ίδιο το Κράτος και μετά από τους πολίτες, όλοι αντιλαμβανόμαστε τι είναι αυτό που κρατά μια ολόκληρη χώρα καθηλωμένη.

 

Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, ο τομέας των κατασκευών αναζητά κατεύθυνση και προοπτική για το μέλλον. Η ανάπτυξη του κατασκευαστικού κλάδου θα φέρει πολλαπλασιαστικά οφέλη και όχι μόνο οικονομικά. Συγκεκριμένα,

  • Ο κλάδος συνδέεται άμεσα με την εργασία, άρα και με τη μείωση της ανεργίας μεγάλου εύρους επαγγελμάτων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης.
  • Οι επιχειρήσεις του κλάδου έχουν παρουσία σε όλη την περιφέρεια και, κατά συνέπεια, συμβάλλουν στη δημιουργία εισοδήματος ανά τη χώρα.
  • Διευκολύνεται η ανάπτυξη και άλλων παραγωγικών κλάδων (Βιομηχανία, Τουρισμός, Εμπόριο κ.ά.).
  • Ο κλάδος συμβάλλει στην ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων και συνεπώς στη δημιουργία «πλούτου των νοικοκυριών» αυξάνοντας τις δυνατότητες χρηματοδότησης των πολιτών.
  • Τέλος, συνεισφέρει σημαντικά στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, υλοποιώντας έργα υποδομής και πολιτισμού.

 

Είναι, επομένως, προφανές ότι η βελτίωση του κλάδου των κατασκευών θα έχει μόνο θετικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία και για την ελληνική κοινωνία.

 

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ

Πολύ συνοπτικά, οι απαιτούμενες διορθωτικές παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να δούμε άμεσα να ανακάμπτει ο κατασκευαστικό κλάδος είναι οι εξής παρακάτω:

  • Απλοποίηση και σταθεροποίηση του φορολογικού πλαισίου, και κυρίως, μείωση των φορολογικών συντελεστών. Είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος, η απλοποίηση του φορολογικού συστήματος, με την καθιέρωση λίγων και διακριτών φόρων, η δημιουργία φορολογικών κινήτρων σε επιχειρήσεις που αυξάνουν τις θέσεις εργασίας ή επενδύουν στον τόπο. Αντιθέτως, η υψηλή φορολογική επιβάρυνση λειτουργεί επιβαρυντικά στην ανάπτυξη του τομέα, και φυσικά, κανένας σοβαρός επενδυτής δεν θα έρθει να βάλει τα λεφτά του στη χώρα μας όταν είναι αβέβαιος για τα φορολογικά βάρη.
  • Κωδικοποίηση, απλοποίηση και σταθεροποίηση του συνόλου της νομοθεσίας. Οι θεσμοί αποτελούν τα θεμέλια πάνω στα οποία μία σύγχρονη κοινωνία θα «χτίσει» τη λειτουργία της, την ευημερία της και τη θέση της στην παγκόσμια κοινότητα. Επομένως, η ανάπτυξη αλλά και η ανεξαρτησία μιας χώρας στηρίζεται, κατά κύριο λόγο, στην ποιότητα των θεσμών της, που δίνουν τα κίνητρα και τα αντικίνητρα για την συμπεριφορά των πολιτών και των πολιτικών.
  • Επιτάχυνση στην απονομή δικαιοσύνης. Η βραδύτητα στην απονομή της δικαιοσύνης αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς ανασταλτικούς παράγοντες στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην προσέλκυση επενδύσεων.
  • Αναβάθμιση των υπηρεσιών από τη μεριά της Πολιτείας με εφαρμογή δράσεων εκσυγχρονισμού της Δημόσιας Διοίκησης. Η Δημόσια Διοίκηση είναι αυτή που θα ενισχύει τους θεσμούς, θα παρακολουθεί και θα βελτιώνει τη λειτουργία τους και θα κατευθύνει συντονισμένες δράσεις, που θα έχουν ως στόχο την ανάπτυξη της χώρας.
  • Η προώθηση επενδυτικών σχεδίων. Για παράδειγμα, η αξιοποίηση του Ελληνικού αφορά αποκλειστικά κατασκευαστική δραστηριότητα, από την οποία, σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, αναμένεται να δημιουργηθούν πάνω από 35 χιλ. θέσεις εργασίας, ενώ το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,2% λόγω επενδυτικής ζήτησης και ιδιωτικής κατανάλωσης. Έτσι, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, θα δοθεί επιτελούς το μήνυμα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα ότι η Ελλάδα είναι μια φιλική προς τις επενδύσεις χώρα.
  • Στήριξη του τομέα δημοσίων έργων με την αξιοποίηση των δημοσίων επενδύσεων ως βασικό εργαλείο αναθέρμανσης της οικονομίας, με όλα τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα που επιφέρουν στην απασχόληση, στην τόνωση της αγοράς και στα δημόσια έσοδα. Για παράδειγμα, έργα ανάπλασης των αστικών μας κέντρων τονώνουν την αξία των ακινήτων στο κέντρο, αναβαθμίζουν το περιβάλλον, βοηθούν στην ανάπτυξη του τουρισμού και της εμπορικής δραστηριότητας.

 

Η χρηματοδότηση τέτοιων αλλά και άλλων έργων υποδομών, μπορεί να επιτευχθεί με την συντονισμένη δράση των ΟΤΑ και των κεντρικών υπηρεσιών εκμεταλλευόμενοι όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Θα επιτευχθεί, δε, το μέγιστο όφελος όταν αυτά τα έργα προκύψουν μέσα από έναν προσεκτικό σχεδιασμό και προγραμματισμό, με ιεράρχηση έργων υποδομής σε τοπικό επίπεδο και με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

 

Η εμπειρία ήδη υπάρχει, τόσο από τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και από τον τεχνικό κόσμο. Είναι αναγκαία η, σε απόλυτο βαθμό, απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων και σε αυτόν τον τομέα ο ρόλος της κεντρικής διοίκησης αλλά και των περιφερειών είναι καταλυτικός.  Η εκκίνηση μικρών και μεσαίων έργων στην περιφέρεια θα συμβάλει στη δραστηριοποίηση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας που κινδυνεύει με μόνιμη απραξία.

 

Τέλος, και εξίσου σημαντικό για την αποτελεσματική συμμετοχή των Κατασκευών στο επιδιωκόμενο νέο αναπτυξιακό πρότυπο της χώρας, είναι η βελτίωση των ίδιων των κατασκευαστικών επιχειρήσεων. Η συσσωρευμένη εμπειρία τόσο των χρόνων της ευμάρειας όσο και των χρόνων της κρίσης πρέπει με κάποιο τρόπο να αξιολογηθεί και να επενδυθεί μέσα στις επιχειρήσεις του κλάδου και ιδιαίτερα από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

 

Η αύξηση και βελτίωση της παραγωγικότητάς μας (ως προς τους παράγοντες του κόστους, του χρόνου αποπεράτωσης, της ποιότητας και της καινοτομίας), η συμμετοχή μας στη διαρκή αναβάθμιση (ενεργειακή και όχι μόνο) της κατασκευής κατοικιών/κτισμάτων με στόχο την αύξηση της ζήτησης, η στροφή των μεγάλων και μεσαίων εταιρειών στη διεθνή αγορά των κατασκευών και η διασφάλιση της παροχής ευκαιριών στο ανενεργό ανθρώπινο δυναμικό, είναι αναγκαίες διαδικασίες, ώστε εμείς οι ίδιοι να συμμετάσχουμε και να ενισχύσουμε την ανάκαμψη του τομέα.

 

*Η κυρία Μαρία Τσιομπάνου είναι Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ)